Zelulen Osagai Nagusiak: Prokariotoak eta Eukariotoak

Biologia3,27 KB

Prokariotoen Egitura (Bakterioak)

  • Material Genetikoa: Zitoplasman kokatua.
  • Bakterio Kapsula: Bakterio jakin batzuk inguratzen dituen geruza zurrun eta lodia. Itsasteko eta babesteko funtzioa du.
  • Pareta Zelularra: Bilgarri zurrun eta sendoa, zelulari forma ematen diona.
  • Mintz Plasmatikoa: Zelula babesten du, inguratzen du eta substantzien sarrera-irteerak kontrolatzen ditu.
  • Nukleoidea: Material genetikoa gordetzen den gunea.
  • Mesosomak: Mintz plasmatikoaren inbaginazioak dira. Hormaren eraketan, ADNaren bikoizketan eta fotosintesian/arnasketan esku hartzen dute.
  • Flageloa: Zitoplasmaren luzakinak; bakterioak higitzeko apendize proteikoak dira.
  • Finbriak: Finkapenerako egitura proteikoak, flageloak baino laburragoak eta ugariagoak.
  • Piliak: Bakterio-ugalketarako apendizeak (ADN trukea). Finbriak baino zabalagoak eta luzeagoak.

Eukariotoen Organuluak

Erretikulu Endoplasmatikoa (EE) eta Golgi Aparatua

  • Erretikulu Endoplasmatikoa (EE): Elkarri konektatutako hodi eta kanal lau eta lauen multzoa, mintzez osatua.
    • EE Pikorduna (RER): Proteinen sintesia egiten du (erribosomak ditu).
    • EE Leuna (SER): Lipidoena.
  • Golgi Aparatua: Elkarren artean konektatu gabeko zaku multzoa. EE-n sintetizatutako substantziak eraldatu eta zelulatik kanpo molekulak eratu.

Erribosomak eta Energia

  • Erribosomak: Mintzik gabeko organuluak. EE-n edo mintz nuklearrari atxikita aurkitzen dira. Proteinen sintesia egiten da bertan (ADN + Proteina).
  • Mitokondrioak: Bi mintzez osatutako organuluak. Kanpokoa laua da eta barrukoa tolesdurak (gandorrak) ditu. Erribosomak eta DNA propioa dute. Zelula arnasketan energia lortzen dute.

Nukleoa eta Bere Osagaiak

Nukleoa eta Ingurunea
  • Nukleoa: Kapsula biribila da, mintzez osatua. Kromatina eta informazio genetikoa gordetzen ditu.
  • Mintz Nuklearra: Bi mintzez osatua, nukleo poroen bidez zitoplasmarekin trukatzen du.
  • Nukleo Poroak: Nukleoaren eta zitoplasmaren arteko substantzien trukea ahalbidetzen duten zuloak.
  • Nukleoplasma: Nukleoaren barne ingurune urtsua, gainerako osagaiak dituena.
  • Nukleoloa: Korpuskulu biribila, mintzik gabea. Erribosomak sortzen ditu (bat edo gehiago izan daitezke).
  • Kromatina: Proteinez eta ADN harizpi luze eta korapilatu batzuez osatutako materiala.
  • Kromosomak: DNA molekula lineala eta oso luzea. Zelularen kromosoma kopurua eta kromatinazko harizpi kopurua berdina da.
Bakuoloak eta Mintz Plasmatikoa
  • Bakuoloak: Mintz batez (tonoplastoa) inguratutako besikulak. Landare zeluletan bolumen handia hartzen dute; ura, hondakin-substantziak edo erreserba-substantziak pilatzen dituzte.
  • Mintz Plasmatikoa: Zelula babesten du, inguratzen du eta substantzien sarrera-irteerak kontrolatzen ditu.

Deskargatu

PDF Word HTML