Hirugarren Sektorea: Ezaugarriak eta Bilakaera
Hirugarren sektorean gizarteari zerbitzuak ematen dizkioten jarduerak sartzen dira. Sektore heterogeneoa da, garraioa, turismoa eta merkataritza biltzen ditu, besteak beste.
Hirugarren Sektorearen Hazkundearen Arrazoiak
- Bizi-maila igotzeari esker, zerbitzu gehiago kontsumi daitezke eta espezializatuagoak izan behar dira.
- Nekazaritza-eginkizunak mekanizatu dira eta, ondorioz, nekazaritzako biztanleria hirugarren sektorera igaro da.
- Industriaren bilakaerak hirugarren sektoreari mesede egin dio: industria-garapenak zerbitzuen hazkundea bultzatu du, teknologia berriak gehitu ditu, eskulan gutxiago behar da eta zerbitzu ugari eskaintzen dira.
- Hirugarren sektoreko jarduerak garatzean, zerbitzu ugari bultzatu dira. Turismoa, ostalaritza eta garraioak sustatu dira. Zerbitzu publikoek gora egin dute eta osasuna eta hezkuntza suspertu dira.
- Emakumeak lan-mundura sartu dira. Haurtzaindegiak eta etxeko laguntza bultzatu dira.
Ezaugarriak
- Zerbitzuen heterogeneotasuna:
- Oinarrizko sailkapena bi taldetan banatzen ditu:
- Zerbitzu pribatuak: enpresa pribatuek egiten dituzte, bezeroek ordaindutako diruarekin. Xede nagusia onura ekonomikoa lortzea da.
- Zerbitzu publikoak: estatuak edo administrazio publikoek ematen dituzte, zergen bidez bildutako diruarekin. Xedea gizarteari ondasunak ematea da.
- Azpisektoreak:
- Zerbitzuak enpresari: hazi egin dira eta BPGd-ri egindako ekarpenari dagokionez, lehenengoak dira enplegua sortzeari dagokionez.
- Banaketa-zerbitzuak: Espainian, merkataritza, garraioak eta komunikazioak azpimarratu behar dira.
- Gizarte-zerbitzuak: herri-administrazioak eginkizun garrantzitsua du lanari dagokionez, baina BPGd-ra egindako ekarpena txikiagoa da. Hezkuntzak, osasun publikoak eta enplegurako ekarpena txikiak dira.
- Zerbitzuak kontsumitzaileari: ostalaritzak pisua irabazi du, gastatzeko gaitasunak eta aisia-jarduerak ere hazkundea izan dute.
- Oinarrizko sailkapena bi taldetan banatzen ditu:
Beste Ezaugarri Batzuk Espainian
- Zerbitzu gehienak merkataritzarekin lotuta daude, eta turismoa eta garraioa ere bai.
- Zerbitzuetan lan egiten duen eskulana hazi egin da. Kontraste handiak daude eskulan kualifikatuaren eta ez-espezializatuaren artean. Lehenengoak soldata handiagoak jasotzen ditu eta egonkorragoa da; bigarrenak, aldiz, soldata txikiagoak jasotzen ditu eta ezegonkortasun handiagoa du.
- Zerbitzuen BPGd-ra egindako ekarpenak garapen ekonomiko eta bizi-maila handia adierazten du. Batzuetan, beste bi sektoreak oso gutxi garatuta daudela esan nahi du (turismoaren kasuan, adibidez).
- Zerbitzuak garestitu egin dira, zerbitzuak ondasunen ordez ezartzen dira gehiago, edo zerbitzuen autoprestazioa hautatzen da.
- Teknologia berriak gehitzeak zerbitzuen funtzionamendua hobetzen du, horiekin lotutako zerbitzu berriak sortzen dira, eta zerbitzuak emateko modu berriak ahalbidetzen dira.