DBH mailako Erlijioa ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Elizbarrutia edo Diozesia

• Zer da diozesi bat? Eliza Katolikoa elizbarrutitan antolatzen da, bakoitzean apezpiku bat buru duelarik.

Elizbarrutia edo diozesia gotzain, artzapezpiku edo beste prelatu baten agintepean dagoen administrazio-eremu edo lurralde-barrutia da, bertako fededunekin osatua. Elizbarruti edo diozesi batzuek maila altuagoa dute eta artxidiozesia deitzen zaie (artzapezpiku bat buru delarik). Diozesia parrokiaz osatua dago.

• Zenbat daude Espainian? 70 diozesi.
• Apezpikua edo Gotzaina

  Apezpikuak apostoluen ordezkoak dira eta elizbarrutiaren edo diozesiaren arduradunak. Presbitero eta diakonoen laguntza dute. Inongo apezpikurik ez du beste apezpiku baten gaineko autoritaterik, bakoitza zuzenean Aita Santuaren agintepean dago. Gipuzkoako

Kristau Doktrina Nagusien Konparaketa (XVI. mendea)

Budismoa

Nortzuk, non, noiz...

• 250-550 milioi budista artean
• Bengala, Sri Lanka, Birmania, Thailandia, Txina, Vietnam, Laos...
• Budismoa ateoa da
• Oinarria: Budaren irakaspenak jarraitzea
• Indian sortua, K.a. VI-V. mendeetan
• Elitea brahmanek osatzen dute
• Abiapuntua: hinduismoa

Siddhartha Gautama: Buda

• K.a. VI-V. mendeetan
• Terai printzea zen (gerlari noblea)
• Amak elefante batekin harremanak izan zituen: erdijainko jaio
• Bi aukera: enperadore edo aszeta izan
• Zuhaitzak oso garrantzitsuak ziren bere bizitzan
• Lau topaketak: agurea, gaixoa, hilotza, eskalea. Ukapen bidea
• Budh: goiargia
• Zeregin askatzailea bikondo baten azpian zegoela asmatu zuen
• Ganges ibaian urteak eman zituen predikatzen
• Hil: bi zuhaitzen artean, kusinaran

Lau Egia Nobleak edo doktrinaren oinarriak

1. Sufrimenduaren

Errege-Erregina Katolikoak: Kultura eta Eragina (1492)

Errege-Erregina Katolikoek:

• Antonio de Nebrijak gaztelaniaren gramatika argitaratu zuen.
• Cisneros kardinalak Alcalá de Henaresko Unibertsitatea sortu zuen.
• Nebrijak eta humanistek Biblia poliglota argitaratu zuten (grekoz, latinez, hebraieraz eta kaldeeraz).

Arte Berrikuntza

ARTEA: Berritzeko fasea. Elementu gotikoak eta musulmanen apaindurak nahasten ziren. Lanik nabarmenenak:

• Burgoseko Mirafloresko kartusia.
• Valladolideko San Pablo elizaren tipiko itxurako fatxada.
• Toledon "estilo isabelinoa" (Juan Guasen San Juan de los Reyeseko monasterioa).

Eskultura eta Pintura

Eskultura: Arkitekturari lotuta zegoen, portadaetan, klaustroetan, erretauletan eta katedraletako kaperetako hilobietan (Bartolomé...

Antzinako Erromatarren Denbora Neurketa

Garai klasikoan, erromatarrak denbora modu xumean aztertzeko, honako puntu hauetan oinarritzen ziren: eguna eta orduak, astea eta egutegia (hilabeteak eta datak).

Eguna eta Orduak

Eguna hamabi ordutan banatzen zen (eguzkia irteten zenetik sartzen zen arte). Hala ere, urtaroen arabera, egunaren iraupena aldakorra zen. Erreferentziatzat hartzen zituzten orduak hauek ziren: hora sexta (eguerdia) eta hora novena (arratsaldeko hirurak).

Astea

Zazpi egunez osatua zegoen eta egun bakoitza jainko-jainkosa edo astro bati eskainia zen:

• Lunae dies (astelehena)
• Martis dies (asteartea)
• Mercurii dies (asteazkena)
• Iovis dies (osteguna)
• Veneris dies (ostirala)
• Saturni dies (larunbata)
• Solis dies (igandea)

Gauek lau zati edo vigilia...

Jesusi Jarraitzea eta Harekin Harremana Izatea

• Egiazkoa da, baina ez fisikoa. Barru-barruan suma daiteke, eta eguneroko bizitzan bizi.
• Hartu-emanean oinarritzen da: Jesusek eman egiten digu, eta guk ere eman egiten diogu berari.
• Harreman horren sorburua elkar ezagutzea eta ohiko tratua da.
• Eragina du pertsonengan eta barrutik aldatzen du.

Jesusen Jarraitzailearen Bizimodu Bat

• Nork bere burua Kristok hautatutako eta maitatutako adiskidetzat hartzea.
• Kristorekin bat eginik bizitzea, bere hitzez eta maitasunez fidatuz, eta harekin gero eta gehiago bat egitea.
• Bizitzeko, maitatzeko eta guztiz zoriontsu izateko indarra Kristorengan aurkitzea.
• Besteak maitatzea eta zerbitzatzea, bereziki behartsuenak.
• Bizitza, bere alderdi positibo nahiz negatibo guztiekin,