Plaka Tektonikoen Teoria: Litosferaren Mugimendua eta Ondorio Geologikoak

Laburpena

Dokumentuak plaka tektonikoen teoria azaltzen du, litosfera hainbat plakatan zatituta dagoela eta mantuaren gainean mugitzen direla adieraziz. Plaken mugen dinamikak indarrak, presio- eta tenperatura-aldaketak eragiten dituela eta horiek prozesu geologikoak sortzen dituztela azaltzen da. Gainera, lurraren barne egitura, konbekzioa, Wegenerren kontinenteen jitoa, gune beroa, magmatismoa eta bolkanismoaren kontzeptuak laburbiltzen ditu.

Funtsezko puntuak

Litosfera zurruna da eta hainbat plaka tektonikotan zatituta dago, puzzle baten piezen antzera.
Plakak mantu plastikoaren gainean mugitzen dira, mantuaren konbekzio-mugimenduak eraginda.
Plaken mugak eta lurreko erliebearen egitura nagusiak bat datoz; zazpi plaka handi eta hainbat mikroplaka daude.
Alfred Wegenerrek 1915ean kontinenteen jitoaren teoria garatu zuen.
Gune beroak litosferan zartaduraz, harriak urtuz eta sumendiak sortuz eragiten du magmatismoa.
Bolkanismoa litosferan gora egiten duen magma lurrazalera iristean sortzen da.

Frogatu zeure burua

P.T.T - Plaka Tektonikoen Teoria: Aurrerapauso Geologikoa

Plaka tektonikoen teoriak aurrerapauso erraldoia suposatu du geologiarentzat. Historian zehar gertatutako kontinente eta ozeanoen banaketaren aldaketak azaltzeaz gain, prozesu geologikoen zergatiak zehazten ditu. Hona hemen proposamen nagusiak:

Litosfera zurruna da eta hainbat puska edo plaka tektonikotan zatituta dago, puzzle baten piezen antzera ahokatzen direnak.
Plaka tektonikoak dinamikoak dira eta, pixkanaka, litosfera azpiko mantuaren gainean mugitzen dira; mantu hori plastikoa da.
Plaken mugimendua eta aldaketak geosferaren barne-dinamikak eragiten ditu; material beroen gandorrak litosferara igotzen dira.
Plaken dinamikak elkarrekintzak eragiten ditu ertz edo mugetan; horrek indarrak, presio- eta tenperatura-aldaketak sortzen ditu, eta, ondorioz, prozesu geologikoak.

L.P - Litosferaren Plakak eta Erliebea

Azken ikerketen arabera, litosfera tamaina askotako plakatan zatituta dago. Plaken mugak eta lurreko erliebearen egitura nagusiak bat datoz. Zazpi plaka handi eta hainbat mikroplaka daude.

Eten Sismikoak eta Lurraren Barne Egitura

Eten sismikoek erakusten dute lurraren barnealdea hainbat motatako eta egoeratako materialez eratutako geruza zentrokidez osatuta dagoela.

Definizio Garrantzitsuak

Litosfera: Hainbat plaka independentetan banatuta dagoen lurrazalak eta mantuaren kanpoaldeak eratzen duten geruza.
Konbekzioa: Mantuaren materialek izaera plastikoa izatean dituzten goranzko edo beheranzko mugimendu ziklikoak.
Kontinenteen Jitoa: Masa kontinentalak elkarrekiko mugitu direla dioen teoria, Alfred Wegener meteorologo alemaniarrak 1915ean garatua.
Gune Beroa: Litosfera azpiko mantura mantu sakonetik datorren harri-gandor oso bero bat iristean sortzen den magmatismoaren kasua; horrek litosfera zartatu, harriak urtu eta sumendiak sortzen ditu.
Magmatismoa: Harri urtuen masak eratzea. Magmak litosferan gora egiten dute eta kanpora irten daitezke.
Bolkanismoa: Litosferan gora egiten duen magma masa bat lurrazalera iritsi eta sumendiak eratuz kanporatzen da.

Ohiko galderak

Zer da litosfera plaka tektonikoen teorian?

Lurrazalak eta mantuaren kanpoaldeak osatzen duten geruza zurruna da, hainbat plaka independentetan banatuta dagoena.

Nork garatu zuen kontinenteen jitoaren teoria?

Alfred Wegener meteorologo alemaniarrak garatu zuen 1915ean, masa kontinentalak elkarrekiko mugitu direla proposatuz.

Zer da konbekzioa?

Mantuaren materialek izaera plastikoa dutelako egiten dituzten goranzko edo beheranzko mugimendu ziklikoak dira.