Klima Ozeanikoa Euskal Herrian: Ezaugarriak eta Elementu Klimatikoak
Klima Ozeanikoaren Ezaugarriak
Klimograma bat da, non hileko batez besteko tenperatura lerro baten bidez eta prezipitazioak zutabeen bidez adierazten diren. Urte osoko eskualde zehatz bati dagokio.
Prezipitazioak
- Prezipitazioak ugariak dira (adibidez, 1237 mm-koak, 1000 mm-tik gorako euriteak).
- Banaketa nahiko erregularra da, ez baitago hilabete lehorrik (30 mm-tik beherako euriteak).
- Hala ere, udan gutxienekoa oso erlatiboa da, eta gehienekoa udazkenean eta neguan gertatzen da.
Tenperaturak
- Urteko batez besteko tenperatura epela da (14 ºC-koa), eta tenperatura tartea baxua (10 ºC-koa).
- Uda freskoa da, ez baitago 22 ºC-tik gorako batez besteko tenperatura duen hilabeterik.
- Negua, berriz, epela da, hilabeterik hotzeneko batez besteko tenperatura 6-10 ºC bitartekoa baita.
- Ezaugarri termiko hauek Kantauri itsasaldekoak dira.
Harremanak eta Ondorioak
- Euriteen eta tenperaturen arteko harremanik ez dago hilabete bakar batean.
- Laburbiltzeko, aztertutako ezaugarriak klima ozeanikoarenak dira, Euskal Herriko kostakoak (Bilbo).
- Prezipitazioak erregularrak dira, urte osoan Atlantikoko depresioen etengabeko eraginpean dagoelako.
- Klima honetan, landaredia baso hostoerorkorra da (pagoa eta haritza), eta sastrakak (txilarra, otea...) eta larre ugari ditu.
Elementu Klimatiko Nagusiak
Klima aztertzeko funtsezkoak diren elementu batzuk honako hauek dira:
Insolazioa eta Airearen Tenperatura
Insolazioa eguzki-erradiazioa da, eta airearen tenperatura airearen berotasun maila adierazten du. Lurreko batez besteko tenperaturek alde handiak dituzte faktore hauen eraginez: latitudea, itsasorako distantzia eta altuera. Urteko tenperatura bitartea hilabeterik beroeneko eta hotzeneko tenperaturen arteko aldea da.
Izozteak
Izozteak airearen tenperatura 0 ºC-tik behera jaistea da. Airean dagoen ura izoztu eta izotz moduan erortzen da lurrazalera.
Hezetasuna, Lainoa eta Gandua
- Hezetasuna: Aireak duen ur-lurrun kantitatea.
- Lainoa: Ur-tanta txikiak atmosferaren beheko geruzan esekita daudenean sortzen da, airea hoztu eta kondentsatzean. Lainoa irradiaziozkoa edo adbekziozkoa izan daiteke.
- Gandua: Ikuspena murrizten duen lanbro lehorra.
Presioa eta Haizea
- Presio atmosferikoa: Urte osoan ezartzen den aire masen ezaugarrien arabera aldatzen da. Neguan goi-presioak izaten dira nagusi, eta udazkenean, udan eta udaberrian behe-presioak.
- Haizeak: Airearen mugimendu horizontalak dira.
Prezipitazioak
Prezipitazioak hodeietatik lurrazalera erortzen den ura da, likido zein solido egoeran. Aireak gora egiteko arrazoiaren arabera, orografikoa, konbektiboa edo frontekoa izan daiteke. Latitudearen eta kokapenaren arabera, itsasora irekita egotearen eta erliebearen arabera aldakorra da.
Lurrunketa, Ebapotranspirazioa eta Idortasuna
- Lurrunketa: Ura giroko tenperaturan lurrun bihurtzeko prozesua.
- Ebapotranspirazioa: Lurrazalak hezetasuna galtzea, insolazioaren eta landareen zein lurzoruaren transpirazioaren eraginez.
- Idortasuna: Lurzoruan eta atmosferan urik ez egotea.