Beste ikastaroak mailako Beste ikasgaiak ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

a) Zenbaki-zentzua garatzeko alderdi esanguratsuak

Zenbaki-zentzua garatzeko, hainbat alderdi landu behar dira Lehen Hezkuntzan, guztiak elkarri lotuta: sistema hamartarra ulertzea, zenbaki motak sailkatzea, eragiketen esanahia barneratzea, algoritmoak erabiltzea, buruzko kalkulua lantzea, estimazioa egitea eta kalkulagailua modu egokian txertatzea.

b) Zenbaki motak zikloz ziklo

Lehen Hezkuntzako zenbaki-zentzuaren garapena hiru ziklotan antolatuta dago:

• 1. zikloa (1.-2. maila): Zenbaki naturalak (N), hiru zifra arte, zatiki sinpleak eta zenbaki erromatarrak.
• 2. zikloa (3.-4. maila): Zenbaki naturalak lau zifra arte eta zatiki propioak (izendatzailea 10 arte).
• 3. zikloa (5.-6. maila): Zenbaki hamartarrak (Q), zenbaki osoak (Z) eta zatiki/dezimalen

“Dakiena bakarrik da aske eta askeago gehien dakiena”, dio Unamunok. Aipamen honek giza existentziaren galdera sakon bat planteatzen du: benetan ezagutza ote da askatasunaren oinarri nagusia?

1. Tesi nagusia eta arazoa

• Tesia: Jakintzak askatasuna dakar.
• Arazoa: Informazio askok ez du zertan pentsamendu kritikoa bermatu. Jakintzak askatu ala baldintzatu egiten gaitu?

2. Aldeko argudioa: Sokrates eta intelektualismo morala

Sokratesen arabera, ezjakintasuna da gaitzik handiena. Jakintzak erabaki autonomoak hartzera garamatza, manipulaziotik ihes eginez.

• Gaur egun: Heziketak fake news eta propaganda identifikatzen laguntzen digu, askatasun handiagoa emanez.

3. Kontrako argudioa: Sartre eta existentzialismoa

Jean-Paul Sartreren ustez, askatasuna baldintza

Gaur egun, inoiz baino informazio gehiago dugu eskura: sare sozialak, albiste digitalak, adimen artifiziala edo bideo-plataformak etengabe ari dira datuak eskaintzen. Baina horrek benetan askeago egiten gaitu? Zenbat eta informazio gehiago izan, orduan eta hobeto pentsatzen dugu? Edo, kontrara, informazio gehiegiak manipulazio eta mendekotasun berriak sortzen ditu? Arazo hau kontuan hartu behar da, gure askatasuna eta pentsatzeko gaitasuna jokoan jartzen direlako. Informazio digitalak askatasuna eman dezake, baina arrisku handiak ere baditu.

Kontrola eta manipulazioa aro digitalean

Alde batetik, esan daiteke aro digitalean informazio asko izateak ez gaituela benetan aske egiten. Karl Marxek defendatuko lukeen bezala, garrantzitsuena ez da zenbat...

Ingeniaritzako ikasgela hau aukeratu dugu, unibertsitateko ohiko eredua delako: ikasleak ilaretan, aurrera begira, eta irakaslea protagonista. Honek erakusten du ikasleek rol pasiboagoa hartzen dutela.

Ikasgela honetan boterea irakaslearen esku dago, berak erabakitzen duelako zer, nola eta noiz irakatsi, eta ikasleek jarraitu egin behar dute; horregatik, rol pasiboagoa hartzen dute. Gainera, antolaketa bera (ilaretan eta isilik) kontrolarekin lotuta dago.

Bestalde, arrakalak ere badaude: generoarena, mutil gehiago daudelako; klasearena, baliabide eta kapital kultural handiagoa dutenek abantaila dutelako; eta hizkuntzarena, ingelesez emateak ez dielako guztiei aukera berdina ematen.

4

Ikasgela honek irakaskuntza eredua erakusten du. Kasu honetan,...

Maixabel Lasaren hitzaldia: bizikidetzaren aldeko mezua

Atzo Maixabel Lasaren hitzaldia entzuteko aukera izan nuen. Maixabel Lasa Juan Mari Jauregiren alarguna da; Jauregi Gipuzkoako gobernadore zibila izan zen eta ETAk 2000. urtean hil zuen. Hitzaldian bere esperientzia pertsonala eta urte hauetan egindako hausnarketak partekatu zituen. Bere testigantza entzuteak asko pentsarazi dit terrorismoaren ondorioei, biktimen sufrimenduari eta gizartean bizikidetza eraikitzearen garrantziari buruz.

Emozioak eta testigantzaren garrantzia

Lehenik eta behin, testigantza entzuteak emozio handiak sortu zizkidan. Batez ere tristura eta enpatia sentitu nituen. Pentsatzea pertsona batek bere senarra atentatu batean galtzea oso gogorra da. Gainera, Maixabelek...

Utopia anarkista

Anarkismoa gobernua (estatua), hierarkia eta autoritate mota guztiak deuseztatzeko mugimenduen izen orokorra da, eta beraien helburua anarkia ezartzea da. Ezin da "harreman etikorik" izan gizarte bateko herritarren artean, beraien gogoz kontra eginez gero; anarkismoak norbanakoen askatasun osoa bilatzen du.

Anarkismoaren printzipioak

• Antiautoritarismoa: Menpekotasuna eta hierarkia ukatzen dituzte, berdintasunean oinarrituriko gizarte antolaketa sustatzeko. Askatasuna da balio gorena.
• Humanismoa: Erakunde autoritariorik gabe eta giza harreman antiautoritarioen bitartez askatasuna lortzea errazten da.
• Ekintza zuzena: Arazoak ez dira inoren esku utzi behar; guk geuk zuzenean landu eta aurre egitea da bidezkoena.
• Elkar laguntza: Proudhon,

Industria: Definizioa eta Prozesuak

Industria ondasunak eta zerbitzuak sortzeko helburuarekin egiten diren prozesu eta jardueren multzoari deritzo. Industria prozesuek lehengaiak produktu bukatu edo erdi-landuetan bihurtzea izan dezakete, gizakien lana, makineria eta energiaren bitartez.

Industria Motak

Industria mota nagusiak industria astunak eta industria arinak dira. Prozesu hauetan teknologiaren erabilera funtsezkoa da.

Industria 4.0: Kontzeptu Gakoak

Industria modernoak ekoizpen-prozesuak eraldatzen dituzten hainbat teknologia eta kontzeptu biltzen ditu:

Konbergentzia Teknologikoa eta Automatizazioa

Zehaztasun eta eraginkortasun handiagoz funtzionatzen duten sistema automatizatuak ezartzea.

Sare Konexioa

Produkzio-prozesuan parte hartzen duten...

Animalia Politikoak

Animalia politikoak gara. Politikak gure bizitzeko modu sozialaren bi alderdi definitzen ditu:

• Gure egunerokotasunean betetzen ditugun akzio oro politikoak dira.

• Politika deritzo boterea lortzea, mantentzea eta hura interes orokorreko helburuak lortzeko erabiltzea oinarri duen jarduerari.

• Bi dimentsio hauek aztertzen ditu zientzia politikoak, erabilgarria den disziplina bat da.

Gizartearen Jatorria Naturala

Gizakia gizartekoia dela baieztatu dute filosofo askok. Hitzaren bidez, gizakiok negoziatu eta egitura sozialetan antolatzen gara, eta egitura hauek gure identitatea eratzen dute. Aristotelesen arabera, gizartearen helburua ondo bizitzea da.

Zoriontasun hau lortzeko zailtasunak daude, gizartean aniztasuna (klase sozialak) existitzen...

Gaitasun Soziolinguistikoa (GS)

Gaitasun Soziolinguistikoa (GS) hizkuntza baten erabileraren alderdi sozialak eta testuinguru kulturala menderatzeko beharrezkoak diren ezaugarriak eta trebetasunak biltzen dituen gaitasuna da. Hizkuntzaren egokitzapena eta ulermena funtsezkoak dira hainbat testuingurutan:

• Erregistroa eta estiloa: Hizkuntzaren erabilera egoerara egokitzea azpimarratzen da (adibidez, formala edo informala).
• Kultura-testuingurua: Hizkuntzaren erabilerarekin batera, eguneroko arauak barne hartzen dituen kultura-testuingurua ulertzea ezinbestekoa da.

Hezkuntzan duen eragina

GS-k hezkuntza-prozesuan eragin zuzena du:

1. Irakaskuntza-diskurtsoaren kalitatea eta eraginkortasuna hobetzen du.
2. Elkarrizketetan parte-hartzea sustatzen du.
3. Komunikaziorako

Platonen Justiziaren Teoria eta Rol Sozialak

Justu bat izatea posible al da, norbanako bakoitzak bere rola betetzen badu?

Platonek dio gizarte justu bat lortzeko, klase sozial bakoitzak bere funtzio espezifikoa bete behar duela. Bere iritziz, antolaketa honela banatu beharko litzateke:

• Gobernatzaileek gobernatu behar dute.
• Gerlariek gizartea babestu behar dute.
• Ekoizleek beharrezko baliabideak sortu behar dituzte.

Modelo honek, teoriaren arabera, talde bakoitzak bere zereginean espezializatzea eta komunitatearen ongizateari ekarpena egitea bermatzen du, besteen roletan interferitu gabe. Horrela, harmonia eta justizia soziala mantentzen da, bakoitzak bere eginkizuna betetzen duelako, eta kaosa ekiditen da, denek gobernatu edo bere eskumenetik kanpoko...