Lotura kimikoak: lotura ionikoak, metalikoak eta kobalenteak eta molekulen arteko indarrak

Substantzia Ionikoen Propietateak

1. Egoera Fisikoa

   Giro-tenperaturan solidoak dira, aurkako karga duten ioien arteko erakarpen-indarrak oso sendoak direlako. Gogorrak dira.

   Fusio-Tenperatura

   Altua. Urtzeko apurtu beharreko lotura ionikoak oso sendoak dira eta tenperatura altua behar da.

2. Disolbagarritasuna

   Uretan (disolbatzaile polarretan) disolbagarriak dira. Disoluzio-prozesuan, ur-molekulek ioiak solidotik erauzten dituzte, eta disolbatutako ioiak urez inguratuta geratzen dira.

3. Eroankortasun Elektrikoa

   Eroaleak dira funditurik (L) edo uretan disolbaturik (aq). Korrontea eroateko, ioiek askatasuna behar dute mugitzeko. Kristal ionikoetan ioiak hertsiki lotuta daude; horregatik, solido ionikoek ez dute korrontea eroaten. Urtuta edo disolbatuta daudela, ioiak aske daude eta horregatik dira korronte-eroaleak.

Substantzia Metalikoen Propietateak

Ioi metalikoen eta deslekututako elektroien arteko elkarrekintza oso sendoak dakar:

1. Egoera Fisikoa eta Tenperaturak

   Giro-tenperaturan solidoak dira. Katioien eta deslekututako elektroien arteko erakarpen-indarrak oso sendoak direlako. Gogorrak dira.

   Fusio- eta Irakite-Tenperatura

   Altua, oro har trantsizio-metaletan, eta baxuagoa alkalinoetan eta lurralkalinoetan. Urtzeko, apurtu beharreko loturak oso sendoak dira eta tenperatura altua behar da.

   Dentsitate handia dute.

2. Eroankortasuna

   Eroankortasun elektriko eta termiko handia. Oso eroale onak dira egoera solidoan (1. mailakoak), balentzia-elektroien higikortasunaren kausaz.

3. Dirdira Metalikoa

   Balentzia-elektroien higikortasunaren kausaz sortzen da.

4. Disolbagarritasuna

   Fusio-egoeran elkarrekiko disolbagarriak dira, aleazioak eratuz. Ez dira beste ezertan disolbagarriak.

5. Deformagarritasuna

   Tentsio mekaniko baten eraginpean, deformatu egiten dira, baina ez hausteraino. Harikorrak eta xaflakorrak dira, bai metal puruak baita aleazioak ere.

Lotura Kobalentearen Polarizazioa

Lotura Kobalente Apolarra

Lotura osatzen duten atomoek elektronegatibitate berdina daukate. Elektroiak berdin banatzen dira bi atomoen artean. Dentsitate elektronikoa simetrikoa da bi nukleoekiko.

Lotura Kobalente Polarra

Lotutako atomoetako bat bestea baino elektronegatiboagoa da, eta beregana erakartzen du partekatzen duten karga elektrikoa. Zenbat eta handiagoa izan elektronegatibitateen desberdintasuna, hainbat eta polarizatuago dago lotura kobalentea.

Balentzia Geruzako Elektroi Multzoen Alderaketa (BMEBA)

Teoria horrek zera dio: atomo zentralaren balentziako elektroi-multzoak, lotzaileak zein ez-lotzaileak, ahal diren urrutien kokatu behar direla, alderatze-indarra ahalik eta txikiena izateko.

Molekulen Arteko Indarrak

1. Dipolo-Dipolo Erakarpenak

   Molekula polarren arteko indarra. Molekula polarizatu baten mutur positiboaren eta beste baten mutur negatiboaren artean sortzen dira.

   Indar erakarle hauek handiagotu egiten dira molekularen polaritatea handitzean.

2. Londonen Indarrak

   Molekula ez-polarren arteko indarra.

   Une batean, molekula horietako batek bere hodei elektronikoaren desplazamendu bat jasaten du, aldiuneko dipolo bat eratuz. Honek dipolo bat induzitzen du hurbileko molekula batean, eta bi dipoloen artean indar erakarle bat sortzen da.

   Indar honen intentsitatea handiagoa da molekularen tamaina handiagoa izatean.

3. Hidrogeno-Lotura (Hidrogeno-Zubia)

   Dipolo-dipolo elkarrekintza elektrostatiko berezia da.

   Eratzeko, hidrogeno-atomo batek lotura kobalente oso polarizatua eratu behar du oso txikia eta askoz elektronegatiboagoa den beste atomo batekin (F, O edo N). Hori dela eta, dipolo-dipolo lotura baino gogorragoa den lotura bat eratzen dute, era berean polarizatuta dagoen beste molekula baten mutur negatiboekin.

Oharrak eta Adibideak

1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 6s2 4f14 5d10 6p6 7s2 5f14 6d5

Elektroi-multzo ez-lotzaileak ez daudenez, alderaketak ahulak dira; beraz, angelua handituko da.