Katabolismoa eta Energiaren Ekoizpena Zelulan

Katabolismoa: Energiaren Ekoizpena

Katabolismoa metabolismoaren narriadura-fasea da. Prozesu honetan, molekula organiko konplexu eta erreduzituak (karbono-hidratoak, lipidoak eta proteinak) degradatu eta azken produktu bakunago eta oxidatuago bihurtzen dira.

Katabolismoaren ezaugarriak:

• Prozesu exergonikoa: Energia askea askatzen da, eta zatirik handiena ATP molekulak sintetizatzeko erabiltzen da.
• Elektroien transferentzia: Hidrogeno atomoak eta elektroiak askatzen dira; horiek elektroiak garraiatzen dituzten molekuletan kontserbatzen dira (adibidez, NAD+ eta NADPH).
• Bide konbergenteak: Hasieran konposatu kopuru handiak egon arren, azken produktu gutxi batzuk baino ez dira eratzen.

A Koentzima (CoA)

Azilo taldeen garraiatzailea da. -SH taldeari lotzen zaizkio, tioester loturaren bidez, Azil-CoA sortuz. Sarritan azetiloa lotu eta Azetil-CoA eratzen da. Tioester-loturaren hidrolisiak ematen du azetilo taldea beste molekula batera transferitzeko energia; horrela, azido azetikoa Krebsen ziklora transferitzen da.

Malatoaren Lanzadera

1. Zitosolean, NADH-k oxalazetatoa erreduzitzen du malatoa lortuz. Malatoa mintz mitokondrialetik barneratzen da.
2. Matrizean, malatoak NAD+-ari bi erredukzio-baliokide ematen dizkio, oxalazetatoa eta NADH sortuz.
3. Oxalazetatoak ezin du mintz mitokondriala zeharkatu; beraz, transaminazio bidez aspartato bihurtzen da.
4. Aspartatoa mintz mitokondrialetik zitosolera garraiatzen da.
5. Zitosolean, aspartatoa berriro oxalazetato bihurtzen da transaminazio bidez, zikloa errepikatzeko.

Nola ateratzen dute zelulek energia erregai organikoetatik?

Zelulek beste izaki bizidunen nutrienteak jasotzen dituzte edo fotosintesiaren bidez sintetizatzen dituzte molekula organiko erreduzituak. Molekula hauek metabolismoaren erreakzio kimikoen bidez eraldatzen dira, bi fase nagusitan: anabolismoa eta katabolismoa.

Prozesu katabolikoetan, zelulek beharrezko energia lortzen dute makromolekulen oxidazioaren bidez. Eraldaketa hauek askatzen duten energia ATP moduan edo poder reductor gisa biltzen da (NADH, NADPH). ATP-ak lan mekanikoa (muskuluen uzkurdura), garraio aktiboa eta beste funtzio zelular batzuk ahalbidetzen ditu.