Lurraren Historia: Garai Geologiko Nagusiak

Geologia29 abe. 20252,58 KB

Kanbriarraurrea: Iraganik urrunena

Hadearra (4.500-4.000 Ma): Sumendien jarduera biziak gas ugari isuri zuen eta atmosfera primitibo bat sortu zen. Ur-lurruna kondentsatzean, prezipitazioak sortu ziren eta hidrosfera agertu zen.
Arkearra (4.000-2.500 Ma): Lurrazal solidoa eratu zen eta plaken tektonika hasi zen.
Proterozoikoa (2.500-541 Ma): Atmosferako eta ozeanoetako oxigeno librea areagotzen hasi zen. Zelula eukariotoak eta organismo zelulaniztunak agertu ziren.
Rodinia izeneko superkontinentea eratu zen. Glaziazio handien ondorioz, gure planeta elurrezko bola handi bat zen.

Paleozoikoko bi periodotan, Kanbriarrean (541-485 Ma) eta Ordoviziarrean (485-443 Ma), alga zelulaniztunak eta lehenengo ornogabe taldeak garatu ziren.
Siluriar periodoan (443-419 Ma) arrainak garatu ziren eta lehorraren kolonizazioa hasi zen.
Devoniar periodoan (419-359 Ma) lehen anfibioak agertu ziren.
Karbonifero periodoan (359-299 Ma) klima bero eta hezea izan zen nagusi. Lehen narrastiak erregistratu ziren.

Mesozoikoan (252-66 Ma), hasieran, klima izugarri lehorra zen, Pangearen barruan bereziki.

Triasikoan (252-201 Ma): Pangea, Paleozoikoaren amaieran eratutako superkontinentea, banatzen hasi zen.
Jurasikoan (201-145 Ma): Ozeano Atlantikoa sortu zuen haustura eta urrunketa hasi zen.
Kretazeoan (145-66 Ma): Alpetar orogenia hasi zen eta egungo mendikateak sortu ziren.

Narrasti handiek ingurune guztiak kolonizatu zituzten. Dinosauroak lehorreko animaliak dira.
Erregistroetan intsektu sozialak agertzen dira lehen aldiz.
Lehen ugaztunen hondarrak ere era honetakoak dira.
Itsas planktona ozeanoen hondoan metatzean sortu ziren petrolio-erreserbak.
Ammoniteak itsaso guztietara zabaldu ziren.
Landareek dibertsifikazio handia izan zuten, koniferoak nabarmenduz.

Zenozoikoak bi periodo nagusi ditu: Tertzarioa eta Kuaternarioa. Gertaera geologiko nagusiak hauek dira: