Platonen eta Aristotelesen Etika
1. Ezaugarri Orokorrak
Platonen Ikuspegia (P)
- Mundu honetako arimaren eta gorputzaren askapena bilatzen du.
- Etika arrazionalista erradikala da: arima arrazionala da gorputza dakien eta zuzentzen duen bakarra.
- Ongi Gorena du helburu: bakarra, betierekoa, jainkozkoa.
- Arima garbitzeko bidea seinalatzen du eta jakintsuek ezarritako arau moralak ematen ditu.
- Gorputzaren zentzu negatiboa du eta giza grinen gainetik agintzen du.
- Etika indibiduala politikara mugatzen da, bertute garrantzitsuena estatuko justizia baita.
Aristotelesen Ikuspegia (A)
- Zoriona bizitza honetan bilatzen du. Ez dago hilezkortasunik.
- Etika arrazionalista moderatua: arrazoiaren arabera eta bertutez bizitzea, baina inguruabar pertsonalak kontuan hartuz.
- Ez dago ongi bakar bat; izaki bakoitzak bere ongia nahi baitu. Badira ongiak, baina denok zoriona bilatzen dugu.
- Arauetan baino gehiago, bizitzaren esperientzian oinarritzen da.
- Ez ditu bizitza eta arima bereizten (hau da gorputzaren bizitza), arrazoia gizakiaren berezko funtzioa den arren.
2. Ongia
Platonen Ikuspegia
- Giza bizitzaren helburua da. Absolutua da, Ideia Gorena.
- Ongia ezagututa bakarrik da ona, eta haren ezjakintasuna da gaiztakeriaren kausa.
- Gutxi batzuen esku dago.
Aristotelesen Ikuspegia
- Etika politikara mugatzen da, inor ez baita ongi bizi justiziarik gabe.
- Hori da denok bere baitan bilatzen duguna, ez beste on batengatik. Azken helburua da.
- Gizakiaren berezko funtzioa garatzea da: jarduera arrazionala bertuteen bidez.
- Ongia ezagutzeak ez du ongi jokatzea ekartzen.
3. Bertutea
Platonen Ikuspegia
- Arimaren arazketa gisa.
- Jakinduria gisa.
- Hiru arimen eta beren bertuteen harmonia gisa, justizia sortuz.
Aristotelesen Ikuspegia
- Bertute intelektual eta etikoak.
- Bertute etikoa: Platonengandik harmonia edo...
