Nahaste psikologikoak: jokabide anormalaren irizpideak eta sailkapena

Laburpena

Dokumentuak jokabide anormala azaltzeko hainbat irizpide aztertzen ditu: moral, medikoa, psikologikoa, soziala eta biopsikosoziala. Gainera, buruko nahasteen sailkapena azaltzen du, APAren DSM eskuliburua barne, eta antsietateak eragindako nahasteak, fobiak eta agorafobia bereziki.

Funtsezko puntuak

Egonezin subjektiboa: gizarteak onartutako ohiturak onartu arren, lasai bizi ezin direnean sortzen den egoera da.
Irizpide moralaren arabera, ustezko normatik kanpo jokatzen zutenak naturaz gaindiko espirituren bat zutela uste zen.
Irizpide medikoaren arabera, jokabide anormalak gaixotasun baten ondorio dira eta sendabidea izan dezakete.
Charcot-ek sintoma askok ez dutela jatorri organikorik ondorioztatu zuen, eta gatazka emozional sakonak iturburu direla.
Irizpide biopsikosozialak jokabidea hiru faktoreren araberakoa dela dio: biologia, psikologia eta gizarte-egoera.
Buruko Nahasteen Diagnostiko eta Estatistika Eskuliburua (DSM) APA elkarteak argitaratzen du eta etengabe eguneratzen da.
Fobia espezifikoa objektu edo ekintza batek sortzen duen beldur zentzugabea da; agorafobia toki publikoetako beldurra da.

Frogatu zeure burua

Oinarrizko Kontzeptuak

Egonezin Subjektiboa: Gizartearen ohiturak onartu arren, lasai bizi ezin direnak (fobiak, obsesioak direla medio).
Hutsune Psikologikoa: Bizitzako betebeharrei aurre egiteko gaitasun falta.

Jokabide Anormala Azaltzeko Irizpideak

1. Irizpide Morala

Ustezko normatik kanpora jokatzen zuten pertsonek naturaz gaindiko espirituren bat zutela uste zen. Horregatik, historian zehar pertsona horiek torturatu eta diskriminatu zituzten.

2. Irizpide Medikoa

Jokabide anormalak gaixotasun baten ondorio dira eta, beraz, gaixo horiek gainerako gaixoak bezala tratatu daitezke eta sendabidea dute.

3. Irizpide Psikologikoa

Ideia Nagusia

Prozesu mentalek eragina dute portaera nahasteetan.

Charlot (edo Charcot)

Hasieran sintomak aztertu zituen.
Behaketa klinikoen bidez ondorioztatu zuen:
- Sintoma askok ez dute jatorri organikorik.
- Gatazka emozional sakonak dira sintomen iturburua.
Buruko arazoak konpontzeko hipnosiaz baliatu zen.

Psikologiaren ikuspuntutik, buruko arazoak psikoterapiaren bidez konpon daitezke.

4. Irizpide Sozialak

Buruko arazoen zergatia gizartean datza (adibidez, anorexia).
Printzipioaren arabera: Jokabide anormalak gizarte-ereduaren neurriak erabiliz konpondu behar dira.

5. Irizpide Biopsikosoziala

Jokabideak hiru faktoreren araberakoak dira:

Biologia: Genetika.
Psikologikoa: Prozesu kognitiboak, pentsamoldeak.
Soziala: Bizi ditugun egoerak.

Arazo Psikologikoen Sailkapena

APA elkarteak sailkapen-irizpideak argitaratu zituen.
Buruko Nahasteen Diagnostiko eta Estatistika Eskuliburuan (DSM) jasotzen dira.
Liburua aldatuz eta egokituz doa etengabe.
Sailkapenak egiteak komunikazioa errazten du, baina baditu eragozpenak ere: buruko nahastea duela esateak pertsona hori sozialki markatzea dakar, eta arazo batzuen diagnostiko eta tratamenduak ez dira beti fidagarriak izaten.

Antsietateak Eragindako Nahasteak

Fobia Nahasteak

Fobia Espezifikoak: Objektu edo ekintza batek sortzen duen beldur zentzugabea. Animaliei edo egoera jakin batzuei lotutakoak Fobia Sinpleak deitzen zaie.

Agorafobia

Toki publikoetan egoteari beldurra izatea da. Egoera horri ihes egiteko portaera batzuk:

Ez dira kalera ateratzen.
Ezin izaten dute garraio publikorik erabili.

Ohiko galderak

Zer da egonezin subjektiboa?

Gizartearen ohiturak onartu arren, lasai bizi ezin direnean sortzen den egoera da, fobiak edo obsesioak direla medio. Hutsune psikologikoa, aldiz, bizitzako betebeharrei aurre egiteko gaitasun falta da.

Zer da DSM?

Buruko Nahasteen Diagnostiko eta Estatistika Eskuliburua da, APA elkarteak argitaratzen duena. Nahasteak sailkatzeko erabiltzen da eta etengabe aldatzen eta egokitzen doa.

Zer da agorafobia?

Toki publikoetan egoteari beldurra izatea da. Egoera horri ihes egiteko, pertsonak ez dira kalera ateratzen eta ezin dute garraio publikoa erabili.