Musika oinarriak: notak, isiluneak, alterazioak eta konpas-adierazlea

Laburpena

Dokumentu honek musikaren oinarrizko kontzeptuak biltzen ditu: figura eta balioak, isiluneak, alterazio-zeinuak eta konpas-adierazlea. Halaber, pentagrama, lerro gehigarriak eta klabeen terminologia azaltzen ditu, eta musika-tresnen familiak eta musika-generoak laburki aurkezten ditu.

Funtsezko puntuak

Musika-figurek soinuaren iraupena adierazten dute: biribila 4 denbora, zuria 2, beltza 1, kortxea 1/2 eta kortxerdia 1/4.
Isiluneek figura bakoitzaren iraupen bera dute, baina isiltasuna adierazten dute.
Sostenituak (#) tonu erdia igotzen du, bemolak (b) tonu erdia jaisten du eta bekoadroak (♮) aurreko alterazioa ezeztatzen du.
Konpas-adierazlea bi zenbakiz osatuta dago: goikoak konpas bakoitzeko zati kopurua eta behekoak zati bakoitzaren figura mota adierazten ditu.
Pentagramak bost lerro eta lau hutsune ditu, eta bertan idazten dira notak.
Hiru klabe nagusi daude: SOL, DO eta FA.
Haize-instrumentuen bi kategoria nagusiak haize zurezkoak eta haize metalezkoak dira.

Frogatu zeure burua

Musika-Oinarriak: Notak, Isiluneak eta Alterazioak

Musika-Figurak eta Balioak

Musika-figurak soinuaren iraupena adierazten dute. Hauek dira ohikoenak:

Biribila: 4 denbora
Zuria: 2 denbora
Beltza: 1 denbora
Kortxea: 1/2 denbora
Kortxerdia: 1/4 denbora

Isiluneek ere iraupen bera dute, baina isiltasuna adierazten dute.

Alterazio-Zeinuak

Alterazio-zeinuek notaren altuera aldatzen dute:

Sostenitua (#): Tonu erdia igotzen du.
Bemola (b): Tonu erdia jaisten du.
Bekoadroa (♮): Aurreko alterazioaren eragina ezeztatzen du.

Konpas-Adierazlea

Konpas-adierazleak bi zenbakiz osatuta dago:

Goiko zenbakia: Konpas bakoitzeko zati kopurua adierazten du.
Beheko zenbakia: Zati bakoitzak irauten duen figura mota adierazten du (adibidez, 4 = beltza).

Adibidea: 4/4 konpasean, lau beltz sartzen dira konpas bakoitzean.

Musika-Terminologia Nagusia

Pentagrama: Bost lerroz eta lau hutsunez osatuta dagoen sistema, non notak idazten diren.
Lerro Gehigarriak: Pentagramaren gainean edo azpian jartzen diren lerroak, altuegiak edo baxuegiak direlako pentagramaren barruan sartzen ez diren soinuak irudikatzeko.
Klabeak: Pentagramaren hasieran jartzen den musika-ikurra da, eta nota bakoitzak hartzen duen izena eta lekua adierazten ditu. Hiru klabe nagusi daude: SOL, DO eta FA klabeak.
Notak: Soinuaren garaiera irudikatzen duten ikurrak dira.

Konpas-Adibidea: 4 Kortxe

Partituretan, adibidez, 4 kortxe (lau zortziren) konpas batean honela irudika daitezke: ahozko adierazpena edo erritmo-ariketa gisa.

Musika-Tresnen Familiak

Harizko Musika-Tresnak

Kontrabaxua
Biolontxeloa
Biolina
Biola

Haize Zurezko Musika-Tresnak

Zehar-txirula
Oboea
Fagota
Klarinetea

Haize zurezko musika-tresnak eta haize metalezko musika-tresnak dira haize-instrumentuen bi kategoria nagusiak.

Galdera eta Erantzuna: Zehar-txirula

Zergatik sartzen da zehar-txirula haize zurezko musika-tresnen familian, metalezkoa izanik?

Zehar-txirula antzina zurezkoa zelako.

Musika-Generoak

Herrikoia edo folklorikoa
Popular modernoa
Landua (klasikoa)
Erlijiosoa

Obra eta Konpositore Nabarmenak

El Caserío – Jesus Guridi
Negua (Lau Urtaroak) – Antonio Vivaldi

Ohiko galderak

Zenbat denbora dauka beltzak?

Beltzak denbora bat irauten du. Biribilak lau denbora irauten ditu eta zuriak bi.

Zer egiten du bekoadroak?

Bekoadroak (♮) aurreko alterazioaren eragina ezeztatzen du. Notaren altuera berreskuratzen du.

Zer adierazten du konpas-adierazleak?

Goiko zenbakiak konpas bakoitzeko zati kopurua adierazten du, eta beheko zenbakiak zati bakoitzaren figura mota. Adibidez, 4/4 konpasean lau beltz sartzen dira.