Merkataritza eta Zerga Zuzenbidea: Oinarrizko Kontzeptuak

Merkataritza Zuzenbidea

Enpresaren jarduera ekonomikoa arautzen duen zuzenbidearen atala da.

Zer arautzen du?

• Enpresa eta enpresaburua
• Enpresaren forma juridikoa
• Kontabilitatea eta publizitatea
• Enpresa-jardueraren babesa

Non arautzen da?

Merkataritza Kodean eta lege berezietan.

Lege Bereziak

• Patenteen eta Marken Legea
• Publizitatearen Lege Orokorra
• Lehia Defentsarako Legea

Obligazioak eta Eskubideak

Kontabilitate Arauak

• Kontabilitate ordenatua (jarraipen kronologikoa). Formula: Ondasunak + Eskubideak - Zorrak.
• Kontabilitatea egiteko erantzukizuna enpresaburuak edo baimendutako batek du.
• Akta-liburu bat egin behar da.

Lehia eta Publizitatea

• Lehia defendatzeko arauak.
• Publizitatearen Lege Orokorraren araberako publizitate motak:
  • Publizitate desleiala
  • Publizitate subliminala
  • Publizitate gezurtia

Industria Jabetza eta Kontsumitzaileen Defentsa

Industria Jabetza

• Asmakuntzak eta ikur bereizgarriak (Ikerketa + Garapena + Berrikuntza).
• Patenteak: Produktu horren ekoizle egiten duen eskubide bakarra (20 urteko iraupena).
• Utilitate modeloak: Asmakuntzekin bakarrik balio du.
• Baliagarritasun eredua: Produktua existitzen da, baina horren ezaugarriak aldatu dira.

Kontsumitzaileen Defentsa

• Kontsumitzaile eta Erabiltzailearen Defentsarako Lege Orokorrak (OCU).

Merkataritza Erregistroa

• Enpresen inskripzioa.
• Enpresen liburuak legeztatzea.
• Enpresek izendatutako ahaldunak inskribatzea.

Zerga Zuzenbidea

Estatuak gastu publikoak estaltzeko (Aurrekontu Publikoa) behar dituen diru-sarrerak arautzen dituen zuzenbidearen atala da.

Zerga Prestazioak (Tributuak)

Tasak

Erakunde publiko bati emandako diru-prestazioak dira, hark erabiltzaileari onura zuzena dakarkion zerbitzu publiko bat ematearen ordainetan.

Kontribuzio Bereziak

Obra publiko edo zerbitzu publikoei esker ondasunek izandako balio handitzeagatik zergapetzen du.

Zergak

Helburu zuzenik gabe administrazio publikoek zergapekoei eskatzen dizkieten ordainketak dira.

Zerga Motak

• Zerga Zuzenak: Pertsona edo enpresen etekina edo beren jabetzako ondasun bat erabiltzeagatik zergapetzen dituzten zergak dira.
• Zeharkako Zergak: Pertsonen ondasunen edo zerbitzuen kontsumoa zergapetzen dute.

Zerga Kalkulatzeko Urratsak

1. Zergapeko Egitatea: Zergaren zergatia (adibidez, mozkinak lortzea).
2. Zerga Oinarria: Zerga egitatearen kuantifikazioa.
3. Zerga Likidagarria: Zerga oinarria kenkariak kenduta.
4. Zerga Tasa: Ehunekoa (%).
5. Zerga Kuota: Zerga tasa (%) bider Zerga Likidagarria.
6. Zerga Zorra: Ordaindu beharreko azken kopurua.

Zerga Subjektuak

• Zergapekoa: Zerga dagokion pertsona fisikoa edo juridikoa.
• Subjektu Pasiboa: Zerga prestazioak bete behar dituen pertsona.