Landa-paisaiak: faktore fisiko eta giza eragileak

Landa-paisaietako faktore erabakigarriak

Munduan landa-paisaia ugari daude, faktore fisikoen eta giza faktoreen eraginaren ondorioz. Hauek dira faktore fisiko garrantzitsuenak eta giza faktore aipagarrienak:

Faktore fisiko garrantzitsuenak

• Erliebea: Eremu agrarioen malda edo eguzki-arekiko orientazioa erliebearen araberakoak dira.
• Klima: Tenperatura eta hezetasuna klimaren mendekoa dira eta landare- eta abeltzaintza-jarduerak baldintzatzen dituzte.
• Lurzorua: Lurzoruaren gatzatasuna edo azidotasuna erabakigarriak dira horretan egingo den nekazaritza-jarduerarako.

Giza faktore aipagarrienak

• Demografia: Biztanleria dentsitate handiko lurraldeetan ekoizpen handiagoa behar da elikagai gehiago lortzeko.
• Teknologia: Teknologiaren garapen-mailaren arabera handiagoa edo txikiagoa izango da lurraldearen eraldaketa.
• Egitura ekonomikoa: Jabetza eta antolaketa lursail handitan edo txikitan egongo dira, egitura ekonomikoaren arabera.
• Erabaki politikoak: Politika eta arauek eragin handia dute eremu bakoitzean aplikatzen den ekoizpen-ereduan.

Lehen sektorea

Lehen sektorea: Landa-eremuetako ekonomia-jarduera nagusiak lehen sektorekoak dira. Sektore honetan elikagaiak eta beste natura-baliabide batzuk ekoiztearekin eta erauztearekin lotutako lanak sartzen dira:

• nekazaritza
• abeltzaintza
• arrantza
• meatzaritza
• baso-ustiapena

Landa-eremuetan badaude beste ekonomia-jarduera batzuk ere: industria txikia, eskulangintza, zerbitzuak, merkataritza eta turismoa.

Arrantza modalitateak

Arrantza modalitateak: Arrantza egiten den lekuari erreparatuta, honako hauek bereizten dira: arrantza kontinentala eta itsas arrantza. Itsas arrantzaren modalitate nagusiak hauek dira:

• Baxurako arrantza

  Kostaldetik gertu egiten da, teknika tradizionalak erabiltzen dituzten itsasontzietan. Eguneko jarduera da, eta harrapatutako produktuak tokiko merkatuetan saltzen dira.

• Alturako arrantza

  Kostaldetik urrun egiten da, hamar egunetik gorako alditan. Itsasontziek tarteko tamaina dute eta ontzidetan antolatzen dira. Arrainaren kontserbazio-prozesua itsas zabalean hasi behar da.

• Altura handiko arrantza

  Kostaldetik ehunka miliara egiten da, eta kanpainek zenbait hilabete iraun dezakete. Zenbait arrainontziz eta lantegi-ontzi handi batez osatutako ontzidetan antolatzen dira itsasontziak.