Merkataritza-sozietate motak eta ezaugarri nagusiak
Merkataritza-sozietateak: Sailkapena
Merkataritza-sozietateak bi multzo nagusitan sailkatzen dira:
- Pertsonalistak: Sozietate Kolektiboa eta Komanditako Sozietate Hutsa.
- Kapitalistak: Komanditako Sozietate Akzioduna, Erantzukizun Mugatuko Sozietatea (SL), Enpresa Berria Sozietate Mugatua eta Sozietate Anonimoa (SA).
A) Sozietate Kolektiboa (SK)
Ezaugarri pertsonalek berebiziko garrantzia dute. Merkataritza Kodeak arautzen du.
Ezaugarri nagusiak:
- Bi bazkide gutxienez; gehiengorik ez dagoenez, gutxi izateko egokia da.
- Bazkide guztiek dute kudeaketan parte hartzeko eskubidea. Ekarpena lana soilik bada, ezin dute kudeaketan parte hartu.
- Zorrekiko erantzukizuna: Pertsonala, solidarioa eta mugagabea.
- Ez dago eratzeko gutxieneko kapitalik.
- Bazkide izaera ezin da askatasunez eskualdatu: bazkide guztiak ados egon behar dute.
- Izen soziala: Bazkide guztien izena, batzuena edo bakarrarena, eta atzetik "eta Konpainia" (edo "y Cia"), eta ondoren "Sozietate Kolektiboa" edo "SK".
- Sozietateen gaineko Zergak (SZ) zergapetzen du.
B) Komanditako Sozietate Hutsa (S en C)
Sozietate pertsonalista da, bi bazkide mota dituena: kolektiboak eta komanditarioak.
Ezaugarri nagusiak:
- Bi bazkide mota:
- Bazkide kolektiboak: Sozietatea zuzenean kudeatzen dute eta erantzukizun pertsonala, solidarioa eta mugagabea dute sozietatearen zorrei dagokienez.
- Bazkide komanditarioak: Sozietatean ekarpen ekonomikoa egiten dute. Ez dute kudeaketan parte hartzen. Emaitza ekonomikoetan parte hartzen dute, eta sozietatean egindako ekarpenaren araberako erantzukizun mugatua dute.
- Bi bazkide gutxienez behar dira: bat kolektiboa eta bestea komanditarioa.
- Bazkide izaera ezin da askatasunez eskualdatu; bazkideek ados egon behar dute.
- Ez dago eratzeko gutxieneko kapitalik.
- Izen soziala: Bazkide kolektibo guztien izena, batzuena edo bakarrarena, eta atzetik "eta Konpainia" eta "Komanditako Sozietatea" edo "S en C" edo "S.Com".
- Sozietateen gaineko Zergak (SZ) zergapetzen du.
C) Komanditako Sozietate Akzioduna
Sozietate kapitalisten artean kokatzen da; kapitalak bazkideen ezaugarri pertsonalek baino garrantzi handiagoa du.
Ezaugarri nagusiak:
- Bazkide komanditarioen partaidetza akzioz osatuta dago, kapitalaren zati berdinez.
- Sozietate Anonimoen araudia ezartzen zaie. Gutxieneko kapitala 60.000 eurokoa da.
- Kapital osoa harpidetuta egon behar da, eta laurdena gutxienez ordainduta.
- Sozietatearen izena: Bazkideek aukeratutako edozein izan daiteke, atzetik "Komanditako Sozietate Akzioduna" edo "S.Com.p.A".
D) Erantzukizun Mugatuko Sozietatea (SL)
Bazkide gutxik osatzen dute, eta ez da kapital handirik behar. Kapital Sozietateei buruzko Legeaz gain, beste arau batzuk bete behar ditu:
- Inbertsioa sustatu eta enplegua sortzeko zerga-, lan- eta liberalizazio-arloko jarduketei buruzko arauak.
- Erantzukizun Mugatuko Sozietateen estatutuen ereduak onartzen duena.
Ezaugarri nagusiak:
- Bazkide batek edo gehiagok osatzen dute. Bazkide bakarreko sozietatea izan daiteke (naturala zein juridikoa), eta bazkide gehiagok osatzen badute, gerta daiteke partaidetzak bazkide bakar baten esku geratzea.
- Erantzukizuna: Kapital-ekarpenaren araberakoa da. Zorrekiko erantzukizunak inbertitutako kapitalean du muga.
- Kapitala partaidetzatan zatituta dago. Erantzukizun Mugatuko Sozietate baten partaidetzak metagarriak eta zatiezinak dira, eta ezin dira titulu negoziagarri bihurtu (ezin zaie akzio deitu). Transmisioa mugatuta dago.
- Gutxieneko kapitala 3.000 eurokoa da, guztiz harpidetuta eta ordainduta egon behar du.
- Bazkideek egindako fundazioa. Dibidendu pasiborik ez da onartzen.
- Kapitala dirua, ondasunak edo zerbitzuak izan daitezke.
- Izen soziala: Izena, eta atzetik "Erantzukizun Mugatua" edo "Sozietate Mugatua" edo "SRL" edo "SL".
- Partaidetzen transmisioa: Administrazioari jakinarazi behar zaio eskualdatu nahi dela, zenbat, nork eskuratuko dituen eta prezioa. Bazkideek lehentasunez eskuratzeko eskubidea dute. Dokumentu publiko bidez egin behar da.
- Sozietateen gaineko Zergak (SZ) zergapetzen du.