Gizartea eta Generoa: Ikuspegi Soziologikoak
Sexu edo Genero Identitatea
Sexu edo genero identitatearen arabera, gizakien gaitasunak rol zehatz batera murriztu daitezke. Rol hori sexuaren bidez justifikatzen da. Gizarte bakoitzak ezaugarri eta jokabide batzuk esleitzen dizkio sexu biologiko bakoitzari, eta horiei gizarte genero deitzen zaie. Gizarte generoek sexu bakoitzeko pertsonek nola jokatu edo sentitu behar duten definitzen dute.
Gizarte generoek ez dira unibertsalak. Nahikoa da pentsatzea emakume edo gizon izateak ez dituela jokabide berdinak iradokitzen kultura eta garai guztietan. Generoak ez dira desberdintasun natural batean oinarrituta ezartzen. Genero identitatea sexu bateko kide izateko kontzientzia da, eta jokabide-ereduekin lotuta dago.
Sexu genetikoa, genitalekin eta gonadekin zerikusia duena, ezaugarri biologikoekin modu objektiboan zehaztu daiteke. Aldiz, ez da estatikoa, dinamikoa baizik, eraldatzeaz gain, aldaketak izan ditzake.
Intersekzionalitatea
Emakume batek pairatzen duen diskriminazio sistematikoa ezin da beti generoaren bidez soilik azaldu. Horrek balio du klase ertaineko emakume zuri batentzat, baina emakume beltz batek diskriminazio-konbinazio bati egin beharko dio aurre.
Gizakia Ikuspegi Soziologikotik (Marx)
Marx gizartearen mekanismoak azaltzen saiatu zen, eta ondorio bat proposatu zuen. Marxek gizakiaren berezko babesgabetasuna hartu zuen abiapuntutzat. Gizakiak, gainera, besteekin bizitzeko premia du, lanaren bidez natura aldatzeko eta horrela biziraupena bermatzeko. Lana da gizartea eta gizatasuna eratzen duen faktorea.
Alienazio deritzon prozesuaren bidez, gizabanako edo gizatalde batek bere berezko izateko modua aldatzen du eta beste izateko modu arrotz bat hartzen du. Alienazioa erlijiozkoa, politikoa eta ekonomikoa izan daiteke.
Haren teoriak alderdi antropologiko bat ere bazuen; nola sortzen den norbanakoaren kontzientzia azaldu zuen.
Ez zegoen ados filosofia tradizionalaren ikuspegi arrazionalistarekin, eta uste zuen gizabanakoaren kontzientzia ez dela giza ekintzaren kausa. Giza ekintzak, ekintza horren ekoizpen-modu jakinaren testuinguruak, kontzientzia modu batera edo bestera sortzea eragiten dute. Norbanakoaren kontzientzia existentziaren baldintza materialen ondorio da.