Lipidoen Funtzioak eta Ezaugarriak

LIPIDO EZ SAPON, FUNTZIOAK

Energia erreserba, erretan e lortu-babes funtzioa, organoen inguruan. Isolatzaile funtzioa, azalaren azpian geruza sortu entzimako faktoreak, energia garraiatzeko erredakzioetan-argia jasotzeko pigmentuak. Biokatalizatzaile, bitaminak.

LIPIDO FUNTZIOAK

Energia-iturria erretzean energia-kantitate handi askatu-garraio funtzioa, proteinen ekin lotuta substantziak mugitzeko ahalmena. Isolatzaile eta babes mekaniko funtzioa bero kantitatea txarra, animalietan metatzen diren azalaren azpian, organo garrantzitsuen inguruan, kolpeak defendatzeko. Egitura funtzioa, mintxetan agertzen diren lipidoak. Energia xurgatzeko funtzioa, eguzki energia xurgatu. Bitamina batzuk lipidoak dira.

AZIGLIZERIDO

Funtz: E erreserba erregai gisa erabili ahal dira. Gluzidoak baino energia gehiago. Hotzatik isolatu: azalaren azpian gerusa lodia sortu. Babes mekanikoa: organoen inguruan kolperengandik babestu.

MINTZETAKO EGITURA LIPIDOAK

Ezaugarriak-anfipatikoak, zati hidrofiloa+hidrofoboa. Talde hidroafiloak kanpoldera begira eta talde hidrofoboak barnealdera: lipido geruza bikoitza, mizelak, liposomak.

HIDROLISIA

-Kimikoa: triaziglizeridoabase gogor batekin elkartu, ester lotura ahutsi eta gatz bat sortu. Glizerina sortu. -Entzima: triaziglizeridoen ester lorurak apurtu 3 gantz azido sortu.

HETEROPOLIS

Monosakarido desberdinez osatuta. Hemizeluloza: glukosa+galaktosa+fruktosa. Pektina: Az.galakturonikoa+beste monosakaridobat.kate adarkatua. Agar-agar: DetaL galaktosas osatut.alga gorrietan, elikadura industrian erabili, mikrorganismoen kultibo ingurunetan. Mukopolisakaridoak: az.glukoraniko+n.azetil glikosamina proteinekin lotu, protegukano sortu, ehun konektiboek zelularteko espazioak betetzeko.

HETEROSIDO

Gluzido1 beste molk org.-glukolip: gluzido+zeramida. 1zerebrosidoak: gluk/galak+zeramida. 2.ganleosidoak: oligosakaridoa+zeramida. Glukoproteidoak: gluz+prot. Mukoproteinak-glukoproteinak-peptido glukogenoa-mintz plasmatikoa.

URA

Pop: -Disoluzio indar handia: H-zubiak molekula bat disolbatzeko ur molekula tartean kokatu behar. -Kohesio ind han: H-zubiak sortu eta lotuta mantendu karga+eta-hand. -Atxikiduren ind han: ura eta beste molekulen artean H-zubiak karga+-. -Bero parametro handiak: uraren tº 1ºC igotzeko bero kantte handia0-100. -Dentsitate altua: bisko. -Anfotero komp. Funtzioak: -Disolbatzaile unibertsala -Egiturazkoak -Biokimikoa -Gametoa eta termo- bizitza egon -Mekaniko inderetzailea.

ZERIDOAK

Kate lizeko gantz azido+kat luz alkohola. Ester loturaz elkartuta. COOH+OH-->-COO+H2O. Ezaug: -Solidoak. -Uretan disolbagarriak. -Babesteako funtzioa. -Oso edatuak land eta anim-en artean: xafla eratuz lurretan ilean.

TERPRENO

Isoprenoa ohinarri moduan. Bi isoprenno edo gehiago elkar egitura ziklikoa. Oso ugariak landareetan.

ESTEROIDEAK

Esterano. Egiturazko funtzioa: kolesterola. D btamina Ca eta P metabolismoan. Behazunan az.kolesteroletik abiatuta gibelan sortu: az.kolikoa. Hormona adrenokortikalak. Sexu hormonak: testosterona.