Sare trofikoak, energia fluxuak eta materia zikloak: laburpena

Laburpena

Dokumentu honek ekosistemetako sare trofikoak azaltzen ditu: espezieen arteko elikadura-erlazioak eta horien bidez energia eta materia nola transferitzen diren. Halaber, energia-fluxuaren nondik norakoa, materia-zikloa eta ekosistema baten segidaren ezaugarriak (biodibertsitatea, ingurunearen aldaketak eta populazioen egonkortzea) jorratzen ditu.

Funtsezko puntuak

Espezie bakar batek espezie bat baino gehiagori eman diezaioke elikagai, eta erlazio horiek sare trofiko bat osatzen dute.
Organismo autotrofoek eguzkiaren energia xurgatzen dute eta materia inorganikoa organiko bihurtzen dute.
Organismo heterotrofoek materia organikoa energia kimiko iturri gisa erabiltzen dute, eta energia mekaniko eta bero energia bihurtzen dute.
Energia maila trofiko batetik goiko mailara igarotzen da.
Materiaren zirkulazioa ekoizleek fotosintesian mantenugaiak berenganatzean hasten da, eta kontsumitzaileen bidez igarotzen da.
Deskonposatzaileek hildako materia lurzorura eta airera itzultzen dute.
Segida batean biodibertsitatea handitzen da, eta azkenean populazioak egonkortu egiten dira.

Frogatu zeure burua

Sare Trofikoak

Espezieak ez dira espezie bakar batez elikatzen, baizik eta zenbait espeziez. Espezie bakoitza espezie bat baino gehiagoren elikagai izan daiteke. Gerta daitezkeen erlazio horiek guztiek sare trofiko bat osatzen dute. Adibidez: ekosistema bateko organismo guztien artean izaten diren erlazio trofikoei esker energia eta materia transferitzen dira. Ekosistema bateko organismo bakoitzak funtzio jakin bat betetzen du eta gainerako organismoak horren mende daude.

Energia Fluxuak

Organismo autotrofoek xurgatu egiten dute eguzkiaren energia kantitate txiki hori eta energia horri esker materia inorganikoa materia organiko bihurtzen da.

Organismo heterotrofoek, berriz, materia organiko hori energia kimikoko iturri gisa baliatzen dute beren bizi funtzioak betetzeko eta energia mekaniko, bero energia eta abar bihurtzen dute.

Maila trofiko bateko izaki bizidunetatik goiko maila trofikoko izaki bizidunetara energia igarotzen da.

Materia Zikloa

Ekoizleek fotosintesia egiten dutenean eta lurzorutik eta airetik mantenugaiak berenganatzen dituztenean hasten da materiaren zirkulazioa. Lehen mailako kontsumitzaileek ekoizleak jaten dituztenean materia hori belarjalearen gorputzera igarotzen da eta gero bigarren mailako kontsumitzaileak lehen mailakoak jatean materia bigarren mailako kontsumitzaile horien gorputzera igarotzen da. Beste alde batetik, maila bakoitzean kontsumitzen ez diren organismoak deskonposatu egingo dira hildakoan. Deskonposatzen lan hori deskonposatzaileek egiten dute; izan ere, horien lana piramidean behetik gora doan materia berriro lurzorura eta airera itzultzea da, hortik baitator.

Materiaren erabilera zikloari elementu kimiko batek naturan egiten duen bideari ziklo biogeokimiko esaten zaio. Izaki bizidunek era berenganatzen dituzte elementu kimikoak.

Segida Baten Ezaugarriak

Biodibertsitatea handitzen da: Espezie aintzindariek eremu bat kolonizatzen dutenean, landare-espezie berriak eta zenbait animali-espezie iristen dira, horrela handitu egiten da espezieen dentsitatea eta kopurua, hau da, biodibertsitatea.
Aldaketak gertatzen dira ingurunean: Lurzorua aberastuz joaten da ekosisteman bizi diren jardueraren ondorioz, bai eta hiltzen direnean haien ondakinak deskonposatzen ondorioz ere.
Erlazio trofikoak komplexuagoak bihurtzen dira: Biodibertsitatea handitzean maila trofikoak ugaritu egiten dira eta horrela populazio bakoitzeko banakoen kopurua egonkortu egiten da.
Populazioak egonkortu egiten dira: Ekosistemaren hazkundea geratu egiten da eta horrela populazio bakoitzeko banakoen kopurua egonkortu egiten da.

Ohiko galderak

Zer da sare trofiko bat?

Sare trofiko bat ekosistema bateko organismoen arteko elikadura-erlazio guztiek osatzen dute. Espezie batek zenbait espezieren elikagai izan daiteke, eta espezie bakoitzak espezie bat baino gehiago izan ditzake elikagai.

Nola igarotzen da energia ekosisteman?

Energia eguzkitik hasten da, organismo autotrofoek xurgatzen dute eta materia organiko bihurtzen dute. Ondoren, maila trofiko batetik goikora igarotzen da organismo heterotrofoen bidez.

Zein da deskonposatzaileen papera materia-zikloan?

Deskonposatzaileek hildako organismoak deskonposatzen dituzte, eta materia berriro lurzorura eta airera itzultzen dute. Horrela materia-zikloa ixten da.