Lanbide heziketa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Lurzoru Motak

• Podzola

  Klima heze eta hotzetan, ia lurrunketarik ez dagoenez, infiltrazioa da nagusi. A horizonteak gatz gutxi du eta garbiketa prozesu handia jasaten du, kolore grisa hartuz.

• Lurzoru Arreak

  Urtaro markatuetako klimetan, uraren fluxua aldakorra denean, A eta B horizonteak ez dira ondo bereizten.

• Kalitxea

  Klima oso bero eta idorretan, igoera kapilarra da nagusi, eta horrek gatzezko edo karezko 0/A horizontea sortzen du.

• Lurzoru Arrokatsuak

  Gutxi eraldatutako lurzoru hareatsu edo buztintsuak dira. Horizonteak ez dira bereizten, eta azpian arroka ama dago.

Ingurune Sedimentario Motak

Kontinentalak

• Ibaietakoak: Ibaietan sedimentuak jalkitzen diren ingurunea.
• Alubialak: Erreka sedimentuak jalkitzen dituen tokia.
• Aintziretakoak: Ur gezako aintziretan

Gaur egun, denon ahotan dabilen gaia da pentsioena. Izan ere, azken boladan herritarrak kezkatuta dituzten berri ugari atera dira. Horiek kezkagarriak dira, bai adineko pertsonentzat eta baita gazteentzat ere. Horregatik, lehendabizi, ezinbestekoa da gaiaren inguruan jantzita egotea, eta, ondoren, denon artean elkartzea emaitzak ahalik eta lasterren lortzeko. Beraz, testu honetan aipatutakoa lortzeko hainbat argudio, azalpen eta proposamen adieraziko dira. Lehenik eta behin, egoera ondo ulertu dadin, gure artean dauden pentsiodunek bizi duten errealitatea salatu nahiko nuke.

Zergatik da garrantzitsua pentsioen gaia?

Gauza askotarako heldu gisa edo heldutzat kontuan hartzen gaituzte eta, beste askotan, heldutasun falta leporatzen zaigu zenbait...

Entrenamenduaren Oinarrizko Printzipioak

Entrenamendu bat prestatzeko orduan, zein hiru arau edo lege hartu behar ditugu kontuan?

• Superkonpentsazio printzipioa
• Egokitzapen sindrome orokorra
• Atalasearen legea

Superkonpentsazioa: Definizioa eta Funtzionamendua

Zer da superkonpentsazioa? Superkonpentsazioa gertatzeko eman behar diren baldintzak azaldu:

Ahalegin fisiko bat egiten denean, egiten den ahaleginaren parekoa den desgastea gertatzen da. Ahalegina eteten denean, organismoak energia iturriak eta galdutako materiala ordezkatzen ditu, gero errendimendua hobetuz. Organismoaren berrorekatze prozesu bat da, hainbat fasetan ematen dena:

1. Estimulu edo zama bat agertzen da.
2. Estres aldi baten ondoren, higadura hasten da.
3. Organismoa ahitu egiten da, nekatuta

Iraitz Aparatuaren Anatomia

• Giltzurrunak
• Ureterrak
• Maskuria
• Uretra

Giltzurruna: Egitura eta Funtzioak

• Zuntz kapsula
• Giltzurrun-arteria
• Giltzurrun-zaina
• Ureterra
• Giltzurrun-kalizak
• Malpighiren piramidea
• Giltzurrun-muina
• Giltzurrun-azala
• Nefrona

Mantenugaien Funtzio Nagusiak

• Karbohidratoak eta Lipidoak: Funtzio energetikoa
• Proteinak: Egitura, babes eta garraio funtzioak
• Bitaminak eta Mineralak: Funtzio erregulatzailea

Eguneroko Mantenugai Gomendioak

• Karbohidratoak: %50-55
• Lipidoak: %20-35
• Proteinak: %12-15

Dieta Osasuntsuaren Oinarriak

• Fruta eta barazkiak: %50
• Proteinak: %25
• Karbohidratoak: %25
• Lipidoak
• Ura
• Jarduera fisikoa

Asteko Elikagai Gomendioak

• Barazkiak: 2 ano
• Fruta: 3 ano
• Oliba-olioa
• Fruitu lehorrak: 1 ano
• Esnea/Esnekiak: 0-2 ano
• Proteinak: %50
• Lekaleak: 2 ano
• Arrautzak:

Lehen Mundu Gerraren Faseak

Mugimendu Gerra (1914)

1914an, Mugimendu Gerraren fasea hasi zen. Alemaniak Frantzia eta Errusiako armadak azkar garaitzen saiatu zen Schlieffen Planaren bidez, baina porrot egin zuen fronte biak defendatu ezin izan zituelako. Fase honetan mugimendu militar handiak egon ziren. Alemaniak Belgika inbaditu zuen, herrialdearen neutraltasuna errespetatu gabe. Alemaniak soldaduak Errusiako frontera bidali behar izan zituen.

1917ko Krisia

1917rako, soldaduen morala oso baxua zen. Baldintzen gogortasunak, oinarrizko produktuen faltak eta gerraren amaiera ikusten ez zelako, grebak, protestak eta altxamenduak sortu ziren fronteetan eta atzeguardian. Gobernuek eta armaden buruzagiek gerrarekin jarraitzea erabaki zuten, Errusia...

Espainiako Eskultura Barrokoa

• Gehiena erlijiosoa da. Nobleziak ez zuen ekonomia ona, eta enkargu gehienak Elizatik zetozen. Gehienbat, Aste Santuko prozesioetarako pausoak ziren.
• Zur polikromatua merkeagoa eta arinagoa zen prozesioetarako.
• Janzteko eskulturak ugariak dira; ikusten diren atalak baino ez dira lantzen.
• Europako artearen ezaugarriak Espainiako berezitasunekin (errealismoa eta adierazkortasuna) uztartzen dira. Mina, angustia, heriotza eta estasia azpimarratzen dira.
• Ekoizpen ugariena izan zen, eta Gaztelako eta Andaluziako eskolak sortu ziren. Gaztelakoan mina, eta Andaluziakoan, berriz, edertasuna bilatzen zen. Gaztelako hiriburuan, Valladoliden, adierazkortasuna eta errealismoa izan ziren ezaugarri nagusiak.

Gregorio Fernández

Galizian...

Pedagogia ikaskuntzaren zientzia den bitartean, didaktika ikaskuntzaren zientzia da. Didaktika beraz pedagogiaren parte bat da, honek irakaskuntza ikaskuntza prozesuak ikertzen ditu. ZER DA?: Gidatzeko, Planifikatzeko, Egituratzeko, Sekuentziatzeko, Kontrolatzeko, Arautzeko. EZ DA: Zoria, Inprobisazioa, ez errepikatzeagatik ez egitea, Errutina. GHaren didaktika: Didaktika mugimendua erabiltzen du, portaera eta pertsonaren gaitasunak hobetzeko, Fisikoan eta mugimenduan oinarrituta dago, Gor heziketaren edukien irakaskuntza aurkezteko disziplina da. Eraginkorra zer? Ditugun baliabideen erabilera gorenarekin lotzen da, denbora eta ikasketak mailak kontuan hartu behar dira. Sistema bat eraginkorra noiz? Barneratze maila altua duenean, Denborarekiko...

MIG-MAG Soldaduraren Abantailak

• Kaskarillarik ez, denbora aurrezten da.
• Jarraia denez, ez da denbora galtzen elektrodoa aldatzen.
• Soldadura elektrikoan baino trebetasun gutxiago eskatzen du.

MIG-MAG Soldaduraren Desabantailak

• Soldadura ekipoa garestiagoa eta konplexuagoa da.
• Haizearekiko eta aire korrontearekiko sentikorra da.
• Ez da garraigarria.

Soldatu daitezkeen Lodierak

Alambreak 0,5 eta 13 mm arteko lodiera izan dezake.

Segurtasuna

Maskara, betaurrekoak, amantala eta arropa egokia erabili behar dira.

Soldaduraren Ohiko Akatsak

• Gas kaudal gutxi edo handia.
• Aire korronteak.
• Oinarrizko materiala zikina.
• Tentsio (intentsitate) handia.

Akatsa: Txinpartak (Proiekzioa)

• Hezetasuna gasean.
• Intentsitate handia.
• Arku luzeegia.

Akatsa: Zuloak

• Intentsitate handia.
• Leku berdinean

Kudeaketa Funtzio Nagusiak

Plangintza

Helburu batzuk ezarri eta horiek lortzeko estrategiak zehaztea, enpresaren politika zehaztea eta erabakiak hartzeko irizpideak finkatzea, betiere enpresaren helburuak lortzeko xedez.

Antolaketa

Egitura bat diseinatzea xede duen funtzioa da. Ongi zehazten du enpresako kide bakoitzak zer zeregin dituen, bai eta zer erantzukizun eta aginte-maila duen ere. Horrez gainera, antolaketak badu beste helburu bat: egoki ordenatzea zereginen artean nahiz enpresaren funtzionamendu-arlo guztien artean sor daitezkeen harremanak.

Kudeaketa (Zuzendaritza)

Ezarritako helburuak lortzeko, enpresa osatzen duten pertsonek beharrezko diren zereginak egin ditzaten ahalegintzea da kudeatzea edo zuzentzea.

Kontrola

Guztia plangintzan aurreikusi...

Lehen Mundu Gerraren Faseak

1. Mugimendu Gerra (1914)
   Alemaniaren planaren helburua (Schlieffen plana) mendebaldeko frontean garaipena ahalik eta azkarren lortzea zen. Alemaniarrak Frantzian sartu ziren hasieran, baina aliatuek alemaniarrak gelditzea lortu zuten. Frantziak garaipen mugatua lortu zuenez, pikutara bidali zuen alemaniarren plana. Beraz, mendebaldeko frontea egonkortu egin zen eta gerra luzatu. Ekialdeko frontean alemaniarrek garaipen garrantzitsu bat lortu zuten Tannenbergen, errusiarrei aurre eginez.

2. Posizioen edo Lubakien Gerra (1914-15)
   Mugimendu Gerraren ondoren fronteak egonkortu egin ziren. Armadek posizioak hartu zituzten; alanbre-hesiak eraiki zituzten eta lurrean egindako zuloetan babestu ziren (lubakiak).

1916an ahitzeko gerra...