Audio eta Bideo Estandar Digitalak

ADAT: Modular Digital Multitrack (MDM)

ADAT sistema (Modular Digital Multitrack, MDM) lehen formatua izan zen. Alesis-ek asmatu zuen 1992an.

ADAT sistemaren euskarria S-VHS bideo-zinta magnetikoa da, eta grabaketa helikoidala erabiltzen du. Bi erreprodukzio-buru eta bi grabaketa-buru erabiltzen ditu.

8 pista grabatu ditzake, 16, 20 eta 24 biteko kuantizazioa eta 44.1 KHz edo 48 KHz-ko laginketa-maiztasuna dituztenak. Soinua grabatu ahal izateko, zinta formateatzen da, denbora-kodea ezartzen zaiolarik. (Prozesu hau grabaketan ematen da, baina komenigarria da grabaketa aurretik egitea).

FireWire (IEEE 1394)

Apple Computer-ek 1990eko hamarkadan asmatua, plataforma guztietan erabilgarria den estandarra bilakatu da.

Sonyren

Frame-aren Egitura

• Sarrera: Gutxienez sinkronizazio byte bat dauka.
• Hasierako mugatzailea: Frame baten hasiera adierazten du.
• Frame-mota: Datu-frameak eta kontrol-frameak desberdintzeko erabiltzen da.
• Helmugaren helbidea.
• Jatorriaren helbidea.
• Datuak.
• FCS: Cyclic Redundancy Check (CRC) metodoa erabiliz erroreak detektatzeko.
• Amaierako mugatzailea: Frame baten amaiera adierazten du.

Eraztunaren Mantentzea eta Funtzionamendua

Estazio Berriak Sartzea

Periodikoki, token-a duen estazioak, beste bati pasatu baino lehenago, frame bat bidaltzen du, estazio berriei eraztunean sartzeko baimena emanez.

Estazioak Ezabatzea

Estazio bat eraztunetik joateko, token-a eduki behar du. Token-a duenean, aurrekoari frame bat bidaltzen dio datu-eremuan hurrengo estazioa jarriz....

Sarrera

Ethernet sareak CSMA/CD (Carrier Sense Multiple Access with Collision Detection) teknikan oinarritzen dira. Nodo batzuk aldiberean medio fisikora sartzen direnean talka gertatzen da. Talka hauek saihesteko, talka-metodoak erabiltzen dira.

Talka-detekzioa

Nodo batek frame bat bidali nahi duenean, lehenengo eginbeharra, momentu horretan beste nodoren bat ez dagoela igortzen detektatzea da. Lehenengo fase honi garraiatzailearen detekzioa deitzen zaio.

Transmisio kanala libre dagoenean, nodoak bere mezua bidaltzen du. Momentu horretan, nodo igorlea "entzuten" eta egiaztatzen geratzen da, bere mezua ondo heltzen ari den jakiteko:

• Baldin eta ez badu beste nodo bate interferentziarik detektatzen denbora luze bat, orduan baimena duela pentsatzen

Ordenagailuek makina lengoaiarekin lan egiten dute, hau da, informazioa zero eta bat eran prozesatuz. Balio hauetako bakoitzak bit izena hartzen du, hau da, binary digit, digitu bitarra. Zortzi biten taldeek byte edo zortzikote bat osatzen dute. Byte batekin, bere zero eta baten konbinazioagatik, 256 elementu edo egoera desberdin irudikatu genitzake. ASCII KODEA: Lehen aipatu dugun bezala, ordenagailuak datuak era bitarrean kodetuak eduki behar ditu, hau da 0 eta 1 digituen bidez adierazita. Hau dela eta, karaktere guztiek (letra, zenbakiek eta ikur bereziek) kode bitar bat izan behar dute. Karaktere kode desberdinak daude, baina gehien erabiltzen dena ASCII kodea da (American Standard Code for Infonnation Interchange). Hardware: Ordenagailu...

Urruneko Konexioa SSH Bidez

Ordenagailu batera urrunetik konektatzeko, ms22 erabiltzailetik eta 1025 ataka bidez, 192.168.0.1 IP-dun Ubuntu zerbitzarira, zein agindu erabiliko zenuke?

Erantzuna: ssh -p 1025 [email protected]

Logcheck Erabilera

Zertarako erabiliko zenuke logcheck?

Sistemaren artxiboen gertaerak berrikusten ditu, administratzaileari ekipoaren gorabeheren berri emanez.

Zerbitzu baten batek gertaerak sorrarazten ari baditu, non eta zein direktorioan bilduko dira?

Erantzuna: /var/log direktorioan.

Sistemaren Baliabideen Monitorizazioa htop Erabiliz

Zertarako exekutatuko zenuke agindu hau? Zer nolako irteera sortuko luke?

• # apt-get install htop
• # htop

apt-get install htop aginduak htop tresna instalatzen du. htop tresnak CPUaren, RAM memoriaren...

belaunaldiko lengoaiak

4. belaunaldiko lengoaien artean aipagarrienak hauek dira:

• SQL: datu-base batean kontsultak burutzea ahalbidetzen duen lengoaia.
• 4GL: C lengoaian aurreprogramatutako modulu kopuru handi baten laguntzarekin aplikazioak sortzeko tresna.

Goi-mailako lengoaia aipagarrienak

FORTRAN

Bere izena ingelesetik dator: Formula Translator (formulen itzultzailea). IBM-k sortu zuen 1957an Ameriketako Estatu Batuetan (AEB).

Goi-mailako lengoaietan zaharrena da eta esparru zientifiko-teknikora zuzenduta dago, kudeaketarako aplikazioentzat oso egokia ez izanik.

COBOL

Bere izena Common Business Oriented Language (negozio arruntetara zuzendutako lengoaia)tik dator. Kudeaketarako aplikazioetan espezializatutako lengoaia da.

1960an sortua izan zen eta...

Disko Gogorrak (HDD)

Ordenagailu baten informazioa iraunkor gordetzen duen gailua da. Kopuru handia gordetzeko gaitasuna dute eta azkarrak dira datuak bilatu, ezabatu eta idazterakoan.

Disko Mekanikoak

Gaur egun oso garrantzitsua da informazioa gordetzeko eta prozesatzeko.

Egitura Fisikoa

• Diskoa informazioa gordetzen duen euskarri magnetikoa da.
• Disko gogorra hainbat diskoz osatuta dago, batzuk besteen gainean pilatuta.
• Aluminiozko platerrez osatuta daude.
• Ardatz baten inguruan biratzen dira, beti norabide berean.
• Plater bakoitzak bi buru ditu irakurtzeko eta idazteko.
• Peinea erabiltzen da buruak mugitzeko.

Funtzionamendua (Magnetismoa)

Disko gogorren unitateak bi disko (plater) edo gehiago dituzte erdiko ardatz baten gainean.

Interfazeak

IDE eta SATA

Geometria

Egitura

Datu Basearen Bizi Zikloa: Fasetik Fasera

Datu basearen bizi zikloan hiru fase nagusi bereizten ditugu:

1. Analisia

Fase honetan, datuen azterketa sakona egiten da eta datu basearen inguruko eskakizunak biltzen dira. Diseinu kontzeptuala gauzatzen da eta E/R (Entitate-Erlazio) eredua lortzen da.

E/R Ereduaren Osagaiak:

• E/R Eskema: Datu basearen datuen egitura eta atal estatikoa adierazten du.
• Entitatea: Datu basean informazioa gorde nahi zaion objektua da (pertsona, lekua, gauza, kontzeptua...). Lauki zuzen batez irudikatzen da.
• Atributua: Entitatearen ezaugarria da, zirkunferentzia baten barruan adierazten dena.
• Erlazioa: Entitateen arteko lotura da, erronbo batez irudikatzen dena.

2. Diseinua

Analisian identifikatutako datuak antolatzen dira, diseinu

Sare Topologiak: Konexio Motak eta Ezaugarriak

Topologiaren arabera, sare baten topologia ordenagailuak eta transmisio-bideak (kableak) konektatzeko dauden aukera desberdinak dira:

Bus Topologia

Transmisio-bideak bus izena du eta ordenagailu guztiek konpartitzen dute. Kable bakarra dauka (ardazkidea). Ordenagailu bakoitza, bata bestearen atzetik konektatzen da. Kablearen muturrak akabatzaile izeneko konexio berezi batekin amaitzen dira.

Eraztun Topologia

Konexioei dagokienez, bus topologiaren antzera konektatzen dira, baina kasu honetan itxia da. Informazioa eraztunetan zehar bidaiatzen du eta ordenagailu bakoitzak erabakitzen du informazio hori berarentzat den ala ez, bakoitza bere sare txartelaren helbidearen bidez identifikatzen delako. Berarentzat...