Lehen hezkuntza mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Dopin Eragile Nagusiak

Dopin eragile nagusiak: Hainbat mota badaude ere, nik honako hauek azalduko ditut:

• Estimuluak: Kirol-errendimendua hobetzeko balio dute. Kafeina, esate baterako, estimulu mota bat da.
• Testosterona: Masa muskularra eta indarra areagotzen ditu, eta pilulen bidez hartzen da denbora luze batez.
• Beta-blokeatzailea: Kirola egiten dugun bitartean, gu lasaitzen laguntzeko balio dute.
• Estupefaziente-aringarria: Mina arintzeko eta lasaitzeko balio du. Adibidez, kirola egin ondoren lesio bat badugu, bertan jartzen dugun izotza dopin mota horietan sartzen da.
• Diuretikoak: Pisua galtzen eta debekatutako substantziak ez hartzen laguntzen dute.
• Anabolizanteak eta Esteroideak: Ehunen hazkundea sustatzen duten substantziak dira. Gizonezko sexu

Industria Iraultzak: Eraldaketa Ekonomiko eta Soziala

4.3. Sarrera:

Lehen Industria Iraultza (1750-1879)

Lehen Industria Iraultzak aldaketa teknikoa, konkurrentzia handitzea eta prezioak jaistea ekarri zituen. Protagonista nagusiak Britainia Handia eta Holanda izan ziren. Erabilitako energia-iturri nagusiak ura eta ikatza ziren, eta hauek erabiliz lorturiko materialak kotoia eta burdina ziren. Horren ondorioz, fabrikak (Factory System) sortu ziren.

Bigarren Industria Iraultza

Bigarren Industria Iraultzan AEB, Alemania eta Japonia izan ziren protagonista. Bi ezaugarri nagusi zituen:

• Energia-iturri berriak (elektrizitatea).
• Produktu berriak sortzea.

Horrela, lanaren antolaketa zientifikoa sortu zen (Taylorismoa, aldaketa nagusia). Enpresa handiak sortu...

Stock-aren kudeaketan eragina duten kostuak

Stock-aren kudeaketan eragina duten lau kostu nagusi daude:

• Erosketa kostua: Produktuak erostearekin lotutako kostua.
• Eskaerak egitearen kostuak: Eskaerak prozesatu eta kudeatzearekin lotutako kostuak.
• Mantentze-kostuak: Stocka biltegian mantentzeak sortzen dituen kostuak.
• Haustura-kostuak: Stockik ez izateagatik sortzen diren kostuak (salmenta galduak, bezeroen desadostasuna, etab.).

Mantentze-kostuak eta kostu finantzario nuluak

Mantentze-kostuaz hitz egitean, biltegiko kostuak eta kostu finantzarioak aurkitzen ditugu. Kostu finantzarioak nuluak direla esateak esan nahi du:

Edozein artikuluk ibilgetu finantzario bat suposatzen du, eta honek kostu bat suposatzen du. Hau da, dirua inbertitu eta gero, diru...

Odoljarioak

Odoljarioa gorputzaren edozein aldetatik irteten den odol-isuria da.

Kaltetuaren sintomak

• Azalaren zurbiltasuna.
• Pultsu azkarra (takikardia) eta ahula.
• Hipotentsioa.
• Izerdi eta azal hotzak.
• Arnas azkarra (takipnea).
• Egarria.
• Zorabioa.

Odoljarioen sailkapena

Odoljarioak irteeraren arabera honelakoak izan daitezke:

Kanpoko odoljarioak

Odola kanpora irteten da ikus daitekeen zauri batetik (hemorragia externa).

Barneko odoljarioak

Odola organismoaren barrunberen batean geratzen da (hemorragia interna), eta kanpotik ez da ikusten. Sintomei erreparatu behar diegu: zurbiltasuna, pultsu azkarra, arnas azkarra eta azalekoa.

Kanporatutako odoljarioak

Zulo naturaletatik irteten da:

• Belarria
• Sudurra
• Ahoa
• Uzkia
• Bagina

Odoljarioa zein hoditatik datorren kontuan hartuta:...

BRICS Herrialdeen Ezaugarriak

Merkataritza Babesteko Neurriak

• Muga Zergak: Kanpoko produktuak garestitzeko mugan zergak jartzen zaizkie, horrela bertakoari abantaila ematen zaio. Adibidez, nik diseinuzko aulkiak saltzen ditut eta badakit kanpoko aulki

Definizioak

Sindromea: Gaixotasun baten ezaugarri diren sintoma multzoa.

Gaixotasuna: Osasun alterazioa, batzuetan mingarria izan daitekeena.

Etiologia: Gaixotasun edo gertakari baten kausa.

Aniztasun funtzionala: "Desgaitasun" hitzaren alternatiba bat da, duela gutxi erabiltzen hasi den terminoa, dituen faktore negatiboak ordezkatzeko. Gizartean aurkitzen diren ezaugarri gisa uler dezakegu. Guztiok jasan izan dugu noizbait.

Aniztasun Funtzionalaren Historia

Antzinako Gizaroan

Abandonatuak edota kanporatuak izaten ziren. "Bizitzea ez dute merezi, ez dute balio" pentsatzen zen.

Erdi Aroan

Errefusiatuta bizi ziren, beldur soziala eragiten zutelako.

Aro Modernoan

Inozotzat hartzen ziren, karitatez tratatzen ziren.

XVI. Mendean

Gormutuen doktrina argitaratu...

Antzinako Zibilizazioak

Maiak

Yucatán penintsulan bizi ziren, bai eta gaur egungo Mexiko, Guatemala, Belize, El Salvador eta Honduraseko zenbait lurraldetan ere. Gizartea hainbat taldetan banatuta zegoen:

• Nobleak
• Apaizak
• Artisauak
• Nekazariak
• Esklaboak (gerra presoak izaten ziren)

Inkak

Ande mendietan finkatzen ziren. Inperio horrek gaur egungo herrialde hauen zatiak hartzen zituen: Peru, Bolivia, Ekuador, Argentina edo Txile. Haien gizartea nobleek, herriak, mirabeek eta esklaboek osatzen zuten.

Aztekak

Mexikoko haranean bizi ziren. Haien gizartea taldetan banatutako tributan antolatzen zen:

• Noblezia (gerra buruzagiak, gobernuko goi-karguak, lur-jabeak eta apaizak)
• Merkataritza
• Nekazariak
• Artisauak
• Esklaboak

Ekonomiarako erabiltzen zuten jarduera nagusia nekazaritza...

Egitura Soziala

Definizioaren aniztasuna / kontzeptua soziologiaren erdian kokatu.

Arazoa bereizketan: estratu, klase eta egitura soziala / egitura kontzeptuak sistema baten osagai egokorrak dira.

Fenomeno sozialen modeloen beharrezko ezaugarriak.

Ikuspegi estrukturalistak / soziologikoak / funtzionalistak.

Egituraren ikuspegi bikoitza (instituzionalizazioa) / errolak.

Oinordekotza / funtzio batzuk gizartearen behar eta biziraupenerako.

Erakundeak beharrak asetzeko.

Estratifikazio Soziala

Helburua diferentzien inguruan.

Ikuspegi ezberdinak.

Banaketaren ondorioz estratuak sortu.

Errolen eta egoeren arteko ezberdinketa.

Ikuspegi gehienek hiru oinarrizko osagai harremandu.

Estratifikazio ezberdinak.

Desberdintasuna

Autoritatea eta kalifikazioak desberdintasun...

Hizkuntza eta Komunikazioa

Hizkuntza: Pertsonen artean komunikatzeko sinbolo linguistiko sistema da.

Zeinua: Gauza bat adierazteko erabiltzen den elementua.

Zeinu Mota

• Naturalak: Berez ematen direnak, gu manipulatu gabe.
• Konbentzionalak: Artifizialak, aldatu daitezkeenak.

Zeinu Konbentzionalak

• Sinboloak: Zeinu konbentzionalak (arbitrarioak) errealitatearekin zerikusirik ez dutenak.
• Ikonoak: Zeinu konbentzionalak, baina errepresentatzen dutenarekin antza dutenak.

Semiotika eta Hizkuntzaren Azterketa

Semiotika: Hizkuntza guztiak aztertzen dituen zientzia (linguistika barne).

• Semantika: Hitz batek zer esan nahi duen aztertzen du.
• Gramatika: Hitzen arteko lotura aztertzen du.
• Pragmatika: Hizkuntza nola erabiltzen den aztertzen du.

Mintzamena eta Gaitasun Linguistikoa

Mintzamena:

Energia Berreskurapena

Granu tamainako erregaia

5x5cm-ko erregaia paper industrian, zementu labeetan, berogailuetan...

Pirolisia

1-3cm, oxigenorik gabe, 400-800ºC-tan. Lortutako elementuak: olioa, gasa (bero moduan erabiltzen da) eta ondakin karbonikoak (kedarra).
Emisioak: Nitrogeno oxidoa murriztu. Hondakinen gehiena produktu bihurtzen da.

PP/PDM Paratxokeak

Plastikozkoak, arinak, kotxearen %14.
PP: Gama zabala, aplikazio ugari: aerodinamikoa, estetikoa, zauriak ekiditea, dilatazio koefiziente baxua, egonkortasun dimentsionala (paratxokeak).

Material eta Produktuaren Aukeraketa

• Birziklagarria: 1kg material birziklatu lortzeko energia: 32,5MJ (3 aldiz gutxiago). Munduko EPDM hornikuntzaren %0,1 bakarrik birziklatzen da.
• Konbustio kontrolatu bidez 45MJ/