Unibertsitatea mailako Geografia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Oinarrizko Kontzeptu Meteorologikoak

Eguraldia

Atmosferak une eta leku jakin batean duen egoera da. Aldakorra izan ohi da, eta behaketa zuzenen bidez zehazten da. Meteorologia da eguraldia aztertzen duen zientzia.

Klima

Atmosferak leku jakin batean duen batez besteko egoera da, urte osoan gertatzen diren eguraldi moten ohiko segidak eraginda. Klimaren ezaugarriak modu estatistikoan zehazten dira, batez besteko balioak kalkulatuz; horien fidagarritasuna epe luzeko (30 urteko) behaketak eginez lortzen da.

Eguraldi mota

Altuerako nahiz gainazaleko zirkulazio atmosferikoak egoera atmosferiko ugari eragiten ditu urtearen joanean, eta horrek eguraldia mota batekoa edo bestekoa izatea ekartzen du.

Ekintza-gunea edo ekintza-zentroa (antizikloia eta depresioa/

Atlantikoko Isurialdea

EAEko landa-espazioek hainbat ezaugarri dituzte, Bizkaiko Golkoko isurialdean edo Mediterraneoko isurialdean dauden kontuan hartuta. Alde horien oinarriak nekazaritza-egitura eta lurzoruaren erabilerak dira.

Lurraldearen ezaugarriak

Lurralde honek Bizkaiko Golkoko isurialdea hartzen du. Erliebe malkartsua du, eta eremu lauen barruan ibaietako ibilgu eta ibar estuak sartzen dira. Klima ozeanikoa da, prezipitazio handiekin.

A) Nekazaritza Egitura

• Biztanleria: Landa-ingurunean biztanle gutxi dago, biztanleria industriaguneetara joan baita. Baserrietan, biztanleria sakabanatua dago, Bizkaiko Enkarterri eskualdean izan ezik. Herrixketan pilatuta dago biztanleria, eta etxeak harrizkoak dira.
• Ustiategiak: Nekazaritza-ustiategia baserriaren

Emigrazio Tradizionala Europara

Lehen sektorea

Definizioa: Naturatik baliabideak lortzeko ekonomia-jarduerak.

Jarduerak

• Munduko biztanleriaren %38,5ek lehen sektorean lan egiten du.
• Munduko ekoizpen osoaren %4 lehen sektoreak ekoizten du.

Nekazaritzaren faktoreak

Faktore fisikoak

• Klimaren eragina: Landareen garapena tenperaturaren, lurraren hezetasunaren eta hartzen duten eguzki-erradiazioaren mende dago.
• Erliebearen eragina: Nekazariek nahiago dute ordokietan eta haranen hondoetan jardutea.
• Zoruaren eta landarediaren eragina: Zoruak landareek behar dituzten elikagaiak ematen ditu.

Giza faktoreak

• Biztanleriaren hazkundea: Ondorioz, berezko landaredia urritu edo basogabetu egin da.
• Teknologiaren aurreratzea: Nekazariek nekazaritza-lanabes oso oinarrizkoak erabiltzen dituzte. Teknologiari

Ikerketa Sektore Ez-Diru Irabazleari Buruz

Ikerketa honek, Espainiako sektore ez-diru irabazleak planteatzen dituen lau oinarrizko zalantzari aurre egiten dio: izendapen konzeptuala, garapen historikoaren ezagutza eza, zuzenbide anbibalentzia eta datu estatistikoen eskasia.

Sektorearen definizio operatibo batetik abiatuz, bere mugarriak jartzeko eta nazioarteko alderaketak egiteko, dauden iturri estatistikoen erabateko bilketa egiten du eta informazio hutsuneen hautemate eta integrazio metodologia bat aplikatzen du. Ruiz Olabuénagak Espainiako hirugarren sektoreari buruzko ikerketa alderatuaren emaitza nagusiak hauexek dira:

1. Hazkunde Ekonomikoa eta Garrantzia Espainian

Espainian, gorantz doan, hazten ari den eta garrantzitsua duen indar ekonomikoa...

Populazioaren definizioak

• Bizi-itxaropena: Pertsona batek, hilkortasun-baldintzak kontuan hartuta, bizi ahal duen batez besteko urte-kopuruaren kalkulua da.
• Biztanleria aktiboa: Ondasunak eta zerbitzuak ekoizteko lan-eskua eman dezaketen edo ekoizpen-prozesuari gehitzeko egoeran dauden pertsonak dira.
• Biztanleriaren zahartzea: Pertsona zaharren gehikuntza erlatiboa da. Zaharren gehikuntza eta gazteen galera sortzen dituen jaiotza-tasaren jaitsieraren ondorioa da.
• Migrazio-saldoa: Leku jakin bateko immigrazioaren eta emigrazioaren arteko balantzea da.
• Nekazaritza-exodoa: Nekazaritza-mundutik hirira ematen den migrazio-mugimendua da; normalean, jende gaztea edo heldua izaten da.

Nekazaritza, Industria eta Hirien definizioak

• Abeltzaintza estentsiboa:

KANPOKO MIGRAZIOAK

Estatuko mugatik kanpo egindako biztanleriaren mugimenduak dira. 1850tik 1975eko krisi ekonomikora, Espainia emigranteen herrialdea izan zen, eta jomuga nagusiak itsasoaz bestaldean eta Mendebaldeko Europan zeuden. Ordutik aurrera Espainia immigrazio-estatu bihurtu da. Baina azken urteetan, krisialdiagatik, langile askok ospa egin dute.

OZEANOZ BESTALDEKO EMIGRAZIOA

Ozeanoz bestaldeko emigrazioa, batez ere, Latinoamerikara joan zen, eta, bigarren mailan, Estatu Batuetara eta Australiara. Mota askotako emigrazioak egon ziren: iraunkorrak, aldi baterakoak, nekazaritza lanak egiteko... Emigrazio honetan bi loraldi eta bi krisialdi egon ziren:

Lehen loraldiak (1850-Lehen Mundu Gerrate)

Garai hartan Latinoamerikan immigranteak behar...

Nekazaritza Egituraren Bilakaera

Nekazaritza Egitura Tradizionala

Nekazaritza-egitura tradizionala: Eskulan ugari zegoen, eta jabetza txikiak eta handiak nahastuta zeuden. Teknologia urria erabiltzen zuten eta, horren ondorioz, etekina txikia zen. Ekoizpena arantzelen bidez barneko merkaturako edo autokonsumorako zen.

Gaur Egungo Nekazaritza Egitura

Gaur egungo nekazaritza-egitura: Aldaketa hauek 1960. urtetik etorri dira. Biztanleak gutxiago eta zaharragoak dira, eta nekazaritza ustiapenen tamainak gora egin du. Teknologiak aurrerapen handia izan du eta etekinak handiagoak dira. Bertako produkzioa espezializaziorako eta merkatu globalizatu eta liberalizatuetan saltzen da.

Aldaketa Demografikoak eta Nekazaritza Populazioa

Aldaketa demografikoak:...

Kapitalaren Nazioarteko Fluxuak eta Integrazioa

Kapitalaren esportazioak ondasunen esportazioaren gainetik handitu ziren, errentagarritasun handiago baten bila. Gainera, kapitalaren eskaintza eta eskaria handitu egin ziren; izan ere, industrializatutako Europak aurrezki kopuru handia zuenez, eskaini egingo zuen errentagarritasun altuago baten bila, eta lurralde berriek elikagaien eta lehengaien ekoizpena handitzeko kapitalaren beharra zutelako.

Bestalde, finantza-tresna berriak hedatu ziren (bonuak, obligazioak...), kapitala nazioarte mailan kokatzeko erraztasuna handiagoa zelako. Honek, kapitalaren munduko merkatuen integrazioa ekarri zuen, interes-tasen diferentziala murriztuz herrialde desberdinen artean. Merkatua zabaldu zen trustentzat.

Eskulanaren