Zelula-zikloa, mitosia eta meiosia: laburpena
Laburpena
Dokumentuak zelula-zikloaren faseak azaltzen ditu: interfasea (G1, S eta G2) eta zatiketa. Mitosiaren fase bakoitza (profasea, metafasea, anafasea, telofasea) eta haren emaitza, bi zelula diploide berdin, deskribatzen ditu. Meiosia ere azaltzen da: bi zatiketa, homologoen arteko gurutzaketa eta lau zelula haploide genetikoki desberdin sortzen dira.
Funtsezko puntuak
- Zelula-zikloa interfasean (G1, S, G2) eta zatiketa-fasean (kariozinesia eta zitozinesia) banatzen da.
- S fasean DNA bikoizten da, eta mutazio gehienak fase honetan gertatzen dira.
- Mitosian bi zelula kume diploide (2n) eta genetikoki berdinak sortzen dira, hazkunderako.
- Meiosia sexu organoetan gertatzen da: ama zelula diploidetik (2n) lau zelula haploide (n) sortzen dira.
- Meiosi I-ean homologoak elkartu (sinapsia) eta crossing-over gertatzen da, informazio genetikoa nahastuz.
- Meiosi II mitosiaren antzekoa da, eta kromatidak banatzen dira.
MITOSIA
→ Prozesua hazkunderako (crecimiento).
→ 2 zelula kume diploide (2n) sortzen dira, berdinak.
profasea
-Kromatina kondentsatu → kromosomak agertu
-Nukleo mintza eta nukleoloa desagertu
-Ardatz mitotikoa sortu
-Zentrioloak poloetara
metafasea
-Kromosomak max. Kondentsatu
-Plano ekuatorialean lerrokatu
-Zuntz zinetokorikoak kromosometara lotu
anafasea
-Kromatidak banatu
-Poloetara mugitu (V forma)
-Zuntzak laburtu
telofasea
-Kromosomak destrinkotu
-Nukleo mintza berriro agertu
-Zitoplasma zatitu
emaitza
-2 zelula kume
-Diploideak (2n)
-Genetikoki berdinak
MEIOSIA
→ sexu organoetan gertatzen da.
→ 2 zatiketa.
→ ama zelula diploidea (2n) → 4 haploide (n).
meiosia i
profasea
-kromosomak kondentsatu
-homologoak elkartu (sinapsia)
-gainguratzea / crossing-over → informazio genetikoa nahastu
-kiasmak sortu
-nukleo mintza desagertu
metafasea
-homologo bikoteak ekuatorean
anafasea
-homologoak banatu
-poloetara mugitu
-kromosoma kopurua erdira (n)
telofasea
-2 zelula haploide (n)
meiosia ii (mitosiaren antzekoa)
-kromatidak banatu
-4 zelula kume haploide
maitza
-4 zelula haploide (n)
-genetikoki desberdinak
-kromosoma kopuru erdia
ziklo zelularra
Zelularen bizitza 3 fasetan banatzen da:
-Interfasea
-Kariozinesia
-Zitozinesia
Interafaseak hiru fase ditu:
→ G1 fasea:
-Zelula hazten da
-Metabolikoki oso aktiboa
-Behar dituen organuluak sortu edo bikoizten ditu
-Zatitzen ez diren zelulak → G0 kizsentzia-fasean gelditzen dira
-R puntura (itzulerari gabeko puntua) fasera pasatzen dira zatitzeko prestatzen dira
→ S fasea:
-Banaketarako material genetikoa (DNA) bikoizten da.
-Oso erregulatuta eta zehatza da→galdu edo aldaketa zelularrak sortu. (mutazioa)
-Mutazio gehienak fase honen ondorioz ematen dira.
→ G2 fasea:
Mitosia/Meiosia prestatzeko etapa da, zelularen arabera: (banaketa fasea)
-Zelularen tamaina bikoziten da. (tamaina egokia)
-Zentrioloak bikoiztu eta mintzera hurbiltzen dira.
-Kromosomak guztiz bikoizten dira.
MITOSIA
→ Prozesua hazkunderako (crecimiento).
→ 2 zelula kume diploide (2n) sortzen dira, berdinak.
profasea
-Kromatina kondentsatu → kromosomak agertu
-Nukleo mintza eta nukleoloa desagertu
-Ardatz mitotikoa sortu
-Zentrioloak poloetara
metafasea
-Kromosomak max. Kondentsatu
-Plano ekuatorialean lerrokatu
-Zuntz zinetokorikoak kromosometara lotu
anafasea
-Kromatidak banatu
-Poloetara mugitu (V forma)
-Zuntzak laburtu
telofasea
-Kromosomak destrinkotu
-Nukleo mintza berriro agertu
-Zitoplasma zatitu
emaitza
-2 zelula kume
-Diploideak (2n)
-Genetikoki berdinak
MEIOSIA
→ sexu organoetan gertatzen da.
→ 2 zatiketa.
→ ama zelula diploidea (2n) → 4 haploide (n).
meiosia i
profasea
-kromosomak kondentsatu
-homologoak elkartu (sinapsia)
-gainguratzea / crossing-over → informazio genetikoa nahastu
-kiasmak sortu
-nukleo mintza desagertu
metafasea
-homologo bikoteak ekuatorean
anafasea
-homologoak banatu
-poloetara mugitu
-kromosoma kopurua erdira (n)
telofasea
-2 zelula haploide (n)
meiosia ii (mitosiaren antzekoa)
-kromatidak banatu
-4 zelula kume haploide
maitza
-4 zelula haploide (n)
-genetikoki desberdinak
-kromosoma kopuru erdia
ziklo zelularra
Zelularen bizitza 3 fasetan banatzen da:
-Interfasea
-Kariozinesia
-Zitozinesia
Interafaseak hiru fase ditu:
→ G1 fasea:
-Zelula hazten da
-Metabolikoki oso aktiboa
-Behar dituen organuluak sortu edo bikoizten ditu
-Zatitzen ez diren zelulak → G0 kizsentzia-fasean gelditzen dira
-R puntura (itzulerari gabeko puntua) fasera pasatzen dira zatitzeko prestatzen dira
→ S fasea:
-Banaketarako material genetikoa (DNA) bikoizten da.
-Oso erregulatuta eta zehatza da→galdu edo aldaketa zelularrak sortu. (mutazioa)
-Mutazio gehienak fase honen ondorioz ematen dira.
→ G2 fasea:
Mitosia/Meiosia prestatzeko etapa da, zelularen arabera: (banaketa fasea)
-Zelularen tamaina bikoziten da. (tamaina egokia)
-Zentrioloak bikoiztu eta mintzera hurbiltzen dira.
-Kromosomak guztiz bikoizten dira.
Deskargatu
PDF Word HTMLOhiko galderak
Zein da mitosiaren eta meiosiaren arteko desberdintasun nagusia?
Mitosian bi zelula diploide berdin sortzen dira hazkunderako, eta meiosian lau zelula haploide genetikoki desberdin sexu organoetan. Meiosian bi zatiketa egiten dira.
Zer gertatzen da G1 fasean?
Zelula hazten da eta metabolikoki oso aktiboa da. Behar dituen organuluak sortzen edo bikoizten ditu, eta zatitzen ez diren zelulak G0 fasean gelditzen dira.
Zergatik dira garrantzitsuak S fasean gertatzen diren mutazioak?
S fasean DNA bikoizten da. Prozesu hori oso erregulatua eta zehatza den arren, mutazio gehienak fase honen ondorioz ematen dira.
Frogatu zeure burua
Berrikuspen-txartelak
Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.
Testa
AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.