Karlos V.a: Oinordetza, Matxinadak eta Kanpo Politika

Historia2,42 KB

Karlos V.aren Oinordetza

Karlos Austriakoak edo Habsburgokoak hasi zuen izen hori daraman dinastia. Ganten jaio zen 1500ean eta lurralde ugari oinordetu zituen. Hala, Europako monarkiarik boteretsuena bilakatu zen:

  • Errege-erregina Katolikoengandik hauek oinordetu zituen: Gaztelako Koroa, Amerikako lurrekin; Aragoiko Koroa, Italiako jabetzekin; eta Nafarroako Erresuma.
  • Aitaldeko familiarengandik hauek jaso zituen: Austriako Etxearen Alemaniako lurrak, enperadore izateko aukera, eta Borgoinako Etxearen jabetzak Herbehereetan eta Franche-Comtén.

Barne Gatazkak eta Koroatzea

17 urterekin Espainiara joan zen oinordetza jasotzera, haren ama Joana oraindik ere bizi arren. Gaztelan, errege atzerritar haren aurka agertu ziren.

Komuneroen Matxinada piztu zen Toledon, Segovian eta Gaztelako beste hiri batzuetan. Buru nagusiak Padilla, Bravo eta Maldonado izan ziren. Berehala garaitu zituzten Villalarren (1521).

Germanietako altxamenduak ere izan ziren (Valentzia eta Mallorkan). Erregeak eta tokiko nobleziak elkar harturik, altxamendua garaitzea lortu zuten.

Azkenik, Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadore aukeratzea lortu zuen.

Kanpo Politika

Enperadorearen ideal politikoaren oinarriak kristandadea defendatzea eta Inperioaren nagusitasuna gainerako errege-erregina kristauen gainetik zegoela baieztatzea ziren. Monarkia unibertsala sortzeko asmo horri aurkariak agertu zitzaizkion, eta horren ondorioz gatazka ugari sortu ziren:

  • Aitasantutza: Beldur zen inperioko boterea bere aurka bihurtu eta Elizaren gaineko kontrola hartuko ote zuen.
  • Frantzia: Enperadorearen lurrek inguratu zuten. Frantzisko I.a Frantziakoa eta Karlos enperadorea elkarren aurka lau gerratan borrokatu ziren.
  • Musulmanak: Musulmanen aurkako borroka kristandadearen defentsaren adibide izan zen. Musulmanen ordezkari boteretsuenak turkiarrak ziren garai hartan. Karlos V.ak Tunis hartu zuen, baina garaitua izan zen Aljerren.
  • Protestanteak: Protestantismoaren aurkako enfrentamendua Inperio Santuan gertatu zen. Printze aleman askok tesi luteranoen alde egin zuten.

Mühlbergeko Gudua (1547) irabazi zuen arren, azkenean Inperio Santuko printzeen erlijio-askatasuna aitortu behar izan zuen Augsburgeko Bakearen (1555) bidez.

Deskargatu

PDF Word HTML