Zelula Eukariotoa: Mitokondria, Organuluak eta Funtzioak

Mitokondria eta Arnasketa Zelularra

Mitokondriaren prozesu metaboliko bereizgarria arnasketa zelularra da. Prozesu honek hiru etapa nagusi ditu:

1. Pirubatoaren Deskarboxilazio Oxidatiboa

   Erreakzio biokimikoen multzo bat da, matrize mitokondrialean kokatutako konplexu entzimatiko batek katalizatua. Deskarboxilazio oxidatiboa oxidazio-erreakzio bat da, non karboxilo talde bat molekula batetik ezabatzen den, azetilo talde bat osatuz eta karbono dioxidoa askatuz. Krebsen zikloaren aurreko etapa da, eta glukolisiaren ondorengoa, zelula aerobietan eta fakultatiboetan oxigenoa dagoenean.

2. Krebsen Zikloa (Azido Zitrikoaren Zikloa)

   Zelula eukariotoen mitokondrian zelula-arnasketaren zati gisa gauzatzen diren erreakzio kimikoen sekuentzia da.

3. Fosforilazio Oxidatiboa eta ATParen Sintesia

   Arnas katean zeharreko prozesua da. Elektroien garraio-kateak protoi-gradiente bat osatzen du barneko mintz mitokondrialaren bidez, eta horrek kimiosmosiaren bidez ATPren sintesia sustatzen du.

Zelula Organuluak eta Funtzioak

Zelula eukariotoen osagai nagusiak eta haien funtzioak:

• Mintz Plasmatikoa: Zelula bere ingurunetik bereizten du, eta materialen mugimendua zelularen barrura eta kanpora erregulatzen du.
• Mitokondria: ATP sortzeko erregaia oxidatzen du.
• Erretikulu Endoplasmatiko Zimurtsua (RER): Proteinen sintesia eta prozesamendua.
• Erretikulu Endoplasmatiko Laua (REL): Lipidoen sintesia eta farmakoen metabolismoa.
• Bilgarri Nuklearra: Nukleoa zitoplasmatik bereizten du.
• Nukleoloa: RNA erribosomikoaren sintesia.
• Nukleoa: Geneak ditu (kromatina: DNA + Proteina).
• Golgi Konplexua (Aparatua): Proteinak prozesatu, paketatu eta beste organulu batzuei banatzen dizkie esportatzeko.
• Garraiorako Besikula: Lipidoak eta proteinak garraiatzen ditu REaren, Golgiren aparatuaren eta mintz plasmatikoaren artean.
• Zitoeskeletoa: Zelulen egitura-euskarria eskaintzen du eta organuluen mugimendua errazten du.
• Peroxisoma: Gantz-azidoak oxidatzen ditu.
• Erribosomak: Proteinen sintesia.

Lisosomak: Funtzioa eta Autofagia

Lisosomen funtzio nagusia zelularen barneko digestioa egitea da. Lisosomak hainbat entzima motaz osatuta daude, eta substantzia mota desberdinak digeritzen dituzte.

Lisosomek funtsezko zeregina dute zelula-prozesuetan. Beren entzimak erabiltzen dituzte zelularen organulu desberdinak birziklatzeko, barnean hartuz, digerituz eta hondakinak zitosolean askatuz. Organuluak etengabe birjartzeko prozesu honi autofagia deritzo.