Testu iruzkin 1-2
BAIONAKO ABDIKAZIOAK:
aurkezpena: publikoa, historikoa, politiko edo juridiko-politikoa. Ez egilerik. Aipuak
analisia: bi paragrafo, bi ideia. 1-bere subiranotasunaren azken ekintza tronua Frantziako emperadoreari uztea. 2-tronoa uzteak bi baldintza: a)batua eta independente mantenduko zirela Espainia eta Indietako lurrak. b)Erlijio katolikoa izango zela erlijio bakarra lurralde horietan. Azkenean beste ideia aurrekoa justifikatzeko. altzamenduek eta gatazkek hondamendak ekartzen dituzte.
testuinguru historikoa: Erregimen zaharraren krisian eta Iraultza burgesaren hasieran. Frantzian 1789an egondako iraultza irteraren seinalea izan zen Europatik zabalduko ziren iraultza burgesete¡arako, eta Espainiakoa testu honen ondorioz izango da. Napoleonen nahigabeko laguntzarekin.
iruzkin bera: Fontainebleauko ituna eta gero, Napoleonek bere armada sartu zuten Espainian Portugal konkistatzeko. Espainia koturatu zen Frantziaren asmoaz (penintsula). Godoik familia hegoalderantz eraman, herria mugituarazi godoyren kontra, matxinada. Godoy preso hartu eta Karlos IVa abdikatu beldurtuta bere semearengana. Gauzak baretu, Karlos koroa berrezkuratu nahi baina Fernando VII ez utzi. Karlos Napoleoni laguntza eskatu, Napoleon ez zuen nahi inmobilista zelako eta aukera zuelako tronua, eta bere semea jartzen du, Josef Bonaparte. espainniar askok aranjuezgo abdikazioa onartu baina ez baionako, horregatik altxamenduak egin zituzten frantsesen kontra eta tesuan aipatzen dira. Altxamenduak zabaldu, independentzia gerra, eta saio liberala (kadizeko gorteak eta 12ko konstituzioa). Testu importantea dinastia aldaketa (borboitarren amaiera) eta Bonapartek erregimen zaharrari amaiera emango ziolako.
PERTSIARREN MANIFESTUA:
aurkezpena:publikoa, historikoa, 2.mailakoa. ez egilerik. aipuak
analisia: bi ideia: 1-paragrafo1 pertsiaren ohiturak 2- paragrafo2,3 Monarkia absolutua, nolakoa den (hoberena), absolutismoa esartzeko pausuak.
testuinguru hitorikoa: Fernando VII espainara bueltatzeko idatzita dago, monarkia absolutua ezatzeko, Cadizeko gortea lege kontrakoa zela adierazi zuen fernandok eta legegintza-lana hor utzi.
iruzkin behera: Fernando 7a espainarako bueltarekin ba dator. jarrera ona izan eta ideiak argi utzi. Maiatzaren 4an errege dekretua egin konstituzioa eta dekretuak indargabetuz. Maiatzaren 10ean erregea madrilen sartu salbatzaile giza. noblezia eta eta klero absolutisten laguntza agertu zen 70 bat diputatu agirian, erregeari emandakoa, pertsiarren manifestua deritzona; eta bertan monarkia absolutista esartzea eskatzen zuten. Bereal errepresia ezarri zen, frantsestuen eta liberalen kontra, erregearen aurkako konspirazioa leporatu ziotelako.
fernando 7a ministroz ministro gobernatu zuen etengabeko ezegorkotasun politikoan. Ekonomia arloan krisi handia bilakatu zen eta herrietan zein hirietan matxinada ugari izan ziren. 1820an Rafael Riego komandanteak, 1812ko konstituzioaren aldeko altzamendua egin zuen.