Zer da lankidetza printzipioa pragmatikan?

Elkarrizketan parte hartzen duten hiztunek gai jakin baten inguruan mantentzeko borondatea erakusten dutela suposatzen duen printzipioa da. Elkarrizketa dagoenean soilik aplikatzen da.

Zein dira maxima motak?

Testuak lau maxima mota zerrendatzen ditu: kopurua, kalitatea, erlazioa eta modua.

Zein da alofono eta fonemen arteko ezberdintasuna?

Alofonoak fonemen aldaerak dira eta ez dute pare minimorik osatzen; banaketa osagarrian daude eta ez dute esanahia bereizten. Fonemek, aldiz, esanahia bereizten dute.

Hizkuntzalaritza kontzeptuak: kontsonanteak, pragmatika eta semantika

Laburpena

Dokumentu honek hizkuntzalaritzako hainbat kontzeptu laburtzen ditu: kontsonanteen sailkapena (artikulazio-kokapena eta modua eta ahoskera), ez birikariak, dardarkariak eta afrikatuak. Gainera, pragmatikako lankidetza printzipioa eta inplikaturak, semantikako berekin ekartze erlazioa eta alofonoak eta fonemak azaltzen ditu. Hizkuntzalaritzako azterketetarako oinarrizko erreferentzia gisa balio du.

Funtsezko puntuak

Kontsonanteak artikulazio-kokapenaren, moduaren eta ahoskeraren arabera sailkatzen dira (adibidez, [p] ezpainbikari ahoskabea da).
Lankidetza printzipioak elkarrizketa gai jakin baten inguruan mantentzeko borondatea suposatzen du.
Maxima motak: kopurua, kalitatea, erlazioa eta modua.
Inplikatura konbentzionala testuingurua behar ez duena da; elkarrizketakoa, berriz, testuingurua behar du.
Berekin ekartze erlazioan, 2 ukatzeak berekin dakar 1 ukatzea, baina 1 ukatzeak ez dakar berekin 2 ukatzea.
Alofonoak ez dira fonemak: banaketa osagarrian daude eta ez dute esanahia bereizten.

Frogatu zeure burua

Hizkuntzalaritza Kontzeptuak

Kontsonanteen Sailkapena (Adibideak)

[p]: herskari, ezpainbikari, ahoskabe
[b]: herskari, ezpainbikari, ahoskari
[t]: herskari, hortz, ahoskabe
[d]: herskari, hortz, ahoskari
[c]: herskari, sabaikari, ahoskabe
[k]: herskari, belare, ahoskabe
[g]: herskari, belare, ahoskari
[q]: herskari, ubular, ahoskabe
[m]: sudurkari, hortzarte, ahoskari
[n]: sudurkari, hortzarte, ahoskari
[r]: dardarkari, hortzarte, ahoskari
[f]: igurzkari, ezpain-hortz, ahoskabe
[v]: igurzkari, ezpain-hortz, ahoskari
[s]: igurzkari, hortzarte, ahoskabe
[z]: igurzkari, hortzarte, ahoskari
[x]: igurzkari, belare, ahoskabe
[h]: igurzkari, glotal, ahoskabe
[j]: hurbilkari, sabaikari, ahoskari
[l]: alboko, hortzarteko, ahoskari
[w]: hurbilkari, ezpainbikari, ahoskari

Ez Birikariak (Adibideak)

Ez birikariak: [p’], [t’], [k’], [s’], [q’], [ʧ =’], [l], [!], [ll], [O], [=]

Beste Kontsonante Batzuk (Adibideak)

[β]: igurzkari, ezpainbikari, ahoskari
[ɱ]: sudurkari, ezpain-hortz, ahoskabe
[θ]: igurzkari, hortzarte, ahoskabe
[ð]: igurzkari, hortzarte, ahoskari
[ç]: igurzkari, sabaikari, ahoskabe
[ɟ]: herskari, sabaikari, ahoskari
[ŋ]: sudurkari, belare, ahoskari
[ʎ]: alboko, sabaikari, ahoskari

Dardarkari Batzuk (Adibideak)

[ɾ]: dardarkari, hobikari, ahoskari
[ɻ]: dardarkari, ahoskari
[ʀ]: dardarkari, ubular, ahoskari
[ɽ]: dardarkari, ahoskari

Afrikatuak (Adibideak)

[t͡s̺], [t͡s̻], [t͡ʃ], [d͡ʒ], [t͡s], [d͡z]: afrikatu, sabaikari, ahoskabe

Pragmatika: Inplikaturak eta Maximak

Lankidetza Printzipioa

BAI: Elkarrizketa printzipioaren arabera egin da, A eta B enuntziatuak ahoskatu dituzten hiztunek elkarrizketa gai jakin baten inguruan mantentzeko borondatea erakutsi baitute.

EZ: Esaldi bat. Ez da lankidetza printzipioaren arabera egin, enuntziatu bakarra dagoenean ez baitago elkarrizketarik eta, ondorioz, borondaterik.

Maxima Motak

Kopurua
Kalitatea
Erlazioa
Modua

Inplikatura Motak

Inplikatura konbentzionala (testuingurua ez da beharrezkoa ulertzeko)
Inplikatura elkarrizketakoa (testuingurua beharrezkoa da ulertzeko)

Inplikatura Azterketa (Adibidea)

ERANTZUNA: Inplikatura hori sortzeko, B enuntziatua ahoskatzen duen hiztunak (maxima mota) erabiltzen du; zehazki, maxima hori (saltatu / ez). Izan ere, testuingurutik kanpo, A eta B enuntziatuen arteko erlazioa ez/bai litzateke argia. Hortaz, inplikatura elkarrizketakoa / konbentzionala da, hau da, testuinguruaren araberakoa / ez.

Semantika: Erlazioak eta Unitateak

Berekin Ekartze Erlazioa

A→B eta B→A. ETA eta EZ.

Erlazioa: A eta B proposizioen artean berekin ekartze-erlazioa dago / ez dago, berekin ekartze-testen emaitzak kontraesana den / ez den eta errepikapena den / ez den direlako, hurrenez hurren.

Berekin ekartze-erlazioan inplikatutako proposizioen atalak A proposizioan 1 eta B proposizioan 2 dira. 1 eta 2 atalak berekin ekartze-erlazioan daude.

Beraz, 1 ukatzeak ez dakar berekin 2 ukatzea, baina 2 ukatzeak berekin dakar 1 ukatzea.

Alofonoak eta Fonemak

Alofonoak dira, fonemak ez direlako. Ez dira fonemak, ez dutelako pare minimorik osatzen. Beraz, banaketa osagarrian daude, eta ez dute esanahia bereizteko balio.