Testu baten igorlearen eta hartzailearen analisia
Igorlearen eta hartzailearen analisia testuetan
Igorlearen asmoa
Igorleak helburu desberdinak izan ditzake testu bat idaztean:
- Informatzea eta argibideak ematea: Azalpen-testuetan erabiltzen da, hartzaileak arazoren bat uler dezan.
- Hartzailea konbentzitzea, hausnarketa piztea edo ekintza bat egitera bultzatzea: Argudio-testuetan ohikoa da.
- Hartzailea laketzea, haren irudimena garatzea edo nork bere gustuak edo iritziak dotore adieraztea: Testu literarioetan agertzen da.
- Ekintza edo gertaeren berri ematea: Narrazioetan erabiltzen da.
Adibidez, aztergai dugun testu honen bitartez, igorleak ... lortu nahi du.
Igorlearen inplikazio-gradua
Igorlea inplikatuta egon daiteke ala ez:
- Urrundik (ez inplikatua): Ikuspegi objektiboa, iritzirik ez, adjektibo gutxi, aditzak indikatiboan, ziurtasuna, hitz denotatiboak, bigarren zentzurik gabe. Funtzio adierazlea.
- Hurbiletik (inplikatua): Ikuspegi subjektiboa, igorlearen markak, galderazko eta harridurazko esaldiak, zalantza edo ziurtasuna, ahalera, subjuntiboa, agintera, balorazioak, superlatiboak, baliabide literarioak. Funtzio espresiboa edo poetikoa.
Hartzailea inplikatuta badago, funtzio eragilea izango da. Adibidez, aipatutako asmoari estuki lotuta, igorleak ikuspuntu ...
Tonua
Testuaren tonua ironikoa, umoretsua, zorrotza, ziurra, zalantzazkoa edo haserrekoa izan daiteke. Adibidez, hautatu duen tonuak ere bat egiten du asmoarekin, ...
Pertsona gramatikala
Tonuari eta inplikazioari lotuta doa:
- Lehenengo pertsona singularra: Igorleak esaten duen guztiaren ardura hartzen du, bere esperientzian oinarritzen da.
- Lehenengo pertsona plurala: Talde baten izenean hitz egiten du.
- Bigarren pertsona singularra (hi, zu, zuek): Konfiantza sorrarazteko erabiltzen da.
- Hirugarren pertsona singularra: Esperientzia orokortzen du, zehaztugabeko kolektibo batean kokatzean, ikuspegia justifikatzen du.
Adibidez, ikuspegi ... erreparatzen badiogu, ... pertsona erabili izana koherentetzat jo behar dugu.
Igorleari buruzko informazioa
Ezagutzen dugun informazio guztia adierazi behar dugu: izena, jatorri geografikoa, sexua, adina, ikasketak, adimen-maila, lanbidea... Adibidez, igorleak bere buruari buruz ematen duen informazioari dagokionez, ... esan genezake.
Hartzailea
Hartzailea inplikatzen duen ala ez aztertu behar da (asmoarekin lotuta), baita datu guztiak ere: jatorria, sexua, adina, interes-maila... Adibidez, testu honen igorleak bilatzen duen hartzailea aztertzeko orduan, ...
Polifonia eta testuartekotasuna
Igorleaz gain beste norbaiten ahotsa agertzen bada, polifonia dago. Normalean, igorlearen iritzia sendotzeko erabiltzen da. Adibidez, asmoa lortzearren, polifoniaz baliatu da, ...
Ondorioa
Amaitzeko, igorleak bere asmoa bete duen ala ez esan behar da. Adibidez, honen guztiaren ondorioz, igorleak erabili dituen baliabideak egokiak izan direla aipatu behar da, horiei esker bere asmoa bete du.