DBH mailako Erlijioa ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Biblia: Liburu Santuen Bilduma

Biblia liburu multzo edo bilduma bat da, bi atal nagusitan banatua:

• Itun Zaharra (46 liburu): Jesusen jaiotzaraino.
• Itun Berria (27 liburu): Jesusen eta lehen kristau komunitateen bizitza.

Itun Zaharra: Jatorria eta Esperientzia

Itun Zaharreko liburuen idazleak asko dira, K.a. X. mendetik K.a. I. menderaino.

Biblia "Jainkoaren hitza" dela esaten dugu, esperientzia erlijioso sakona adierazten digulako. Jainkoak inspiratu zituen idazleak, Espiritu Santuaren argi eta indarrez, bere maitasuna herriari ezagutarazteko.

Itun Zaharreko oinarrizko esperientzia hau da: Jainkoak askatu zuen Israel, Egipton herri esklabua izatetik, eta Israelekin ituna egin zuen: bere Legea eman zion. Israel gaizki portatu da Jainkoarekin, baina...

ARTE ERRENAZENTISTA EUSKADIN

• Oñatiko Unibertsitatea
• Zarauzko Torre Luzea
• Donostiako San Telmo klaustroa
• Portugaleteko Andra Mariko erretaula

San Pauloren Biografia

• I. mendeko judu familia batean jaio zen, Tarson (gaur egungo Turkia).
• Aita errabinoa zen.
• Irakaslea: Gamaliel (fariseoa).
• Bere familia ekonomikoki eta sozialki ondo kokatuta zegoen.
• Judua (fariseoa).
• Erromatar hiritartasuna zuen (pribilegioak ematen zizkion).
• Jerusalemen bizi zen.
• Saulo kristauen aurka zegoen.
• Kristauen jazarpenen buru zen.
• Estebanen (lehen martiri kristaua) harrikatzean parte hartu zuen.
• Damaskora bidean Jesusekin topo egin eta kristautasunera bihurtu zen.
• Izena aldatu zuen: Saulo → Paulo.
• Konbertsioa (Eg 9).
• Damaskoko gertaera: Jerusalemetik Damaskora bidaian Jesus agertu zitzaion eta itsu geratu zen. Kristau batek lagundu zion eta kristau bihurtu zen. Bernabek Saulo bataiatu zuen eta bere izena aldatu zuen.
• Hemendik

Errenazimentua

Noiz sortu zen?

• XV. mendean.

Non? Zein lekutan bereziki?

• Italian, Florentzian.

Zergatik? Azaldu.

• Ordura arte nobleak boterean zeuden eta nekazari asko aberastu ziren, boterea lortu nahi zutelarik. Nobleak ez zirenez, ezin zuten lortu, eta horrek eraldaketa bat eragin zuen.

Zein ikuspegi edo Korronte filosofiko berri dakar Errenazimentuak? Azaldu.

• Humanismoa dakar. Jainkoak zuen garrantzia aldatu eta gizakia jarri nahi izan zuten erdigunean.

Zein garaitako baloreak berreskuratu nahi zituzten?

• Erromatarren eta Grezian baloreak.

Garai horretako artista eta literato batzuen izenak.

• Dante, Leonardo Da Vinci, Petrarca, Botticelli, Boccaccio, Mikel Anjelo.

Italiako familia batek babesa eman zien, zeinek?

• Medici familiak.

Euskal Herriaren banaketaren

Eliza: Jesusen Jarraitzaileen Elkartea

Itun Berrian, Elizaren hasiera Jesusen jarraitzaileen elkartea da. Berarekin zeudenetik eta betirako badaude:

• Bizimodu bera
• Fede bera
• Konpromisu bera

Eliza Jesusen jarraitzaileen elkartea da. Jesus hasieran dago, baina ez zuen erlijio berri bat sortu. Mendekostean kristau elkartea sortzen da. Aldarrikapena: Jesus bizirik dago eta Mesias da.

Eliza = Jainkoaren Herria = Jesusen Jarraitzaileen Elkartea

Elizaren Misioa

Elizaren misioa kristau elkartearena da: Jesusen lanarekin jarraitu, Berri Ona jakinarazi, Jainkoaren maitasuna zabaldu eta mundu hobe baten alde lan egin.

Kristau Fedea: Zer da?

Fedea pertsonen arteko harremana da. Kristoren kasuan, guk Jesus eta Jainkoarekin dugun harremana da. Fedea ez da zerbait sinestea,...

Hinduismoa

Sarrera

• Duela 4000–3500 urte
• Mota asko daude
• 700.000.000 jarraitzaile
• Ez dago fundatzailerik
• Izena Indus ibaia(tik) dator
• India, Sri Lanka, Nepal, Bangladesh eta Maurizioan egon ohi da
• Meru mendia
• Ganges ibaia sakratua
• Benares ibaia (Benares/Varanasi loturarekin)
• Vedismoa (antzinakoa) eta forma modernoak daude
• Ez dago agintari edo arau bakar bat; tradizioa da lege
• Testu vedikoak
• Denbora ziklikoa
• Panteista eta politeista

Hinduismoaren jainkoak

• Jainkoak:
  • Elementuen eta indar jainkotu(en) emaitza.
  • Ongiaren eta gaizkiaren ekarlea.
  • Kastak, familia… bakoitzak bere jainkoa, kultura eta jaiak ditu.

Visnu

• Babeslea eta munduaren oreka eusten duena.
• Gezi eta arkuak dituen gerlariaren ezaugarriak.
• Emaztea: Lakshmi, babeslea.
• Munduaren oreka eusten duen jainko babestlea.

Islamaren Jatorria eta Funtsezko Printzipioak

Islamaren jatorria Mahomaren errebelazioetan datza, Jainko bakarraren, Alaren, existentzia azpimarratuz. Errebelazioen muina "munduaren bukaeraren" eta "azkeneko epaiaren" ideietan datza, non gizaki guztiak Alaren aurrean erantzule izango diren, onak sarituak eta gaiztoak zigortuak izanik. Monoteismoa lehen mailan jarri zuen, eta honakoak exijitu zituen: fedetasuna, otoitzaren praktika, limosna ematea, umezurtz eta txiroen zaintza, eta gizonen arteko berdintasuna.

Hegira: Mahomaren Erbestea eta Egutegi Arabiarraren Hasiera

Hegira, Mahomaren erbestea Mekatik Medinara, 622. urtean gertatu zen, hiriko biztanleek beraren aurka egin zutelako. Data honek egutegi arabiarraren hasiera markatzen du.

Medinaren

1. San Pauloren bizitza eta mezua

Pablo Tarsosen jaio zen, Turkian dagoen herri batean. Judaismoa praktikatzen zuten eta familiak maila sozial nahiko altua zuen. Pablok Damaskoko kristauak jarraitzeko agindua jaso zuen autoritate juduengandik. Zalditik erori zenean, bataiatu eta kristau bihurtu zen. Pablok Jesusen mezua zabaldu zuen, baina batez ere gogor defendatu zuen mezua denontzat berbera zela eta paganoei ez zitzaiela zertan eskatu lege juduak betetzea.

2. Lehen kristau elkarteak

Lehenengo kristau elkarteak esperientzia komun batetik sortu ziren: otoitz egin, ospatu, elkarren senide izan eta berri ona aldarrikatu.

3. Elizaren izaera unibertsala

Kristautasuna ez dago inolako kultura edo herriri lotuta: mezu unibertsala da. Lehenengo kristauen...

Biltegia

Abangoardiak tradiziozko formen eta adierazpideen aurka egiten du eta esperimentazioaren aldekoa da; adierazteko modu berrien aldeko joera nagusitzen da.

Abangoardia eta poesia

Poema abangoardistek ez diote hitzaren zentzuari bakarrik erreparatzen: hitzaren beste ezaugarri batzuekin ere osatzen dute poemaren mezua eta, sarritan, beste arteekiko loturak proposatzen dituzte.

Hitza eta irudia

Literaturaren eta pinturaren arteko harremana landu ohi du abangoardiak. Irudiak sortzeko baliabidetzat dute hitza abangoardistek, eta tipografiarekin jolastuz adierazkortasuna eta zentzu-aniztasuna sortzera jo ohi dute, adibidez:

• koloreak
• letra motak
• letra tamainak
• lerro bertikal eta horizontalekin eginiko jolasak
• lerro gurutzatzeak
• atzekoz aurrera idatziriko