Presioa eta hidrostatika: definizioak eta oinarrizko formulak

Presioa eta hidrostatika

Presioa (p) eginiko indarraren eta indar horren eraginpean dagoen azaleraren arteko zatidura da: p = F / S. Hidrostatika Fisikaren adarra da; orekan dauden fluidoak aztertzen ditu.

Dentsitatea eta definizioak

Fluido baten dentsitatea (d) fluidoaren bolumen-unitateari dagokion masa da. Bestela esanda, dentsitatea masaren eta bolumenaren arteko zatiduraz kalkulatzen da.

Presio hidrostatikoa

Presio hidrostatikoa orekan dagoen fluido baten barnean pisuaren ondorioz sortzen den presioa da. Fluido baten barneko puntu baten gaineko presioa (p) fluidoaren dentsitatearen (d), grabitatearen (g) eta puntuaren sakoneraren (h) arteko biderkadura da:

p = d · g · h

Presioa puntu batean eginiko presioa osorik transmititzen da fluidoaren puntu guztietara (Pascalen printzipioa).

Presioaren transmititzenaren ondorio praktikoa

Adibidez, bi gainazal ezberdinen artean indarrak eta azaleren erlazioa honela adieraz daiteke:

F₂ = F₁ · (A₂ / A₁)

Non F indarra den eta A azalera.

Ontzi komunikatuak

Ontzi komunikatuen sisteman, likidoak maila bera hartzen du ontzi guztietan, ontziaren itxituraren edo formaren arabera independentean.

Bultzada (Archimedesen printzipioa)

Bultzada (E) fluido batean murgildutako gorputza gorantz bultzatzen duen indar bertikala da. Fluido batean murgildutako gorputz guztiek bultzada bertikal bat jasaten dute, eta bultzada hori desplazatutako fluidoaren pisuaren berdina da.

Bultzadaren formula eta unitateak

Dentsitate d duen likido batean, bolumen V duen gorputzak jasaten duen bultzada honela kalkulatzen da:

E = d · V · g

Non E Newtonetan (N) neurtzen den SI-n, d dentsitatea, V bolumena eta g grabitatea.

Gorputzaren portaeraren kasuak

Gorputz baten portaera fluidoan bere dentsitatearen (d_s) eta fluidoaren dentsitatearen (d_f) arteko erlazioaren araberakoa da. Notazioa: P = pisua (gorputzaren pisua), E = bultzada.

1. d_s > d_f → P > E → Solidoa hondoratu egiten da.
2. d_s = d_f → P = E → Solidoa orekan dago fluidoaren barnean.
3. d_s < d_f → P < E → Solidoa azalera igo eta flotatzen geratzen da.

Flotazioan murgildutako bolumena

Flotatzen dagoen solido baten murgildutako bolumena honela kalkulatzen da:

V_murgilduta = V · (d_s / d_f)

Presio atmosferikoa eta konbertsioak

Presio atmosferikoa normalean honela adierazten da:

• 760 mm Hg (milimetro merkurio) = 1 atm (atmosfera)
• 1 atm = 101 325 Pa (pascal)
• 1 atm ≈ 1,01325 bar ≈ 1 013,25 mbar (milibar)
• 1 atm ≈ 1,033 kgf/cm² (at, atmosfera teknikoa)

Altimetroa

Altimetroa altitudea zehazteko erabiltzen den tresna bat da; presio atmosferikoaren aldaketetan oinarritzen da.

Presioaren eragina eguraldian

Presioaren banaketak eguraldiari eragin handia du:

• Presio handiko zonetan, edo antizikloietan (A), aireak kanpora irteteko joera du. Horrek beheranzko aire-korronteak eragiten ditu, eta normalean eguraldi ona eta egonkorra izaten da.
• Presio txikiko zonetan, edo zikloietan (B), inguruko presioa berdintzera datorren aireak goranzko korronteak sortzen ditu, eta hodeiak eta euriak izaten dira nagusi.

Oharra: testuan agertzen ziren kontzeptu eta balioak zuzentzen eta egituratzen dira hizkuntza, ortografia eta formatu egokiagoarekin; informazio zientifikoa bere edukian mantendu da.