Elektronika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Langile Mugimendua Espainian

AITren sorrera eta bilakaera (1869-1881)

1869an, Fanelli Espainiara iritsi zen Nazioarteko Langileen Elkartea (AIT) sortzeko asmoz. Garai hartako konstituzioak argitalpenak egiteko eskubidea bermatzen zuen. 1870ean, Bartzelonan, 90 ordezkari bildu ziren AITren kongresuan. Parisko Komunaren eragin handia zela eta, gobernuak AIT errepresaliatu zuen. 1871n, ideologia marxistak agertu ziren, baina AITko kide asko ez zeuden ados haiekin. 1873an, Alcoi hirian, langileen greba orokor bat egin zen. 1881ean, Sagastak Langileen Elkarteen Federazioa (FTRE) legeztatu zuen. Hala ere, bi jarrera nagusitu ziren errepresioaren aurrean: sindikalista eta errepresiboa (Mano Negra). Garai hartan, atentatu ugari izan ziren, besteak beste,...

Industrializazioaren Ondorioak Euskal Herrian

Migrazioa eta Gizarte Aldaketa

Prozesu honek nekazaritzatik bizi ziren pertsonen migrazioa eragin zuen, enpresa horietara lanerako mugitzen zirenak. Egoera horrek garaiko gizartean aldaketa handia ekarri zuen, hala nola, jende pila bat etorri zen Bizkaiko industrialdera lanera. Gainera, urte horietan zehar jende asko jaio zen, baita beste horrenbeste hil ere, eta gazte asko ezkondu ziren. Emandako jaiotza-hazkunde hori proletarioan eman zen, izan ere, burgesak antikonzeptiboak erabiltzen hasi ziren. Bizkaiko hazkunde demografikoa izugarria izan zen, emigrazioaren ondorioz.

Bizimodu Kaotikoa eta Lan-baldintza Txarrak

Ez zegoen erantzun antolaturik langile masa horrentzat eta oso kaotikoa izan zen, ez...

Testu honen ideia nagusiak enkarterrietako meategietako langileen egoera txarraren inguruan dago. Bigarren mailako ideiak ere azaltzen dira; langileen bizimodua azaltzen zuena-Langileen lekuak deskribatzen ditu; -Bi lan motak. KONTZEPTUAK: harrobia: harriak eta mineralak ustiatzen diren tokia; enkarterriak: Bizkaiko mendebaldean kokatzen den eskualdea, meategiak zeuden; peoia: soldatapean lan egiten duten langileen lan postu baxua.

Testua aurrekari ako zituen, garrantzitsuena, Erromatar garaian, mineralak ustiatzea nomala zen. Hori masiboa izatea ez zen ohikoa. Industrializaziotik XVIII.mendeko II. erdian, ingalaterran eta frantzian forma masiboz egin zen, horregatik EH-n tradizioa bihurtu zen burdinolak izateko eta baserriko tresnak erabiltzeko....

EUSKAL HERRIKO INDUSTRIALIZAZIOA

Bizkaiko burdin mineralaren ekoizpena oso azkar hazi zen 1869an Laureano Figuerola ministroak Meatzeen Legea ateratzean, lege honekin mineralak (burdin mineral, ikatz…) gordin atera eta herri industrializatuetan saltzea ahalbidetzen zen. Euskal Foruek burdingaia landu gabe esportatzea debekatzen zuten, baina, 1876an Foruak deuseztatzean burdin minerala esportaziorako produzitzen da nabarmenki.

Lurpeko meatzeak ustiatzea Euskal Herriko konpainiek (kapital autoktonoak meagintzan sartzeko aukera dute. Ad. Ibarra familia) eta atzerriko konpainiek ere egin zuten. Atzerriko konpainiak batzuetan batu egin ziren Euskal Herriko enpresekin mea-konpainiak batzuk sortuz. Britainiarrak ziren batzuk, The Bilbao Riber and

Siderurgia

Estatuan gertatzen ari den bezala, EAEn ere egitura-aldaketa sakonak izaten ari dira, siderurgia-konglomeratu europarrak sortzeko egiten ari diren enpresa-berregituraketen ondorioz. Kanpo-merkataritza defizitarioa da, hau da, esportatzen denaren hirukoitza inportatzen da. Hala ere, industriaren azpisektore honek garrantzia handia dauka, beste azpisektore askoren lehengaien ekoizlea baita: automobilgintzarako, makina-tresnetarako, eraikuntza metalikorako eta ingeniaritza metalikorako, esate baterako. (Tubacex, Tubos Reunidos, ArcelorMittal).

Altzairu arruntak eta altzairu bereziak

Ibilgailuentzako osagaiak ekoizten dituzte batez ere: gurpila osatzen duten piezak, transmisioaren zatiak... Baina baita ere makinetako osagaiak, ontzigintza,...

Presioaren Sorrera

Balazta pedala zapaltzerakoan, balazta-ponpak zirkuituan presioa sortzen du: Sarrera-balbula zabalik dago eta presioa pintzara heltzen da Thes-balbula itxita dago eta ponpan sortutako presio guztia pintzan aplikatzen da

Fase honetan ABS sistema funtzionatzen dago, adibidez, gurpilen abiaduraren neurketa egiten duelako, baina ez du zirkuitu hidraulikoan eragiten eta beraz balazta sistema, ohiko sistema bat bezala jokatzen du.

Presioaren Mantentzea

Presioa sortu eta gero, ibilgailua balaztatzen hasi da eta gurpilek blokeatzeko arriskua badute, kontrol unitateak sarrera-elektrobalbula aktibatuko du presioa gehiago ez igotzeko: Sarrera-balbula ixten da eta orduan presioa ez da pintzan igotzen nahiz eta gidariak pedala gehiago zapaldu....

Espainiako eta Euskal Herriko Industrializazioa

Industrializazioa berantiarragoa izan zen Espainian Europako beste herrialde batzuetan baino. Atzerapen horren kausa nagusiak hauek izan ziren:

• Ikatz gutxi egotea.
• Garraio-azpiegitura eskasak.
• Barne-merkatu ahula, biztanleriaren eroste-ahalmen txikia zela eta.
• Kapital urritasuna eta, ondorioz, inbertsio gutxi.

Espainian, prozesua XIX. mendearen lehen erdian hasi zen, Kataluniako kotoi-ehungintzan. Mendearen bukaeran, siderurgia garatu zen Euskal Herrian.

Industria-gune nagusiak

Lehen industriak gune zehatz hauetan garatu ziren: kotoi-industria Katalunian (Bartzelona inguruan) eta siderurgia Andaluzian, Asturiasen eta, batez ere, Euskadin. Hasieran Malagan labe garaiak egon baziren ere, industria iparraldean...

Euskal Autonomia Erkidegoko Industria: Sektoreak eta Birmoldaketa

Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE), industria garrantzi handiko jarduera ekonomikoa da. XIX. mendearen erdialdetik dago, eta hiru sektoretan espezializatutako ekoizpena du:

• Metalurgia eta metalezko produktuen fabrikazioa.
• Erauzketa-industriak (petrolioa, energia eta ura).
• Makineria eta ekipo mekanikoak.

1975eko krisialditik aurrera, industria birmoldaketarako politika garrantzitsu bat jarri zen martxan, modernizazioa eta dibertsifikazioa bultzatzeko. Hori dela eta, teknologia handiko enpresa berriak ezarri dira parke teknologikoetan.

A) Bizkaia

Industria ekoizpena siderurgian, transformatu metalikoetan eta ontzioletan espezializatuta dago.

Bilbo Handia

Batez ere Bilbo Handian dago kokatuta....

Potentzia Berriak

Alemania

Alemania 1870ean bateratu zen eta bigarren potentzia bihurtu zen. Faktoreak:

• Itsas garraioaren eta trenbideen gorakada.
• Hezkuntza eta zientzia berrikuntzak.
• Altzairuaren industria eta finantza industria handia, enpresa sendoak sortuz.
• Estatuak politikaren bidez bultzatua.

Ameriketako Estatu Batuak (AEB)

AEB lehen potentzia bihurtu zen. Faktoreak:

• Baliabide natural ugari.
• Kontsumo merkatu zabala (migrazioaren ondorioz).
• Kapitalismoa eta monopolioak.

Japonia

Japoniaren gorakada Meiji Iraultzarekin (1868) hasi zen. Feudalismoa utzi eta botere inperiala berrezarri zen. Mendebaldeko ereduak kopiatu, ikerketa eta inbertsio publikoak bultzatu zituzten. Asiako lehen potentzia izan zen XIX. mendearen bukaeran, zeta nazioarteko merkataritzan...

Industria Euskal Herrian: Atzera Begirakoa eta Gaurko Egoera

Industria, industrializazioarekin hasi zen prozesua da. Lehengaiak eraldatuz produktuak ekoizten dituzten jarduera eta prozesuen multzoa da, energia iturriak erabiliz. Industrializazioa 1850. urtean gertatu zen prozesua da, baita industria sektorea garatu eta nagusi bilakatzeko prozesua ere, beste sektoreen aldean. Gaur egungo industrializazioaren datuen barruan, oso garrantzitsua da, BPGaren laurdena hartzen baitu (%24,4rekin). Populazioaren aldetik, enplegua dutenak %21,1 dira. Izan ere, Euskal Herrian ditugun enpresak txikiak eta ertainak dira, horregatik, ez dituzte langile asko behar.

Industrializazioaren Faktore Nagusiak Euskal Herrian

Euskal Herrian ditugun faktore nagusiak hainbat...