Zelula Eukariotikoen Osagaiak eta Nukleotidoak
ARN motak
- ARN mezularia: Egitura lineala, zona batzuetan izan ezik, bertan urkilak eratzen ditu. Zelularen nukleoan sintetizatzen da, moldetzat ADNaren harizpi bat hartuz. Bere funtzioa ADNaren informazio genetikoa kopiatzea eta erribosometara eramatea da.
- ARN transferentea: Molekula txikiek osatzen dute; aminoazido espezifikoak erribosometara eramaten ditu. Hainbat base nitrogenatuko nukleotido kopuru handia dute.
- ARN erribosomikoa: Ugariena da. Lau base nitrogenatu nagusiak ditu. Helize bikoitzeko zonak ditu, oinarrizko proteinekin lotuta.
- ARN nuklearra: Hainbat proteinekin nukleoloa osatzen du.
Energia handiko nukleotidoak
Nukleotidoen eta azido fosforikoaren arteko lotura kobalentea apurtzean energia askatzen da (ATP, GTP, CTP).
Kofaktoreak diren nukleotidoak
- Flabin nukleotidoak: Flabina da base nitrogenatua; hau pentosarekin lotzean erriboflabina sortzen da. FMN edo FAD dira, erredox erreakzioetan parte hartzen dutenak.
- Piridin nukleotidoak: Fosfodiester loturek bi nukleotido osatzen dituzte, nikotinamida eta adenina (NAD edo NADP), erredox erreakzioetan aritzen direnak.
- A koentzima: ADO, B5 bitamina eta beta-aminoetanolak osatzen dute. Metabolismoan azido organikoetatik azilo taldeak garraiatzen ditu.
Animalien eta landareen zelula eukariotikoak
- Golgiren aparatua: Mintzek osatua; proteinen garraioan eta lipidoen sintesian parte hartzen du.
- Zentrioloa (animaliak): Mikrotubuluzko egitura zilindrikoa; zilioen, flageloen eta huso akromatikoaren eraketan parte hartzen du.
- Zitoeskeletoa: Mikrotubuluekin eta harizpiekin osaturiko sarea, zelularen forma mantentzeko.
- Lisosomak: Zelulen elikadura digeritzeko entzimak dituzten besikulak.
- Mintz plasmatikoa: Zelula inguratzen duen bilgarria.
- Mitokondrioak: Jarduera zelularretarako energia ematen duten erreakzioak burutzen dituzte.
- Nukleoa: Porodun mintz bikoitzarekin inguraturiko organulua. Zelularen informazio genetikoa gordetzen du; bertan nukleolo bat dago, ADNaren erreplikazioa eta ARNaren sintesia gertatzen dira. Landare zeluletan nukleoa periferian egon daiteke.
- Horma zelularra (landareak): Mintza inguratzen du, babesa eta gogortasuna emanez.
- Peroxisomak: Oxidazio-entzimak dituzten besikulak.
- Erretikulu endoplasmatikoa: Mintz nuklearretik hedatu eta zitoplasma zeharkatzen du.
- Erribosomak: Proteinen sintesia egiteko egiturak.
- Bakuoloa: Landareetan, pigmentuak, erreserbako substantziak edo hondakinak biltzen ditu. Animalietan bi motatakoak izan daitezke: digestiboak edo uzkurkorrak.