Informatika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Laborantza Ureztatzea

Laborantza ureztatzea lurrari ur hornidura artifiziala ematean datzan laborantza mota da. Prezipitazioen urritasunari edo irregulartasunari aurre egiten dio. Azken garaian asko zabaldu da nekazaritza intentsiboan (barazki, fruta, produktu tropikalak). Ureztatze estentsiboan, industria-laboreen eta bazka-laboreen kasuan erabiltzen da batez ere. Ureztatzea lurraren gainazaletik edo lurpetik egin daiteke, eta teknika desberdinen bidez: grabitate bidezko ureztatzea, ihinztadura bidezkoa, tantaz tantakoa.

Lehorreko Laborantza

Lehorreko laborantza prezipitazioei esker jasotako uraz bakarrik elikatzen den nekazaritza lurra da, eta hortaz, ureztatze sistema artifizialik ez duena. Iparralde hezean eta zerealen laborantzan oinarritutako...

Testuaren Eraketan Eragina duten Hizkuntzaz Kanpoko Faktoreak

Testuaren sorkuntzan eragina duten kanpo-faktoreak funtsezkoak dira mezuaren ulermenerako eta eraginkortasunerako. Hauek dira garrantzitsuenak:

• Solaskideak

  Izate fisikoa eta trukean duten gizarte-rola bereiztea komeni da. Haien arteko gizarte-harremanak dira, besteak beste:

  • Zenbateraino ezagutzen duten elkar.
  • Zer dakiten hizpide duten gaiaz.
  • Zenbaterainoko inplikazioa duten diotenaren gainean.

• Audientzia

  Baten bat hitz egitearen eta, aldi berean edo geroago, beste hartzaile batzuk izango direla jakitearen artean dagoen aldeak ere erabakitzen du testua.

• Espazioa

  Publikoa ala pribatua den kontuan hartu behar da.

• Denbora

  Solaskideak aldi berean ari diren ala ez.

• Edukia

  Gai espezializatua izatea edo

Igorlea (berrikusia):

Testuan UNESCO eta Venezuelako Gobernua aipatzen dira eragile nagusi gisa, baina informazioaren jatorria web orri batekoa da.

Hartzailea (berrikusia):

Web orrian: Hartzailea Mapoyo hizkuntzaren eta kulturaren inguruan interesa duen edo gai honi buruz informazioa bilatzen duen edozein pertsona da.

Helburua:

Helburua Mapoyo hizkuntzaren eta kulturaren biziraupena sustatzea eta egoera larriaren berri ematea da. Horretaz gain, irakurleek hizkuntza bat galtzeko arriskuan dauden hizkuntzen garrantziaz kontzientzia hartzea ere helburu du, hezkuntza testuinguruan.

Testu mota: Informazio-testua, gai jakin baten inguruko informazioa emateko pentsatua.

Arrazoiak:

1. Informazioa ematen du, Mapoyo hizkuntzaren eta kulturaren egoera larriari buruz.

Malware: Definizioa eta Motak

Malware deitzen zaio software maltzurrari, nahi ez diren ekintzak egiteko diseinatua eta erabiltzailearen baimen espliziturik gabe.

Malware Motak

Malware mota asko daude, besteak beste:

• Birusak: beste programa batzuk kutsatzen dituzte.
• Zizarea: bere buruaren kopien bidez erreplikatzen da, baina ez ditu beste programak kutsatzen.
• Troianoa: ez da automatikoki erreplikatzen edo infektatzen beste programa batzuetara.
• Adware: nahi ez den publizitatea aurkezten du.
• Keylogger: teklatuan pultsazioak harrapatzen ditu, erabiltzaileak idazten duena espiatzen du.
• Rootkit: erabiltzailearen eta segurtasun-aplikazioen aurrean sisteman ezkutatuta egoteko teknikak erabiltzen ditu.
• Backdoor: atzeko atearen funtzioa, erasotzaileari konektatzeko

○ Simple Network Management Protocol

○ Sareko gailuen artean informazioa partekatzeko protokoloa

○ Administratzaileei sarearen funtzionamendu egokia ikuskatzeko aukera ematen die

○ SNMP sistema bat 4 osagaiz osatuta dago:

● SNMP Manager: administratzailearen ordenagailuan dagoen softwarea sareari buruzko informazioa jasotzeko

● SNMP Agent: Sare gailuetan erabiltzen den softwarea SNMP Manager-ei informazioa bidaltzeko

● Management Information Base (MIB): Manager batek agenteei egin diezazkien galderen multzoa dauka: CPU erabilera, memoria erabilera, trafikoa,…

● SNMP Protokoloa: Agente eta manager-en arteko mezuak arautzen ditu. UDP protokoloa erabiltzen du.

SNMP Bertsioak

○ 3 bertsio nagusi:

● 1. SNMP bertsioa:

○ Lehenengo bertsio...

Biltegiratze Kudeaketa

Euskarriak

Informazioa gordetzeko hainbat euskarri daude:

• Diskete unitatea
• Disko gogorra
• Flash memoriak
• Unitate magnetiko-optikoa
• CD-ROM unitate eta DVD-ROM
• Zinta unitateak

Segurtasun Kopiak (SK)

Motak

1. Kopia Osoa: Aukeratutako fitxategien kopia osoa egiten du.
2. Kopia Inkrementala: Azkeneko kopia (osoa edo inkrementala) egin zenetik aldatu diren fitxategiak kopiatzen dira.
3. Kopia Diferentziala: Azkeneko kopia osotik aldatu diren fitxategiak bakarrik kopiatzen dira.

Oharrak:

• Segurtasun kopia berreskuratzeko (Inkrementala): Azken kopia Osoa + Kopia inkremental guztiak.
• Segurtasun kopia berreskuratzeko (Diferentziala): Azken kopia Osoa + Azken kopia diferentziala.

Euskarriak SKrako (Abantailak eta Desabantailak)

• CD/DVD birgrabagarriak

  • Abantaila:

1. Ikuspegi liberala (zuzenbide eta zientzia politikoa)

Iritzi publikoa, ikuspegi honetatik, herri subirautzaren gehiengo borondatearen adierazpena da, sufragioaren bidez artikulatua. Legebiltzarrean eztabaida eta konfrontazio publikoaren bidez gauzatzen da, sistema politiko liberala legitimatuz. Hiritar aske, informatu eta arduratsuen iritzi arrazional eta maioritarioa da.

1.1. Galdera eta behar berriak

Agintarien eta agindutakoen arteko erlazioa.

2. Ikuspegi sozio-psikologikoa

Jendetzak eta masak osatzean, iritzi publikoa ez da eztabaida arrazionalaren emaitza, baizik eta indar instintibo batena, inpulso kolektibo baten arrazionalizazioa. Gizakiak taldean jokatzean, joera hau areagotu egiten da. Herriaren edo masaren ahotsa, ezjakina, kapritxosoa,...

Transmisio-abiadura: Transmisio-abiadura nahiko handia izaten da. Gaur egungoa 1.000 Mbps-koa izaten da, sare lokal zaharretan 10 Mbps edo 100 Mbps-koa.Jabetza: Sare lokalak jabetza bat dauka, hau da, norbaitena da, enpresa batena, institutu batena... Fidagarritasuna: Transmisioak oso fidagarriak dira, hau da, transmisio akatsak oso gutxitan gertatzen dira.Bi sare mota, bezero zerbitzari motako sareak: ordenagailu bat dago nagusia dena eta gainerakoak bezeroak. Berdintasunezko sareak: Sare hauetan ez dago ordenagailu nagusirik denak berdinak.Hedadura zabaleko sareak, edo Wan(Wide...

41. Nolakoa da grabaketan gordetzen den uhin-forma, jatorrizko uhin-formarekin konparatuz? Analogoak. Beraz, seinale elektrikoaren frekuentzia eta amplitudea etengabe aldatzen dira, jatorrizko uhin akustikoa imitatuz.

42. Zer esan nahi du seinalearen egoera posibleen kopurua mugagabea (infinitua) dela? Momentu bakoitza ondoko beste momentuekiko diferentea dela.

43. Soinua modu analogikoan prozesatzean soinuaz aparte beste zerbait gaineratzen zaio. Zer? Zarata. Audio digitalean aldiz ez da horrenbeste agertzen, eta aldi berean beste abantailak ditu, adibidez: ez du apenas zaratarik sortzen, nahi beste kopia egin daitezke kalitate-galerarik gabe, datuak gordetzeko ahalmena handiagoa, produkzioari aukera harrigarriak eman, denbora aurreztu, ekipamendua

Telebista Digitala: Baliabide Teknikoak

Galdeketa 01

1. Telebista analogikoak digitalarekin konparatuta 10 aldiz banda zabalagoa erabiltzen du.
2. Hiru ezaugarri dira telebista digitala neurri onargarrietan igortzeko aukera ematen dutenak:
   • Krominantzia murrizketa,
   • Konpresio teknikak,
   • Espektroa erabiltzeko modu efizientea.
3. Kanal analogiko bakar batek okupatzen duen banda zabaleran lau “programa” digital baino gehiago sar daitezke.
4. Igortze digitalaren espektroaren erabilera efizienteaz gain, beste abantaila batzuk ditu:
   • Irudiaren kalitatea,
   • Seinale/zarata erlazio baxua,
   • Interferentzia eza.
5. Telebistaren igorpen digitalaren prozesua audio eta bideo seinaleen bihurketa analogiko-digitalarekin hasten da. Honek emandako biten segida konprimitu eta kodetu egiten