Kultura, Descartes eta Kant: Filosofia eta Giza Ikuskera
Kultura-integrazioa eta Kultura-erlatibismoa
Kultura-integrazioa kultura bat barneratzea da, gizarteko beste kideei transmititzen zaizkien arauak, balioak eta edukiak ikastea. Identitate sozialaren arabera jokatzea da. Gizakiak errealitate soziala eta kulturala bereganatu egiten ditu bere bizitzarako.
Kultura-erlatibismoak dio kultura bakoitza bertako balioak oinarri hartuz aztertu behar dela, eta ez beste kultura bateko balioen arabera. Kultura desberdinak berezko balioetatik aztertzea proposatzen du, eta horren ondorioz, kultura-adierazpen desberdinekiko tolerantzia izatea eskatzen du.
René Descartes: Res Cogitans eta Dualismoa
Filosofia Modernoa René Descartes frantziarrarekin hasi zen. Pentsamendua berreraikitzeari ekin zion, printzipio arrazionalak soilik erabiliz. Gogoeta egiten duen eta bere existentziaren kontzientzia (Res Cogitans) duen gizabanakoarengan oinarritu zen.
Arima (Res Cogitans)
Arima substantzia pentsatzailea da (Res Cogitans). Ezaugarri edo esentzia bakartzat pentsamendua duen substantzia finitua da.
Gorputza (Res Extensa) eta Dualismoa
Arimaren aurrean sortutako beste substantzia bat Gorputza da (Res Extensa). Gorputz fisikoen berezko modu nagusiak bi dira: itxura eta mugimendua edo gelditzea. Hauek objektiboak dira.
Horiekin batera, bigarren mailako nolakoak daude: usaina, zaporea, soinua... Hauek subjektiboak dira eta zentzumenen bidez hautematen dira.
Ondorio larriena gizakiaren ikuspegi dualista da. Arima eta Gorputza substantzia desberdinak dira. Gizakia arima baino ez da. Descartesek Arimaren eta Gorputzaren loturaren bat dagoela onartu behar du. Espirituaren erabakiek gorputzean eragina dute, eta espirituaren erabakiak gorputzen bidez gauzatzen dira.
Kant eta Ilustrazioa
Kant Ilustrazioko filosofo garrantzitsuenetakoa da, eta gizakiaz zuen baikortasun antropologikoak markatu zuen bere pentsamendua.
Kant gizakiak dimentsio naturala duelako ideiatik abiatzen da. Horregatik, gizakia naturaren legeen menpe dago. Gainerako izakiengandik ez da bereizten gizabanakoa, eta, beraz, ikuspuntu horretatik objektuen arteko objektutzat jotzen da. Hala ere, gizakia subjektutzat ere har daiteke, agente intentzional bezala.
Ariman hiru kualitate identifikatzen zituen, berak finkatutako hiru giza nahikundeei dagozkienak:
- Pentsatzea: "Zer ezagut dezaket?" galderaren bidez. Galdera horretaz Epistemologia arduratzen da.
- Nahi izatea: "Zer egin dezaket?" galderaren bidez. Morala arduratzen da horretaz.
- Sentitzea: "Zer espero dezaket etorkizunean?" Teologiatik eta Historiaren Filosofiatik erantzuten da galdera.