XIX. mendeko arte-estiloak: Neoklasizismoa eta Erromantizismoa
Neoklasizismoa
Neoklasizismoak oinarria Antzinako Grezian eta Erroman du; antzinako oreka eta ordena berreskuratu nahi zen.
- Kolorea lerroaren menpe dago; lerroaren balio arrazionalak eta inguru garbiak dituzte gustuko.
- Oinarrizko koloreak erabiltzen dituzte bolumenak hobeto adierazteko.
- Perspektiba lineala erabiltzen da; pertsonaiak plano bakarrean agertuko dira.
- Argia hotza da eta argi-kontraste gutxi dago koadroetan.
- Gai batzuk mundu klasikotik datoz (biluziak) eta beste batzuk iraultzatik (historikoak, askatasunarekin lotuta daudenak).
- Konposizio geometrikoak eta sinpletasuna nahiago dituzte.
- Formek solemnitatea bilatuko dute eta irudiak eskulturalak balira bezala tratatuko dituzte.
- Gertaera aurkeztu egiten da, iritzirik eman gabe.
- Koadroaren xehetasun guztiak oso garrantzitsuak dira.
Erromantizismoa (XIX. mendea)
Erromantizismoak norberaren banakotasuna defendatzen du; elementu irrazionalak eta naturaz gaindiko figurak dira ezaugarri aipagarrienak.
- Gorespen bitalista eta dibertsitatea bilatzen ditu, uniformetasunaren aurka.
- Barrokoaren eragin nabaria du, kolorea baita nagusi; irudimenaren askatasuna gailentzen da.
- Oso gai maitatua historia izango da.
- Teknika desberdinak erabili ziren: olioa, akuarela, grabatua eta litografia.
- Azalera irregularrak forma sutilekin konbinatzen dira.
- Konposaketa dinamikoa da, lerro bihurgunetsuz betea eta keinu dramatikoz osatua.
Realismoa
Estilo honek hurbil dagoena irudikatu nahi du.
- Ez zaio pertsonaia handien bizitza interesatzen, behe-klaseena baizik.
- Errealitatea islatu nahi dute eta gaiak beren denboratik hartuko dituzte: langileen egunerokoa, nekazariena, landa eta hiri-paisaia.
- Egia transmititu nahi dute.
- Olioaz gain, beste teknika batzuk ere garatu zituzten: marrazkia eta litografia.
- Ez zuen ezer asmatu formari dagokionez.
- Realismoak errealitatea bere gorenera eraman zuen, eguneroko gaiei garrantzia emanez eta era objektibo batean tratatuz.
- Ez dute idealizatzen eta pertsonaiak haien eguneroko ekintzetan agertzen dira.
Francisco de Goya y Lucientes
Bere estiloak Erromantizismoari hasiera emango dio eta pintura garaikidea irekiko du.
- Pintura sormenezkoagoa eta originalagoa egingo du; gaiak ere mingotsagoak izango dira.
- Bere lanak bizi izan zuen etapa historiko ezegonkorra adierazten du, Independentzia Gerrarena bereziki.
- Gerraren hondamenak bildumak gerraren zapalkuntza adierazten du.
- Pintura beltzetan, kolorea espresio-tresna gisa erabiltzen du eta marrazkia bigarren mailan agertuko da.