Ikasgai: Toki Administrazioa

1. Toki Erakundeak

Toki Autonomia

Konstituzioaren 137. artikuluak honela dio: Udalerri eta probintziek autonomia dute beraien interesak gestionatzeko orduan, eta autonomia hori garantizatuta dute.

Hala ere, konstituzioak ez ditu zehazten zein interes diren eta legegileak zehaztu behar izan ditu.

2. Toki Administrazioaren Inguruko Iturriak

a) Estatuko Oinarrizko Arauketa: batez ere LRBRL– toki erregimenaren arauketari buruzko oinarri legea. Lege horrek udalerri eta probintzien autonomia bermatzea du helburu. LRBRL-rekin batera TRRL aipatu behar da– toki erregimendu buruzko testu bateratua.

b) Arauketa Autonomikoa: toki erregimena arautzeko orduan, autonomi mailan 2 joera:

Autonomi erkidego batzuk (Katalunia, Nafarroa,...

Osasun-Zaintzaren Egitura eta Zerbitzuak

I. Paziente motak eta Zentro motak

1. Prozesu kronikoengatik konplexutasun txikia duten osasun-zaiketak behar dituzten pazienteak artatzeko ospitaleak: C.1.3.
2. C.2.5.5 motako zentroak hauek dira: Dialisia.
3. Eguneko ospitaleak hauek izan daitezke:
   • a. Psikiatrikoak.
   • b. Kirurgikoak.
   • c. Medikuak.

Erantzun guztiak zuzenak dira.

II. Lehen Mailako Atentzioa (LMA) eta Zerbitzu-Zorroa

4. Lehen Mailako Atentzioko (LMA) zuzendaritza medikoaren eginkizuna: LMA laguntza-zerbitzuen funtzionamendua zuzendu, gainbegiratu eta koordinatu.

5. Osasun-zentroko zerbitzu-zorrokoak dira:

• a. Osasun-laguntza, programatua/urgentea, kontsultan/pazientearen etxean.
• b. Oinarrizko errehabilitazioa.
• c. Haurdunaldiaren kontrola eta haurren garapena.

Erantzun...

Espainiako osasun arloko legeria

14/1986 Osasun Lege Orokorra

Lege honek Osasun Sistema Nazionala zuzentzen duten printzipio orokorrak ezartzen ditu: osasunaren sustapena, gaixotasunen prebentzioa, osasun-arreta eta ikerketa barne. Halaber, administrazio publikoek osasunaren arloan dituzten eskumenak ezartzen ditu, bai eta osasun-lanbideen erregulazioa ere. Legeak urteetan zehar aldaketak izan baditu ere, Espainiako osasun-sistemaren oinarrizko araua eta arau koordinatzailea izaten jarraitzen du.

41/2002 Legea

Oinarrizko lege bat da, Espainian pazientearen autonomia eta informazio eta dokumentazio klinikoaren arloko eskubide eta betebeharrak arautzen dituena. Pazienteen eskubideak eta betebeharrak ezartzen ditu, informaziorako eskubidea, baimen...

Osasunari aplikatu beharreko legeria

Osasunari aplikatu beharreko legeria: Osasun-arloko legeria nazionala da abiapuntua eta, hortik aurrera, autonomia-erkidegoetako osasun-sailek legeria garatzen dute. Osasuna transferitutako eskumena denez, autonomia-erkidegoek gauzatzen dute legeria.

Dokumentazio orokorra

Dokumentua:

• Giza komunikazioa ahalbidetzen duen informazio-iturria.
• Dokumentuaren bidez, ideiak transmititu edo iraganeko edo oraingo testigantzak eman daitezke.
• Dokumentua legezko froga gisa onartzen da, nahiz eta dokumentu guztiak ez dauden behar bezala arautuak.
• Inprimakia: dokumentu idatziaren euskarria izango litzateke. Organo eskudunak bete, sinatu eta zigilatu ondoren, dokumentutzat hartuko da.

Dokumentu publiko administratiboa

• Administrazio

8. Ospitale publiko bateko laborategian eta erizaintza arloan uda garaia iritsi da, eta langile finkoek beren oporraldiak eta baimenak hartu dituzte. Hori dela eta, absentzia horiek estaltzeko eta zerbitzuak normal jarraitzeko denboraldi horretan, langileak kontratatu behar dira. Zein estatutupeko langile mota dagokio kasu honi eta noiz ematen da izendapen hau? Estatutupeko Langile Aldi Baterakoa (PET), ordezkapen bidez. Langile finkoen oporraldiak edo bestelako absentziak estaltzeko erabiltzen da. Beraz, izendapena absentzia dagoen bitartean egiten da, zerbitzuak normaltasunez jarrai dezan.

9. Osasun-zentro publiko bateko dokumentazio sanitarioko teknikari finko batek lekualdatzea eskatu du beste probintzia batera, eta utzitako plaza hutsik

Zer funtzio betetzen ditu erizaintzako zuzendaritzak ospitale batean? Erizaintzako eta TCAE jarduerak zuzendu, gainbegiratu, koordinatu eta ebaluatzen ditu. 1277/2003 Errege Dekretuaren arabera definitzen du "osasun-zentroa". Baliabide teknikoen eta instalazioen multzo antolatua, non profesional gaituek jarduera sanitarioak egiten dituzten pertsonen osasuna hobetzeko. (Osasun-zerbitzu batek edo osa ditzake, asistentzia-eskaintza, U, unitatea). Zein profesionalek osatzen dute EBAP? (Lehen mailako arretako oinarrizko taldea). Familia-medikuak, pediatrak, erizainak, emaginak (matrona), TCAEak, gizarte-langileak, administrazioko langileak, zeladoreak eta gidariak.

Zer zerbitzu eskaintzen ditu osasun-zentroetako zerbitzu-zorroak? 1. Kontsultetako...

Laguntzen Intentsitatea eta Premia-Mailak

Laguntzen intentsitatea erabiltzaileak dituen premien araberakoa izango da:

Aldizkako laguntzak

Noizbehinka eta bakarrik beharrezko diren jardueretan ematen dira. Mendekotasuna mugatua edo arina denean aplikatzen da. Egoera hobetzen den neurrian, desagertzen joan daiteke.

Laguntza mugatua

Noizbehinka, baina erregularki ematen den laguntza, jarduera zehatz batzuetan. Mendekotasuna mugatua edo arina denean.

Laguntza zabala

Era jarraian ematen da, agian bizitza osorako, jarduera zehatzetan, baina ez du behar zaintzaile bat egun osoan. Mendekotasun egoera larrietan.

Erabateko laguntza

Era jarraian, agian bizitza osorako, intentsitate handiz. Ia jarduera guztietan eta zaintza egun osoan behar da. Mendekotasun handia....

Historiaren ikuspegiak

Historia deskribatzailea: Ideia hau lehenengo aldiz Grezian, K.a. V. mendean, erabili zen. Herodoto historiaren aitatzat hartzen da; bere lanetan iturri ezberdinetako informazioa jasotzen zuen, nahiz eta horiek askotan fidagarriak ez izan.

Historia pragmatikoa: Iragana deskribatzeaz gain, ikasketa bat ateratzen saiatzen da. Tucídides eta Tácito dira autore nagusiak. Historia alderdikoiaren arriskua jarrera bat justifikatzeko errealitatea desitxuratzea da.

Erromatar garaia eta zuzenbidea

Bezeria eta Erromanizazioa

• Bezeria: Erromatar Inperioan, pertsona edo talde bat beste baten babesaren menpe jartzen zen.
• Erromanizazioa: Erromak konkistatutako herriek erromatar hizkuntza, legeak eta ohiturak bereganatu zituzten. Bi alderdi

Lehen Grafikoa: Errenta Banaketaren Joerak

Lehen grafikoak erakusten du hiru zonaldek –munduko eremu eta baldintza ekonomiko desberdinetan egon arren– azken 120 urteetan errenta-banaketaren joera berdintsuak izan dituztela. Grafikoaren lehen zatian, 1920ra arte, desoreka ekonomikoak nabarmenak dira: populazioaren %10 aberatsenak errenta osoaren %40-50 bereganatzen du. Hala ere, Bigarren Mundu Gerra amaitu eta 1980ra arte, egoera orekatuagoa bihurtzen da. Epe honetan, populazioaren %10 aberatsenak errenta guztien %25 inguru metatzen du, eta zenbait kasutan ez da errentaren %35era iristen.

1980tik aurrera, aldaketa nabarmena gertatzen da: pobreen eta aberatsen arteko desberdintasuna handitzen doa, eta gaur egun, zonalde batzuetan, desoreka...

Osasun Datuak eta Sistemak: Funtsezko Kontzeptuak

Gaixotasunen Nazioarteko Sailkapena (CIE)

• Zenbait gaixotasun infekzioso eta parasitario (A00-B99)
• Neoplasiak (C00-D49)
• Odoleko eta organo hematopoietikoetako gaixotasunak eta mekanismo immunologikoari eragiten dioten zenbait nahasmendu (D50-D89)
• Gaixotasun endokrinoak, nutrizionalak eta metabolikoak (E00-E89)
• Buruko, jokabideko eta garapen neurologikoko nahasmenduak (F01-F99)
• Nerbio-sistemako gaixotasunak (G00-G99)
• Begiko eta bere eranskinetako gaixotasunak (H00-H59)
• Belarriko eta mastoide apofisiko gaixotasunak (H60-H95)
• Zirkulazio-aparatuaren gaixotasunak (I00-I99)
• Arnas aparatuaren gaixotasunak (J00-J99)
• Digestio-aparatuaren gaixotasunak (K00-K95)
• Larruazaleko eta larruazalpeko ehuneko gaixotasunak (L00-