Nutrizio Enterala (Zundaren Bidezko Elikadura)
Elikadura enterala elikagaiak zundaren bidez emateari esaten zaio. Elikatzeko modu hau gaixoak irentsi ezin duenean eta berriz liserketa egin dezakenean. Zundaren bidezko elikadura ere deitzen da.
Nasoentrikoa:: zunda sudurretik sartzen da:
→ urdaileraino bada “sonda nasograstica” du izena
→ heste meheraino bada “sonda nasoentrica” (sonda “nasoudodental” eta sonda “nasoyeyunal” izenekoak dira). Beste kasu honetan, + eskuko (edo bolus) metodoa, +etengabeko elikadura. Beste zumba hauekin “reflujo gastroesofaico” izenekoa baztertzen da.
NUTRIZIO ENTERALEKO ZUMDA (Silk)
Bide bareko edo bi bideko zundak dira, lastre eramaten dute pisua edukitzeko eta horrela urdaileti heste mehera pasatzeko eta bertan geratzeko eta ez mugitzeko. Zunda hauek normalean “fiador” izena eramaten dute, zunda gaixoan errazago sartzeko, baina zunda ondo kokatuta dagoenean gaixoaren urdailean edo heste mehean fiador hori kendu behar da.
ELIKADURA ENTERALA EMATEKO MODUAK ETA TEKNIKAK
2 modutan eman daiteke
→ bolus teknikaren bidez: eskuko metodoa da, orratzik gabeko xiringa erabiltzen duena.
→ infusio-ekipoaren teknikaren bidez nutribomba erabiliz edo nutribomba barik. Elikadura enterala duen poltsa edo ontzia suero euskarrian - pie de suero- izanekoa zintzilikatuta dago, poltsa horretatik tabuladura irteten da eta tubuladura hau elikadura enteralarako zundarekin kokatzen da.
GASTRONOMIA ETA ENTEROSTOMIA
Nutrizio enteralak 6 aste baino gehiago iraun behar badu, gastronomia edo enterostomia teknikak erabiltzen dira. Nutrizio enterala denez janariak pure edo morokil itxura du eta gaixoak liseritzen du bere liserileta aparatuan. Gastronomiarako zunda berezia erabiltzen da (PEG izenekoa)
Ebakuntza txikiaren bidez, zunda zuzenean sartzen da (sudurretik eta heste gorritik pasatu gabe) hestegorrira-esofagostomia- urdailera-gastronomia- edo heste mehera -duodenostomia eta yeyunostomía.
KANPORATUTAKO LIKIDOAK
Gorputzak likidoak galdu egiten ditu, gernutik, larruazaletik (izerdia) eta hesteetatik (eginkariak) zenbait galera sumagaitz nabaritzen ez diren (jariakinak, listua, arnasketa etab)
Heldu atek 24 ordurdutan kanporatzen duen likidoen batez bestekoa 2300ml eta 2600 ml bitartekoa da. Bolumen horiek eaten diren kantitateekin dute zerikusia.
Gaixoetan duten patologiaren ondorioz galdera horiek handiagotu egin daitezke, esaterako sukar egoeraran (izerdiaren bidez), okaden, edukin gastrikoaren xurgaketaren, beherakoen, zaurien dranaitzearen, odoljarioaren, erredura handein etben. Zehatz neurtu eta erregistratu.
Galera horiek lehengoratzeabeharrezkoa da. Horretarako medikuak kontraindikatzen edbadu, ahotik, zunda gastrrikoaren bidez edo benabarnetik likido gehiago hartu beharko da.
LIKIDOEN OREKA
Osasuntzu mantentzeko, likidoen, balantze egokia izatea beharrezkoa da. Hartzen den kopuru bera botatzen da.
Hartzen den likidoari ingesta esaten zaio, kanporatzen den likidoari berriz egreso edo iragazpena.
LIKIDOAK HARTZEA EDO INGESTA:
Heldu arrunt batek hiru iturri nagusitatik lortzen ditu: likidoa ahoratzetik, jaten elikagai dutenetik, prozezu metabolokoetan elikagaiak oxidatzen direnean sortzen denetik.
24 ordutan gutxi gora behera 2300-2600 ml likido harti behar izaten dira.
Gaixoak beste bide batzuetatik hartzen duten likido kopurua ere kontuan hartu behar da esaterako bide enteraletik eta bide parenteraletik.
ZAIN BARNEKO HIDROTERAPIA EDO BENOKLISIA
Zain barneko hidroterapia edo benoklisia bolumen hidriokoa edo likido organikoen osaera mantentzeko edo berreskuratzeko suero zain barnean sartzen datza.
HELBURU NAGUSIAK:
Likidoen eta elektroien galera berreskuratzea
Organismoaren eguneroko beharrak elikagai guztiak emanez mantentzea
Medikamenduak ematea
Kontrol hemodinamikoa egitea