Hominizazioa eta Humanizazioa: Giza Eboluzioaren Giltzak

Hominizazioa: Giza Eboluzioaren Ezaugarri Nagusiak

Hominizazioa gizakiaren eboluzio-prozesuan funtsezkoak izan diren ezaugarri multzoa da:

• Bi oinetan ibiltzea (Bipedismoa)
• Eskuak libre geratzea
• Barailezurra libre geratzea
• Gazteagotzea (Altrizitatea)
• Ekumenikotasuna (Egokitzapen zabala)

Zerebralizazioa: Garunaren eta Garun-azalaren Garapena

Garunaren garapena eta garun-azalarena Homo generoaren eboluzioari estu-estu lotutako ezaugarrietako bat da. Ezaugarri hori gabe, munduan ez litzateke hizkuntzarik sortuko, ez eta arrazoimenik ere.

Gaur egun, zientzilariek hiru azpisistema zerebral bereizten dituzte gizakietan:

1. Narrastien garuna: Oinarrizko bizifuntzioak, errutinazko portaera eta sena erregulatzeaz arduratzen da.
2. Sistema linbikoa: Portaera programatutik haratago joateko aukera ematen du. Gizakion soziabilitatearen oinarri anatomiko eta fisiologikoa da.
3. Garun-azala (Neokortexa): Garun-egitura berriena da, gizakiak gainerako animalietatik argi eta garbi bereizten dituena. Garun-azalean sortzen da gizakien goi-mailako jarduera intelektuala: pentsamendu logiko eta arrazionala, hizkuntza, aurrea hartzeko portaerak, irudimena eta intuizioa.

Humanizazioa: Kultura eta Gizartearen Garapena

Tresnen Bidezko Jarduera Aurreratua

Tresna egitea eta sua kontrolatzea sarritan erabili izan dira gizakiak eta animaliak bereizteko jarduera moduan.

Gizarte-Harreman Konplexuak

Sua kontrolatzeko teknika menderatzeak beste elikadura-ohitura batzuk bideratu zituen. Gizarte-harremanak garrantzia handikoak ziren, bere teknikak hurrengo belaunaldiari transmititzeko.

Elkarrekiko mendekotasuna areagotu zen, hierarkiak ezarri, eta taldeko kide izatearen kontzientzia sortu zen, «gu» izatearen kontzientzia.

Hizkuntza: Komunikazio Tresna Eraginkorra

Hizkuntzaren garapenak bi ezaugarri nagusi ditu:

1. Lehenik eta behin, giza hizkuntza sortzean, ahozkoa eta entzumenezkoa zen; soinuen adierazpen grafikoa eta idazkera askoz ere beranduago garatu ziren.
2. Bigarrenik, giza hizkuntzak artikulazio bikoitza du. Alde batetik, esanahia duten unitateak daude (hitzak), eta bestetik, berriz, esanahi gabeko unitateak (fonemak). Artikulazio bikoitzari esker, mezu kopuru mugagabea osa daiteke.

Giza hizkuntza oso tresna eraginkorra da:

• Gizarte-harremanak bultzatzen ditu.
• Garuneko eremu espezializatuen garapena sustatzen du.
• Ezagutza horiek hizkuntzaren bidez kodeatzen dira, bizkorrago eta eraginkortasun handiagoz helarazten zaizkie ondorengo belaunaldiei.