Persiako Manifestuaren Analisia eta Konsekuntzak
Manifestu Persiarra
Mota: Manifestu politiko eta publikoa.
Egilea: Kolektiboa, Gorteetako 69 diputatu absolutista, noble eta elizgizonak.
Hartzailea: Fernando VII.a.
Data: Independentzia Gerraren ondoren. Madrilgo Gorteek erregearen itzulera bermatzeko honek konstituzioa zin egin behar duela adostu eta gero.
Helburua: Fernandori babesa ematea, antzinako erregimenera buelta dadin.
Manifestuaren Edukia
1. Zatia: Euskal Herriak bizi duen egoera kaotikoarekin parekatzen du, Cadizen harturiko neurriak mesprezatuz.
2. Zatia: Monarkia absolutaren aldeko defentsa:
- "Monarkia absolutua... arrazoiaren eta adimenaren lana da."
- "Horregatik izan da beharrezkoa botere subiranoa absolutua izatea, mendekoei denen interesekoa zaintzen diona agintzeko..."
Ondorioa: Erregeari eskatzen zaio Gorte estamentaleko deia egin dezala eta Cadizko Konstituzioa, bere erakundeak eta dekretu guztiak indargabetu ditzala:
- "...bil daitezela Gorteak handitasunez eta antzinakoak egin zirenak bezala."
- "Bertan behera utz daitezela konstituzioaren ondorioak."
Ondorio Politikoak (K.H.)
- Fernandok Madrilera ibilbidean enbaxadore eta militarrekin bere indarrak neurtzen ditu.
- Manifestuak erakusten dio indarra duela eta Valentziako Dekretua sinatzen du.
- Cadizen lana indargabetzen du.
- Egoera ekonomiko latza gerra eta Amerikaren independentziaren ondorioz.
- Nazioartean absolutuismorako giroa: Vienako Biltzarra, Aliantza Santua.
Gorteak desegiten dira eta absolutismora itzulera: Inkisizioa, maiorazgoak, jaurerri jurisdikzionalak, Jesusen Lagundia. Frantsestu eta liberalen jazarpena. Altxamenduak aldaketa politikorako bide bakarra (Espoz y Mina, Porlier, Riego, Torrijos...).
Fernando VII.aren erreinaldia oso bi eredu politikoen arteko gatazka bezala ulertua:
- Seiurteko absolutista (1814-1820); Riegoren altxamendua eta Hirurteko liberala (1820-23); Hamarkada gaitzesgarria (1823-33).
- Arazodinamikoa: Absolutisten eta liberalen arteko azken gatazka moduan.
B (Ondorio Nagusiak)
Erregeari eta nazioari Gorteetako 69 diputatu absolutisten pentsaera adierazten zuen testuak, eta babes honekin Fernando Cadizko Konstituzioa indargabetzera ausartu zen:
- Valentziako Dekretuaren sorrera.
- Liberal eta frantsestuen jazarpena.
Sistema liberalen finkapena atzeratu, eta absolutismo-liberalismo ereduen borroka kronifikatu.