Oposizioak mailako Historia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Faxismoaren amaiera eta ekonomiaren norabide aldaketa

Nazioarteko egoera berriak gobernuan aldaketa egitera bultzatu zuen Franco. Falangistek ez zuten lehen adinako eragina. FET Mugimendu Nazionala izena hartu zuen. Asturiasen eta Katalunian langileek grebak egin zituzten. 1950eko hamarkadan, hazkunde ekonomiko arin bat hasi zen, eta errazionamendua kendu ahal izan zuten. Hala ere, Europan gutxien garatutako herrialdeetako bat izaten jarraitzen zuen Espainiak. Autarkia bertan behera utzi eta Espainiako ekonomia sistema kapitalistara hurbildu zen.

Hirurogeiko hamarkadako aldaketa ekonomikoak

1960. urtetik 1973ra bitartean hazkunde ekonomiko handia izan zen. Hauek izan ziren hazkunde haren oinarriak:

• Turismoa nabarmendu zen zerbitzuen sektorean;

gaia: Diktadura Frankistaren Finkapena eta Krisialdia

Frankismoa Franko jeneralaren Guda Zibila irabazi eta 1975ean ohean hil zen arteko aldiari deritzo. Sistema diktatoriala ezarri zuen, botere osoa bereganatuz.

Frankismoaren Zutabeak

• Oinarri ideologikoak: Nazionalkatolizismoa, militarismoa, nazionalismo espainiarra eta korporatibismoa.
• Oinarri soziala:
  • Falangea: alderdi bakarra, gizarte-mailako arlo guztien kontrola bere eskuetan zuena.
  • Eliza katolikoa: erregimena moralki legitimatu zuena.
  • Armada eta botere oligarkikoak: baita klase ertainaren eta langileriaren zati bat, “apolitikoak” deiturikoak.
• Oinarri politikoa: Liberalismo politikoaren aurkakoa. Frankok ez zuen konstituziorik idatzi. Frankismo osoan zehar ez zen botere banaketarik eman;

1855eko Burdinbideen Legea testu juridiko, ekonomiko eta publikoa da. Erreginak eta Espainiako Garapen Ministroak sinatu zuten, eta Madrilgo Gazetan argitaratu zen 1855eko ekainaren 6an. Batasun Liberalak eta Esparterok aurkeztu zuten legea Espainiako Gorteen aurrean, liberalismo ekonomikoa (kapitalismoa) bultzatzeko asmoz.

Desamortizazioa eta Industria Iraultza

Madozek egindako desamortizazioarekin batera, lege hau Iraultza Liberalaren goren unean kokatu behar dugu, lur azpiko meategien ondasunak pribatizatu zirenean. Une horretan, garapen ekonomikoa (modernizazioa) sustatzeko bidea eraikita zegoen. Espainia herrialde azpigaratua zen, eta trenbide sarea eraikitzeak aldaketa handiak ekarri zituen. Honen bidez, produktuak leku batetik bestera...

Lehen Sektorearen Nagusitasuna XVIII. Mendean

XVIII. mendean, biztanle gehienek nekazaritzan jarduten zuten. Oro har, iraupeneko ekoizpena zen, emankortasun txikiko lehorreko lurretan egina. Lur gehienak zerealak landatzeko erabiltzen ziren, haiek baitziren dietaren oinarria, baina merkataritzako produktuak ere lantzen ziren; esaterako, mahatsondoak eta olibondoak eskualde mediterraneoetan.

Nekazaritza oraindik ere klimaren oso mende zegoen. Hori dela eta, subsistentzia krisiak gertatzen ziren aldi-aldian; hau da, gosealdiak. Horrelakoetan, gizarte-tentsioak areagotu egiten ziren.

Lur gehienak pribilegiatuen jabetzakoak ziren, batez ere. XVIII. mendearen amaieran, haien jaurerriek lur laboragarrien %40 inguru hartzen zuten.

• Nobleziaren lurrak ez

Errusiako Iraultzaren Testuingurua eta Garapena

1905eko Krisia eta Gerra Errusiar-Japoniarra

1902-1903ko krisi ekonomikoaren ondorioz, langileen grebak, nekazarien altxamenduak eta ekintza terrorista asko egon ziren. Errusiaren eta Japoniaren arteko 1904ko gerra piztu zen, Asiako ekialdeko muturreko lurraldeak lortzeko lehian. Japoniak garaitu egin zuen Errusia.

Behin-behineko Gobernua eta Sobieten Agintea

Behin-behineko gobernua Errusia osoan onartu zen, baina arazo handiak konpondu gabe geratu ziren. Garrantzitsuenak honako hauek ziren:

• Langileen gizarte-hobekuntzak lortzea.
• Lurra nekazarien artean banatzea.
• Errusiarrak ez ziren herriei autonomia ematea.
• Eta, batez ere, bakea eskuratzea.

Behin-behineko gobernuak Errusia gerran mantendu zuen. Sobietak...

Liberalismoa: Ideologia eta Printzipioak

XVIII. mendearen azken herenetik Napoleonen inperioaren bukaerara (1815), Europan eta Amerikan gertaturiko ideologia eta politiko eraldakuntzek liberalismoa izeneko ideologia-ildo bat eta doktrina politiko eta ekonomiko bat osatu zuten. Hauek dira printzipio nagusiak:

• Gizartean: Legezko berdintasuna, pribilegioak ezabatzea eta gizabanakoen askatasunak.
• Politikan: Absolutismoaren amaiera, nazio subiranotasuna eta botere banaketa, eta erakundeak, administrazioa eta justizia publikoa.

Italiako Bateratzea: Risorgimento

1815ean, Italia era askotako estatuetan zatituta zegoen, eta lurralde batzuk (Lonbardia eta Veneto) Austriaren menpe zeuden. 1830eko hamarkadan, italiar nazioaren aldeko mugimendu bat osatu zen:...