Beste ikastaroak mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Lurraren Kanpo Dinamika

Meteorizazioa

Meteorizazioa agente atmosferikoek eragindako prozesu multzoa da, eta harriak zatikatu eta sakabanatu egiten ditu.

• Meteorizazio mekanikoa: Dilatazioen eta uzkurduren ondorioz, ura izozteak harrietan eragindako esfortzuen ondorioz eta erortzen diren beste harri batzuekin talka egitearen ondorioz harriak zatikatzen direnean gertatzen da.
• Meteorizazio kimikoa: Harriak osatzen dituzten mineralak zenbait erreakzio kimikoren eraginez aldatzen dira, eta horren eraginez, harriak zatikatu egiten dira.
• Meteorizazio biologikoa: Izaki bizidunek eragiten dute. Izaki bizidunek harriak apur ditzakete, landareen sustraiek, batik bat; izan ere, harrien arrakaletan sartu eta presioa egiten dute, eta horren ondorioz, harriak zatikatu

Gizarte Zerbitzuen Jatorri eta Eboluzioa Historian

1. Karitatea eta Elkar Laguntza (Erdi Aroa iritsi arte)

• Elkar Laguntza (Betidanik egon den ikuspegia): Familian eta bizikidetza arremanetan oinarritua.
• Gizarte Zerbitzuak: Ongizate Estatuan Gizarte Laneko gradua. 1. maila.
• Kofradia eta Ermandadeen Sorrera: Aaldibidetuko du.

Karitatea (Erdi Arotik aurrera)

• Erlijioan jatorria duen jarrera.
• Miseriari aurre egitea, behar dutenei laguntza.
• Filantropiarekiko ezberdina: gizabanakoaren behar osoari egiten dio arreta.
• Gaur egun ekintza pribatuaren jarduera gisa darrai.

2. Benefizentzia Publikoa (XVII – XVIII Mendeak)

• Bizirauteko prestazio graziagarriak, fondo publikoetatik ordainduak (inongo jarraikortasun konpromisorik gabe, diskrezionalitate printzipioak gidatuta)

ERRENAZIMENDUA (Erdi aroa/aro modernoa)

Testuingurua: Izurrite beltza, ekonomia (bide berriak, munduari buelta, bankuak), politika (monarkia garrantzi, hiri estatuak sortu, errep indep), soziala (burgesia hazi), erref erlij (protestante vs kontraerreformistak, eliza anglikanoa), humanismoa (elijiotik hurrundu, kultura handikoak, arrazoian oinarritu, grekoa+latina irakurri, itzuli, inprenta).

Artean, aintzinate klasikoa eredu bezala hartu zuten, idealizazioa, bikaintasuna, eta proportzio matematikoak aztertu behar ziren. Antropozentrismoa ere nabarmena zen, Teozentristatik Antropozentristaraino ikuspuntu aldaketa gertatu zen. Giorgio Vasari, Rinacista hitza lehen aldiz erabili zuena izan zen. Artistak, genio bezala kontsi, ondorioz, artista ere...

1. Zer da Osasun Inguruko Laguntza Erlazioa?

Osasun langileak gaixoaren kezkak eta beldurrak bideratzen lagundu behar du, eta tratamendu modurik egokienean aurrera eramateko animatu. Prozesu guztiak, osasun inguruko laguntza erlazioa izenarekin ezagutzen dira.

2. Zeintzuk dira Laguntza Erlazioan Erabiliko Ditugun Komunikazio Baliabideak?

• Entzute aktiboa.
• Enpatia.
• Asertibitatea.
• Trebetasun sozialak.
• Baliabide emozionalak.

3. Prozesu Akutuaren Ezaugarriak

• Bat-batean agertzen dira.
• Iraupen laburrekoak izan ohi dira.
• Pronostikoa ona izaten da.
• Sarritan, tratamendua ezaguna da eta eraginkorra izaten da.
• Ospitalizazio esperientzia laburra izan ohi da.

4. Nola Egingo du Lan Erizain Laguntzaileak ZIU-n Dagoen Pazienteari Arreta Ematen?

• Adi egon behar da egoera psikikoari

Diktadura Frankista Euskal Herrian (1939-1975)

Estatuko beste lurraldeetan bezala, frankismoaren aliatuak egon ziren Euskal Herrian; adibidez, euskal oligarkiaren eta frankisten arteko harreman ona egon zen. Hala ere, euskal oposizioa handienetakoa izan zen, honako arrazoi hauengatik:

• Industrigune nagusietakoa zenez, langile-mugimenduaren presentzia handiagoa zen.
• Frankismoaren politika zentralistak gogor zapaldu zituen euskal kultura eta nortasuna.
• Erregimenak zapaldutako nortasun hori defendatzen zuen euskal nazionalismo bat zegoen.

Diktaduraren hasierako urteetan, frankistak ez ziren herritarrek eskubide eta ideia zapalketa gogorra pairatu zuten. Erregimenak II. Errepublikak sortutako erakundeak deuseztatzeaz gain, euskal kultura baztertu edota...

Espainiako Baserri Paisaiak: Tipologia eta Ezaugarriak

Penintsulako Iparraldeko Baserri Paisaia Ozeanikoa

Iberiar penintsulako iparraldea eta ipar-mendebaldea hartzen du.

• Ingurune fisikoa: Erliebe malkartsua, klima ozeaniko euritsua.
• Populamendua: Sakabanatua, tartekatua, herrixkak eta parrokia erdigune. Iraganean, biztanleria ugaria; gaur egun, urria eta zahartua.
• Baserri-ustiategiak: Minifundistak, lursail txikiak, elkarrengandik urrun. Errentagarritasuna murriztua, mekanizazio zailtasunak. Konpontzeko, partzela-kontzentrazioa bultzatzen da.
• Lurzoruaren erabilerak: Abeltzaintzakoak, batez ere.
  • Nekazaritza-azalera txikia: Lehorreko nekazaritza, prezipitazio erregularrak direla eta. Iraganean, polilaborantza, nork bere burua hornitzeko: artoa, patata,

ARNAS SISTEMA

SARRERA: FUNTZIOAK: -Zelulek 02 behar dute eta c02 kanporatu -Arnastutako airea filtratu, berotu eta hezetu. -Soinua sortu. -Usaimena ahabildetu. -Gorputzeko ph-aren erregulazioan lagundu.

GOIKO AIRE-BIDEAK (BARRUNBE TORAZIOTIK KANPO):

A.- SUDURRA: Aurretik kanpoaldearekin komunikatuta eta atzetik faringearekin. -2 ZATI: ->Kanpoaldea: Aurpegitik kanpo. ->Barrualdea: Ahoa-sabaiaren gainean, trenkada batez erdibiturik. -3 Kornete: Azpikoa, erdikoa eta goikoa (usaintzeko) B.- FARINGEA: -12 Zm’ko tutua -Sudur barrunbeak laringearekin lotu. ->3 ZATI: -Nasofaringea: Sudurra ukitzen - Orofaringea. - Laringofaringea: Laringearekin lotuta. (nasofaringea arnas-aparatuari dagokio soilik.)

C.- LARINGEA:

- Aire-bidea soil-soilik....

Indukzio Elektromagnetikoa

Faraday-k, 1831n, eremu magnetiko bat baliatuta korronte elektrikoa induzi daitekeela frogatu zuen.

1. Saiakuntza: iman baten higidura haril baten barnean

Faraday-k haril bat, iman bat eta galvanometro bat hartuta, harilaren muturrak galvanometroan konektatu zituen, eta hau behatu zuen:

• Harila finko dagoela, imana hurbiltzen badiogu, korronte induzitua sortzen da. Gauza bera gertatzen da imana urruntzean, korrontearen noranzkoa alderantzikatuta.
• Ez da korronte elektrikorik agertzen harila eta imana finko badaude.
• Era berean, imana finko mantenduta, eta harila higiarazita, korronte induzitua sortzen da.

Ondorio hau lortu zuen: korronte induzituaren intentsitatea imanaren (edo harilaren) abiaduraren menpe dago, baita imanak...

XVI. MENDEKO EUSKAL LITERATURA

1. Testuinguru historikoa: Pizkundea (Errenazimendua): Gizartearen eta kulturaren eraldaketa garaia, teozentrismotik antropozentrismora igarotzea eragin zuena. Arrazoiaren eta esperimentazioaren garrantzia nabarmendu zen, Grezia eta Erromako jakituriatik abiatuz.

Inprenta: Johannes Gutenbergek inprenta asmatu zuen (1456), liburuen ugalketa eta herri hizkuntzetara zabaltzea ahalbidetuz. Honek alfabetizazioa bultzatu eta euskarazko lehen liburuak sortzeko testuinguru egokia sortu zuen.

Erlijioa eta erreforma: Protestantismoaren eragina batez ere Nafarroan nabaritu zen, Joana Albretekoak Biblia euskaratzea bultzatu baitzuen. Bestalde, Trentoko Kontzilioak (1545-1563) herri hizkuntzak eliz erabilpenerako onartu zituen....

Cumminsen ekarpena murgiltze-ereduetara: Azpian datzan gaitasun komuna eta Interdependentziaren hipotesia

Azpian datzan gaitasun komuna

Hizkuntza-ezagutza pertsonak dakizkien hizkuntzen azpian datza eta berbaldiari, diskurtsoari eusten dio. Adibidez, hizkuntza baten kausalitatea/kontraesana formulatzen ikasten duenean, besteetan ere jakingo du.

• Cumminsek proposatzen du hizkuntza desberdinek oinarri komun bat dutela, eta hizkuntza batetik beste batera ezagutza transferitu daitekeela.
• Metafora erabilgarria da izotz-mendia: ikusgai dauden hizkuntzen gainazaleko trebetasunak (ahozkotasuna, irakurketa, idazketa) azpian datzan ezagutza partekatu batek sostengatzen ditu.

Independentziaren hipotesia (ezagutzaren transferentzia)

H1eko gaitasunak eragina du...