Nazionalismoa eta Italiar Bateratzea: Prozesu Historikoa
Nazionalismoaren Mugimenduak eta Italiar Bateratzea
Nazionalismoa eta Nazio-estatuen Sorrera:
Nazio-estatuen sorrera-prozesua liberalismoaren garaian hasi zen, eta luze iraun zuen. XIX. mendean, nazio hitzak dimentsio politikoa hartu zuen. Une horretatik aurrera, aldarrikatu zen estatuen mugak bat etorri behar zirela muga etnikoekin, linguistikoekin eta erlijiosoekin. Horrela sortu zen ideologia nazionalista.
Bi motatako mugimendu nazionalistak egon ziren:
- Nazionalismo Sakabanatzaileak: Inperio handietan bildutako nazioen independentzia aldarrikatzen zuten. Adibidez, Austria-Hungariako Inperioan edo Otomandar Inperioan sortutakoak.
- Nazionalismo Bateratzaileak: Banatutako herrien bateratzea bultzatu zuten, hala nola Italiakoak eta Alemaniakoak.
Italiar Bateratzea (Risorgimento)
Apeninoetako penintsula hainbat estatutan banatuta zegoen. Gainera, batzuk atzerritarren mende zeuden, esaterako, Lonbardia-Venetoko Erresuma, austriarren kontrolpean zegoena. Hala ere, hizkuntza eta historia komun bat izateak italiarren batasun-sentimendua sustatu zuen.
Bateratze prozesu horren buru Piemonteko Erresuma izan zen. Prozesuaren protagonistak hauek izan ziren:
- Viktor Emanuel II.a: Piemonteko erregea.
- Cavour: Lehen ministroa.
- Garibaldi: Iraultzailea.
Bateratzea 1859an hasi zen, eta hainbat etapa izan zituen:
1859: Lonbardiaren Anexioa
- Cavourrek Frantziaren laguntza lortu zuen austriarren aurka, Piemontek Savoia eta Niza ematearen truke.
- Armada franko-piemontearrak austriarrak garaitu zituen Magentako eta Solferinoko Gudetan.
- Ondorioz, austriarrek Lonbardia eman zioten Piemonteri.
1860-1861: Hegoaldearen Bateratzea
- Garibaldiren Atorra Gorrien espedizioak Napoles eta Sizilia eskuratu zituen.
- Hegoaldea Piemonterekin bat egin zuen.
- 1861ean, Viktor Emanuel II.a Italiako errege izendatu zuten.
1866: Veneziako Anexioa
- Piemontek Prusiaren alde egin zuen Austriaren aurkako gerran, eta trukean, Venezia bereganatu zuen.
1870: Erromaren Okupazioa
- Frantzia eta Prusiaren arteko gerran frantziarrek atzera egin izana aprobetxatuz, Piemontek Erroma okupatu zuen.
- Aita Santuak okupazioa onartu ez bazuen ere, Erroma Italiako hiriburu bihurtu zen.