GIZA KOMUNIKAZIOA

Komunikatzea da norbaitekin zerbait partekatzea; hots, ideiak, emozioak, beharrizanak eta, oro har, edozein informazio partekatzea.

Komunikatzea da entzutea, ikustea, hautematea, aditzea, begiratzea, ukitzea, dastatzea, sentitzea, hunkitzea... eta gizakiok jaiotzen garenetik egiten dugu.

Komunikazio-prozesuan norbanakoen arteko trukea dago, eta hotsen, mimikaren, keinuen, aurpegieraren, grafismoen, sinboloen eta abarren bidez egin daiteke,nahiz eta pertsona gehienek hizketa darabilten egunerokoan komunikatzeko.

Hizketa edo ahozko hizkuntza dira pentsamenduak ahozko komunikazioan adierazteko bitartekoa.

Pertsona askok, hainbat arrazoi tarteko, ez dute hizkeratik edo hizketa oso mugatua dute: kasu horietan komunikazio- sistema alternatiboa...

Infekzio katea: Agente patogenoak organismo ostalari batean sartzea, bertan ugaritzea eta hedatzea infekzio bat da. Gaixotasun infekzioso bat sortzeko baldintza batzuk kateatuta eman behar dira, mikroorganismo patogenoa infektatu duen organismora iristeko.

Infekzio Katearen Sekuentzia

Sartu, ugaritu, hedatu eta manifestazio klinikoak: Organismo osoari, sartu den gunetik edo gaixotasun baten ezaugarriak.

1. Katebegia: Infekzio Iturriak

Patogenoak dauden lekuan, hemendik diseminatuko dira:

Iturri Mota

• Endogenoa: Pazientearen flora normalean parte bada.
• Exogenoa: Pazienterengandik kanpo infekzio iturria.

Pertsonak Infekzio Iturri Gisa

Infekzio iturri handia, gaixotasunarekin edo izan gabe, eramaileak dira. Mikroorganismoak kanporatzen dira: digestio aparatutik,...

Osasun integrala: Ongizate fisikoa, Buru-ongizatea, Gizarte-ongizatea, Ongizate emozionala. Ez da soilik gaixotasun eza. Lau arlo horietako bateko hutsak besteengan eragina du, gure egoera fisiologikoa erabat aztoratzeraino.

Osasun dinamikoa: Ez da egonkorra bizitzan zehar. Gorabeherak eta aldaketak izaten ditu. Ongizate gorenetik heriotzaren inguruko egoeretaraino mugi daiteke.

Osasuna Baldintzatzen Duten Faktoreak

Faktore batzuk aldagarriak dira, adibidez, bizimodua; osasun-zerbitzuak ere gobernuek alda ditzakete. Biologia, berriz, aldaezina da.

Faktore bakoitzaren eragina osasunean:

• A. Ingurugiroa: fisikoa (airearen garbitasuna, zarata maila, etab.), gizarte mailakoa eta ekonomikoa
• B. Biologia: adina, sexua, heredentzia genetikoa
• C. Bizimodua:

Nortasunaren Teoria Humanistak

Abraham Maslow: Beharren Mailaketa

Maslow-en arabera, mailakatutako beharrak dira motibazio iturri. Beheko mailakoak asetzen direnean, hurrengoak asetzeko bulkada sentitzen da.

• Pertsonok gure ahalmena gauzatzeko joera dugu: autorrealizazioa.
• Nortasunaren ezaugarriak autorrealizazio hori lortzeko ase ditugun beharren mailakoak dira.
• Autorrealizazioa lortutako pertsonek ezaugarri komunak dituzte.

Carl Rogers: Garapen Psikiko Osoa

Rogers-ek defendatzen du edozein pertsonak garapen psikiko osoa lortzeko berezko ahalmena duela.

Gizakia zintzoa da eta bere sentimenduen arabera jokatzen du, baldin eta besteek oztoporik jartzen ez badiote. Besteak dira gure jokabideekin erreprimitzen gaituztenak edo arazo emozionalak sufrarazten...

Autonomia Galeraren Erakusleak

Erakusleak seinaleak dira, eta hauen bidez jakin dezakegu zerbait gertatzen ari dela. Gehienetan, eguneroko jarduerekin lotuta daudenak erabiltzen dira. Mendekotasuna baloratzeko eskala eta metodo desberdinek honako arlo hauek ukitzen dituzte:

• Mugikortasunerako laguntza teknikoen beharra.
• Zainketa pertsonalerako jarduerak.
• Mugikortasuneko jarduerak.

Autonomia Galeraren Erakusleak

• Arazoak funtzio kognitiboetan.
• Elikadura desegokia.
• Erorketak.
• Ohiko osasun-arazoak.
• Motibazio falta.
• Portaera desfokatuak.
• Mugikortasunean arazoak.
• Etxeko jarduerak burutzeko zailtasunak.
• Zailtasunak eguneroko jardueretan.

Zer da Prebenitzea?

Arazo bati aurre hartzea da. Arazoa sor dezaketen faktoreak saihestea, alegia:

• Mendekotasuna edo gaixotasuna

Talde: ezaugarri komunak dituen elementu-multzoa. Talde kontzeptua bere tamainagatik eta egitura zehatzengatik talde sozialei buruz hitz egiteko erabiltzen da.

Ezaugarriak: Helburu bera duten pertsonen multzoa, elkarrekin komunikatzen diren pertsonen multzoa, talde barruan beren beharrak asetzen dituzten eta taldea batasun gisara ikusten duten pertsonen multzoa da.

Taldea: Bizipen egitura kolektibo berean parte hartzen duten eta elkarrekin komunikatzen diren eta helburu berak dituzten pertsonen multzoa da. Oinarrizko beharrek talde batekoa izatera bultzatzen dute. Talde horren laguntzarik gabe ezin du bizirik iraun, elkarreragin-prozesu horri sozializazioa deitzen zaio.

Sozializazio Mailak

• 1. mailakoa: Jaiotzen denetik, haurrak igarotzen duen lehen

Sistema Endokrinoa

Zer da Sistema Endokrinoa?

Sistema endokrinoa guruin endokrinoek jariatzen dituzten hormonen multzoa da. Nerbio-sistemarekin batera aritzen da jokabideak zuzentzen eta gorputzaren oreka lortzen eta mantentzen.

Funtzioak

• Zirkulazio-sistemara askatzen diren hormonak sintetizatzea.
• Ehun eta organo desberdinen funtzioak koordinatu eta integratzea.

Hipotalamoa

Hipotalamoa ornodunen garuneko egitura bat da, eta, aldi berean, guruin endokrinoa da, zenbait hormona jariatzen baititu. Bere estimulazioak nerbio-sistema autonomoaren hainbat erantzun sortzen ditu, eta hipofisiarekiko lotura estua du.

Funtzioak

• Bizitza begetatiboaren egitura erregulatzea:
  • Oreka hidrikoa mantentzea.
  • Gorputzaren tenperatura erregulatzea.
• Metabolismoa kontrolatzea:
  • Loa

Zertan datza metodo globalizatua?

Metodo globalizatuan, haurrak era globalean ezagutu eta ikasten du. Izan ere, ikasketa berrien eta jadanik ikasitakoaren arteko loturen emaitza izango baita ikasketa. Horrez gain, haurren interesei erantzuna emanez, ezagutu nahi duten errealitatea landuko da: natura, ingurumena… beti ere haurren jakinminetik abiatuz.

Globalizazio metodoaren auziak eta premiak

Globalizazio metodoak planteatzen du zenbaitzuen ustez auzi batzuk eta orduan bera aplikatu aurretik kontutan hartu beharko liratekeenak. Zeintzuk dira aurrez hartu behar diren premia horiek?

• «Guztia ezagutzea» ezinezkoa denez, beharrezkoa da jada ezagun direnak nola erlazionatzen diren ikastea, eta horiek ikaslea jakitera irits daitekeenarekin zer lotura

Taldearen Kontzeptua

Taldearen kontzeptua honela defini daiteke:

• Helburu bera edo antzekoa duten pertsonen multzoa.
• Elkarrekin komunikatzen diren pertsonen multzoa.
• Beharrak asetzen dituzten eta talde batasun gisa ikusten duten pertsonen multzoa.

Talde Motak

Hainbat irizpideren arabera sailka daitezke taldeak:

1. Beren Artean Sortzen Den Harreman Afektiboaren Araberako Taldeak

• Lehen Mailako Taldeak: Lotura afektibo estuko taldeak dira. Kohesio eta intimitate maila altua dute. Talde txikiak izaten dira.
• Bigarren Mailako Taldeak: Handiagoak izaten dira. Izaera formala dute, era formalean ezarritako murrizketak daude.

2. Gizakiak Taldearekin Duen Loturaren Araberako Sailkapena

• Pertenentzia-taldea: Norberak aukeratu gabe kide duen taldea, borondatezkoa ez

Esku-hartze Taldeak edo Kolektiboak

Animazio soziokulturalaren ekintzak bi motatakoak izan daitezke:

1. Gizarte guztira oro har zuzenduta: Adin, interes eta behar guztietara zuzendutako ekintzak.
2. Talde zehatz batera zuzenduta: Haurtzaroa, emakumeak, etorkinak, etab.

A) Adinaren araberako taldeak

• Haurtzaroa
• Nerabezaroa
• Gaztaroa
• Heldutasuna
• Zahartzaroa

B) Taldearen behar espezifikoen araberako taldeak

Arriskuan dauden populazioak, esaterako:

• Adinekoak
• Langabezian dauden helduak
• Presoak
• Drogodependienteak
• Gutxiengo etnikoak
• Eta abar.

C) Ingurunearen edo testuinguruaren araberako taldeak

• Herriko animazioa
• Hiriko animazioa
• Instituzioetako animazioa

Psikologia Ebolutiboa

Talde desberdinen ezaugarri eta beharrak aztertzeko, psikologia ebolutiboak adinaren araberako sailkapena...