Hizkuntzen berdintasuna: euskararen garrantzia eta gramatika-ariketak

Hizkuntza eta literatura-n eguneratua5,02 KB

Laburpena

Dokumentuak hizkuntzen berdintasunaren tesia aurkezten du: hizkuntza guztiek garrantzi berdina dute, eta garapen-mailan dauden desberdintasunak inguruko faktoreen ondorioak dira. Euskararen inguruan izan diren bi ikuspegi kontrajarri (goraipatu eta gutxietsi) aztertzen ditu. Gainera, euskal gramatikako adibideak biltzen ditu: subjuntiboa, aditz laguntzaileak, trinkoa, probabilitatea eta bestelako egiturak.

Funtsezko puntuak

  • Hizkuntza guztiak berdinak dira; ez dago bat bestea baino hobeagoa edo txarragoa.
  • Hizkuntzen garapen-mailaren desberdintasunak inguruko faktoreek baldintzatzen dituzte.
  • Euskararen inguruan bi ikuspegi kontrajarri egon dira: Larramendiren jarraitzaileena (goraipatzailea) eta Unamuno eta beste batzuena (akatsa).
  • Testuak bi ikuspegi horiek okerrak direla argudiatzen du.
  • Dokumentuak euskal gramatikako egiturak adibidez ilustratzen ditu: subjuntiboa, aditz laguntzaileak, trinkoa eta probabilitatea.

Frogatu zeure burua

Hizkuntzen Berdintasuna

Laburpena: Askotan, hizkuntza batzuk baliogabetzat jotzen dira, beste batzuk goi mailakotzat hartzen diren bitartean. Euskarak ere bi ikuspuntu kontrajarri izan ditu:

  • Larramendiren jarraitzaileek goraipatu egin zuten.
  • Unamuno eta beste batzuek akats moduan hartu zuten.

Bi ikuspegiak okerrak dira, hizkuntza guztiak berdinak direlako. Haien garapen-maila beste kontu bat da, inguruko faktoreek baldintzatua.

Sarrera

  1. Hizkuntza batzuk baliogabeak dira eta beste batzuk goi mailakoak.
  2. Euskarak bi pentsamendu izan ditu.

Antitesia Argudiatu

  1. Euskararen goresmena: euskaldunek euskara bultzatzeko.
  2. Ezeztapena: euskara miresteko objektu hutsa litzateke.
  3. Euskararen gutxiespena: euskara instrumentu axolagabea da, ez dauka garrantzi handirik.
  4. Ukapena: Horiek ere okertuta daude.

Tesia

Hizkuntza guztiek garrantzi berdina dute, bat ez da bestea baino hobeagoa edo txarragoa.

Tesia Argudiatu

  1. Inguruan dauden egoera batzuek eragina dute horretan.
  2. Hizkuntzak ez dira desberdinak, garapen mailak aldiz, bai.
  3. Gaur egun dauden linguistikoek hori konpontzen dute.

Ondorioa

Hizkuntza guztiak hobetu ahal dira.

Ahalera

Arazorik izanez gero, niri galde diezadake.

Edonori gerta dakioke.

Ikastaroetan gauza asko ikas dezakegu.

Langabezian bizi ote daiteke?

Landare horri ura maizago bota diezaiokegu.

Pilulei esker berriro lo egin daiteke.

Zuk lagun diezagukezu.

Subjuntiboa

Alkandora berdea jantzi ezazu errazago ikus zaitzan.

Beraiekin afaltzera joan nendin nahi zuten.

Deitu dizut nire anai arrebak eskolara eraman ditzazun.

Deitu zaitut gehiago etor zakizkigun.

Handiagoa erosi dut erabilgarriagoa izan dakidan.

Lantegira deitu zion karneta sinatu zezan.

Medikua arropa erantsi nintzala esan zidan.

Zure etxera bueltatu ginen gauzak azal zeniezazkigun.

Zain nazazun hona etorri naiz.

Aditz Laguntzaileak

Adieraz diezaiegun.

Ane.. Utz iezaizkiedan hamar euro.

Ez iezadazu, arren..

Egin dezala berak nahi duena!

Ekar ditzatela janaria eta edaria.

Etor zakizkit laguntzera.

Han antzean dauden haiek ere entzun diezadatela niri;

Hurbil zaitezte eta konta iezaizkiguzue..

Ibil gaitezen polikiago..

Ikas ezauzue.. eta izan zaitezte euskaldun

Zuk egin baduzu, bidal itzazu..

Trinkoa

Gauza hauek konpontzea zeuri dagokizu.

Gu zuri ditu eske goazkizu.

Igandean bazkaltzera noakizue.

Mutil hori zuri atzetik dabilkizu.

Amak ni besoetan nakar.

Nik zu motoaren atzeko aldean zaramatzat.

Haiek ni asper-asper eginda naukate.

Irakasleek gu txotxongiloen pare garabiltzate.

Haiek niri egunero bi ipuin dakarzkidate.

Zure amari daramakiot.

Guk zuri Gabonetako opariak dakarkizugu.

Ospitalean oherik.. dautza.

Bai makala zarela!... dirauzu.

Euskara

Azterketa erraza zelakoan ez nuen ezer ikasi.

Azterketa asko ikasita gaindituko duzu; bestela, ez.

Diru guztia zeramala joan zen korrika.

Deika ibili nintzen baina ez zidan inor erantzun.

Etxetik atera nintzen eskuan aitzurra neramala.

Galdetu nionean zer erantzun ez zekiela geratu zen.

Hainbeste pastel janda, lodituko zara.

Idazkaria gutuna idazten dabilela pentsatzen dut.

Lan eginez, azkenean lortuko duzu.

Maisuki jokatu zuten eta ikusleak gustura geratu ziren.

Mendira nindoala istripu bat izan nuen.

Pilula hauek hartuta azkarrago lokartuko zara.

Seme alabak ikasten utzi ditut.

Sarritan kantuan ibiltzen naiz.

Probabilitatea

Auto berriarekin azkarrago joan naiteke.

Baliteke bihar mendira joatea.

Bazitekeen Laura etxean egotea baina ez nion deitu.

Ezin naiz Bilbora joan autoa hondatu zaidalako.

Egia ote da hori?

Europako lokal publikotan ezin daiteke erre.

Neskatxa horrek baliteke 10 urte izatea.

Te puedes sentar: Eseri zaitez.

¡¿te puedes sentar?! : Eseriko zara.

Orria pasako dugu?

Nahi baduzu beranduago deituko dizut.

Liburua hurbilduko didazu?

Amatxo, ipiniko didazu..

Deskargatu

PDF Word HTML

Ohiko galderak

Zein da dokumentuaren tesia nagusia?

Hizkuntza guztiek garrantzi berdina dute, eta bat ez da bestea baino hobeagoa edo txarragoa. Garapen-mailan dauden desberdintasunak inguruko egoerek eragiten dituzte.

Zein bi ikuspegi kontrajarri aipatzen dira euskararen inguruan?

Larramendiren jarraitzaileek euskara goraipatu zuten, eta Unamuno eta beste batzuek akats moduan hartu zuten. Dokumentuaren arabera, bi ikuspegiak okerrak dira.

Frogatu zeure burua

Berrikuspen-txartelak

Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.

Testa

1. Zer dio dokumentuak hizkuntzen garrantziari buruz?
2. Zein da hizkuntzen garapen-mailaren desberdintasunen kausa testuaren arabera?
3. Nork idatzi zuen euskara akats moduan hartuta, testuaren arabera?
4. Zer eskaintzen du dokumentuaren bigarren zatiak?
5. Zein da testuaren arabera euskararen gutxiespen-ikuspegia?

AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.