Uraren kalitatea: parametro fisikoak, kimikoak eta biologikoak
Laburpena
Dokumentu honek uraren kalitatea zehazten duten parametro fisiko, kimiko eta biologikoak azaltzen ditu. Tenperatura, gardentasuna, pH-a, oxigeno disolbatua, OEB eta OEK bezalako adierazleak aztertzen dira, baita bakterio koliformeen eta espezie biologikoen papera ere. Ikasleak erabilera bakoitzerako kalitate-irizpideak nola erabiltzen diren ulertuko du.
Funtsezko puntuak
- Uraren kalitatea parametro fisiko, kimiko eta biologikoen bidez definitzen da, eta erabilera mugatzen duten ezaugarriak dira.
- OME-k kalitate-irizpideak ezarri ditu etxeko, nekazaritzako eta industriarako urarentzat; gizakiak kontsumitzeko urak kalitate onena izan behar du.
- Oxigenoaren Eskaera Biokimikoa (OEB) materia organikoa oxidatzeko mikroorganismoek kontsumitzen duten oxigenoa neurtzen du.
- Oxigenoaren Eskaera Kimikoa (OEK) materia organikoa eragile kimikoekin oxidatzeko behar den oxigenoa neurtzen du.
- Disolbatutako oxigenoa (DO) materia organikoaren degradazioarekin murrizten da, eta horrek izaki urtarrei eragiten die.
- Bakterio koliformeak eta estreptokoko fekalak kutsadura fekala jakiteko neurtzen dira, eta espezie biologikoen ugaritasunak kalitate-maila adierazten du.
Uraren Kalitatea
Uraren kalitatea baliabide horren ezaugarriak adierazten dituzten hainbat parametro fisiko, kimiko eta biologikoren arabera definitzen da; ezaugarri horiek dira, hain zuzen, uraren erabilera mugatzen dutenak.
Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) hainbat kalitate-irizpide zehaztu ditu erabilera mota bakoitzerako (etxeko ura, nekazaritzako ura, industriarako ura). Logikoa denez, gizakiak kontsumitzeko urak kalitate onenekoa izan behar du.
Uraren Kalitatea Neurtzeko Parametroak
Parametro Fisikoak
Tenperatura
Gardentasuna edo uhertasuna
Ezaugarri organoleptikoak: kolorea, zaporea, usaina
Elektrizitate-eroankortasuna: disolbaturiko gatzen eta disolbaturik eta esekiduran dauden solidoen araberakoa.
Parametro Kimikoak
Materia Organikoa Neurtzen Dutenak
Oxigenoaren Eskaera Biokimikoa (OEB): uretan dagoen materia organikoa oxidatzeko mikroorganismoek kontsumituko luketen oxigeno disolbatuaren kopurua neurtzen du. Zenbat eta materia organiko gehiago egon uretan, orduan eta oxigeno gehiago kontsumituko dute mikroorganismoek materia hori oxidatzeko.
Oxigenoaren Eskaera Kimikoa (OEK): materia organikoa ingurune azidoan eta eragile kimikoen bidez oxidatzeko zenbat oxigeno disolbatu kontsumitzen den neurtzen du.
Bestelako Parametro Kimikoak
pH-a
Gogortasuna: uretan dauden kaltzio eta magnesio ioien gatz-kontzentrazioa zehazten du.
Nitrogeno kopurua, hainbat eratara (amoniakoa, nitritoak, nitratoak)
Disolbaturiko oxigenoa (DO): garrantzi handikoa da uraren kalitatea zehazteko, materia organikoa degradatzeko erabiltzen denez. Zenbat eta materia organiko gehiago isuri, orduan eta txikiagoa izango baita disolbatutako oxigenoaren kontzentrazioa, eta, beraz, gutxiago geldituko da izaki urtarrak arnasteko.
Parametro Biologikoak
Uraren kalitatea uretan dauden organismoen arabera neurtzen duten parametroak. Adibidez:
Bakterio koliformeak, koliforme totalak eta estreptokoko fekalak neurtzen dira uraren kutsadura fekala jakiteko.
Kutsaduraren adierazle biologikoak: zenbait espezie egoteak edo ez egoteak uraren kutsadura-maila adierazten du. Uraren kalitatea gutxitzen denean, espezie batzuk desagertu egiten dira, eta beste batzuk, aldiz, ugaldu egiten dira. Era horretara, ugaltzen den espeziearen arabera jakin daiteke zer kalitate duen urak.
Deskargatu
PDF Word HTMLOhiko galderak
Zer da Oxigenoaren Eskaera Biokimikoa (OEB)?
OEB uretan dagoen materia organikoa oxidatzeko mikroorganismoek kontsumituko luketen oxigeno disolbatuaren kopurua da. Materia organiko gehiago dagoenean, OEB handiagoa izango da.
Zergatik garrantzitsua da disolbatutako oxigenoa?
Materia organikoa degradatzeko erabiltzen denez, uraren kalitatea zehazteko garrantzi handikoa da. Materia organikoa gehiago isurtzen denean, oxigenoaren kontzentrazioa txikiagoa da eta izaki urtarrek arnasteko oxigeno gutxiago izango dute.
Zein parametro erabiltzen dira uraren kutsadura fekala jakiteko?
Bakterio koliformeak, koliforme totalak eta estreptokoko fekalak neurtzen dira kutsadura fekala jakiteko.
Frogatu zeure burua
Berrikuspen-txartelak
Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.
Testa
AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.