Lan Eskubideak, Kontratuak eta Harremanak Euskadin
Langilearen Eskubideak eta Betebeharrak
Langilearen Eskubideak
Oinarrizko Eskubideak
- Lana eta lanbidea askatasunez hautatzea
- Sindikatzeko askatasuna
- Negoziazio kolektiboa
- Gatazka-neurriak
- Greba eta biltzeko eskubidea
- Partaidetza
- Okupazio eraginkorra
Lanari Dagozkion Eskubideak
- Promozioa
- Ez baztertua izatea
- Segurtasuna eta higienea
- Intimitatea errespetatzea
- Ordainsaria legez eta garaiz jasotzea
- Ekintza indibidualak
- Kontratu indibidualaren akordioa
Langileen Betebeharrak
- Enpresaburuaren aginduak betetzea
- Asmo onez jokatzea
- Produktibitatea hobetzen laguntzea
- Lanpostuak berekin dakartzan betebeharrak betetzea
- Segurtasun- eta higiene-neurriekin lotutako arauak betetzea
- Enpresaren jardunarekin lehian ez jardutea
Lan Kontratu Motak
- Iraupen Mugagabeko Kontratuak:
- Kontratu mugagabe arrunta
- Ekintzaileei laguntzeko kontratu mugagabea
- Aldizkako lan-kontratu finkoa
- Lanaldi partzialetako kontratu mugagabea
- Lanaldi Partzialeko Kontratuak
- Aldi Baterako Heziketa-Kontratuak
- Egiturazko Aldi Baterako Kontratuak:
- Lan edo zerbitzu jakin baterako kontratua
- Ekoizpen-beharretarako kontratua
- Bitarteko kontratua
- Txanda-Kontratuak
- Beste Kontratu-Mota Batzuk:
- Etxean lan egiteko kontratua
Lan Harremanak
Lan-Harreman Arrunten Ezaugarriak
- Pertsonala: Langilea bera da lana egin behar duena.
- Borondatezkoa: Askatasun osoa du lan egin edo ez egiteko.
- Besteren konturakoa: Enpresaburuaren konturako lana.
- Ordaindua: Soldata jasotzen du.
- Mendetasunezkoa: Enpresaren aginduak eta jarraibideak bete behar ditu.
Lan-Harreman Bereziak
- Goi-zuzendaritzako langileak
- Etxeko langileak
- Kirolari profesionalak
- Ikuskizun publikoetako artistak
- Espetxeetako presoak
- Portuko estibadoreak
Lan-Zuzenbidetik Kanpoko Lan-Harremanak
- Funtzionario publikoak
- Derrigorrezko lanak
- Lagunarteko lana edo auzolana
- Familiako lana
- Norberaren konturako lana
Aparteko Orduak
Legezko edo adostutako lanalditik kanpo egiten diren orduak dira.
- Egiturazkoak: Kontratuz edo hitzarmenez adostuak.
- Nahitaezkoak: Diruz ordainduak edo oporrekin konpentsatuak (gehienez 80 ordu).
- Ez-egiturazkoak: Borondatezkoak.
- Ezinbestekoak: Kalteren bat konpontzeko edo prebenitzeko. Derrigorrezkoak dira eta ez dira legezko mugan kontuan hartzen.
Praktiketako Kontratua
Unibertsitateko, lanbide-heziketako edo horien baliokide diren titulazioekin lanbide-gaitasuna sustatzeko kontratua da.
- Iraupena: 6 hilabete gutxienez, 2 urte gehienez.
- Forma: Idatziz.
- Amaiera: Epea amaitutakoan beste kontratu bat eskaini beharko zaio.
- Baldintza: Titulazio bat edukitzea.
- Ordainsaria:
- 1. urtean: langile baten ordainsariaren %60.
- 2. urtean: langile baten ordainsariaren %75.
- Probaldia: Probaldi bat izango du langileak.
Probaldia
- Helburua: Kontratuaren interesekin bat datorren ikustea.
- Ezaugarriak:
- Hautazkoa.
- Idatziz.
- Beste edozein langileren eskubide berdinak.
- Iraupen Mugak:
- Tituludun teknikariak: 25 langile baino gehiago dituzten enpresetan 2 hilabete, gainerakoetan 3 hilabete.
- Titulurik gabekoak: 6 hilabete.
- Goi-kargudunak: 2 hilabete.
- Gainerakoak: hilabete eta erdi.
Ordu Osagarriak
Ohiko lanaldiaz gain egindako orduak dira ordu osagarriak.
Aldizkako Lan-Kontratu Finkoa
Adibidez, etxebizitza bat eraikitzen duen langilea, epe baterako kontratatzen da, baina beti langile berari deitzen zaio lan hori egiteko.