KSOA: Komunikazio Sistema Osagarri eta Alternatiboak

Zer dira Komunikazio Sistema Osagarri eta Alternatiboak (KSOA)?

KSOA komunikazioa sortzeko estrategiak dira. Sistema hauek ez dute hizkuntza linguistikorik erabiltzen; zeinuz osatuta daude eta berariazko arauak dituzte.

Norentzat zuzentzen dira?

Hizkuntza-arazo hauek dituzten pertsonentzat pentsatuta daude:

• Ahoz komunikatzeko ahalmenik eza dutenentzat.
• Ahoz komunikatzeko zailtasun handiak dituztenentzat.
• Aldi baterako ahoz komunikatzeko ahalmenik eza dutenentzat.

Sistemen betekizun nagusiak

• Unibertsaltasuna: Bizitzako arlo guztietan erabiltzeko modukoak izan behar dute.
• Eraginkortasuna: Komunikazio eraginkorra bultzatu behar dute.
• Egokitzapena: Hizkuntza-arazoak dituztenei erraz egokitzeko modukoak izan behar dute.
• Onarpena: Erakargarriak eta gizartean onartuak izan behar dute.
• Helburua: Kode berdinak izan ez arren, helburu berdinak bete behar dituzte.

Komunikazio-sistemen sailkapena

Laguntzarik gabeko komunikazio-sistemak

• Ahozko komunikazio-sistema: Hitzak ahoskatzea, ezpainak irakurtzea eta hitz osatua.
• Keinu bidezko komunikazio-sistemak: Daktilologia eta zeinu-hizkuntza.
• Sistema mistoak: Komunikazio-sistema bimodala.

Zeinu-hizkuntzaren ezaugarriak eta egitura

Ezaugarri nagusiak:

• Ahotsik gabeko hizkuntza da, gorren artean modu naturalean garatua.
• Eskuen keinuak, gorputzaren mugimenduak eta aurpegiaren espresioa erabiltzen ditu.
• Arau morfologikoak eta sintaktikoak ditu.
• Hitz abstraktuak adierazteko zailtasunak izan ditzake eta ez da unibertsala.

Egitura:

• Eskuaren kokapena eta irudia.
• Eskuaren mugimendua edo irudiaren aldaketa.
• Ahurraren orientazioa.
• Aldi bereko aurpegiaren espresioa.

Komunikazio-sistema bimodala

Helburu nagusiak: Gorren gaitasun komunikatiboa aberastea eta ahozko hizkuntza lehenbailehen eta modu naturalean garatzea, gizartean integra daitezen.

Laguntzarik gabeko sistemen xehetasunak

• Hitzak ahoskatzea: Ahoskera, intentsitatea, erritmoa eta etenaldiak lantzen dira (mintzairaren erabilera).
• Ezpainen irakurketa: Ahoa irakurtzen irakasten duen komunikazioa. Mugak: Ezagutzen dena irakurtzeko balio du, fonema antzekoen artean nahasketa sortzen da eta ingurunearen baldintzapean dago.
• Hitz osatua: Ezpainen irakurketa laguntzen duen ahozko komunikazio-sistema da.
• Daktilologia: Gorren artean erabiltzen den komunikazio-sistema izan arren, esku-alfabetoak entzuleen artean erabiltzeko sortu ziren.