Gizarte eta Demografia Kontzeptu Gakoak
Errolda
Udalerri bateko biztanleen erregistroa da. Biztanleriari buruzko datu demografikoak, ekonomikoak eta sozialak biltzen ditu (zentsuak baino neurri txikiagoan). Agiri dinamikoa da, etengabe berritzen dena (alta, baja, jaiotza eta heriotzekin), eta urte bakoitzeko urtarrilaren 1ean eguneratzen da publikoki.
Biztanleriaren Berezko Hazkundea (Begetatiboa)
Jaiotza-tasaren (urte bateko jaiotzen kopurua) eta heriotza-tasaren (urte bateko heriotzen kopurua) arteko aldea da. Jaiotzak ugariagoak badira, positiboa izango da; heriotzak ugariagoak badira, negatiboa.
Berezko Hazkundea = Jaiotza-Tasa - Heriotza-Tasa
Biztanleriaren Benetako Hazkundea
Leku eta epealdi zehatz batean (urte batean, normalean) gertaturiko biztanleriaren benetako hazkundea da, hau da, berezko hazkundearen edo hazkunde begetatiboaren eta migrazio-saldoaren arteko balantzea. Benetako hazkundean jaiotakoak, hildakoak, emigranteak eta immigranteak hartzen dira kontuan.
Benetako Hazkundea = Berezko Hazkundea + Migrazio-Saldoa
Bizi-Itxaropena
Belaunaldi batean jaio eta urteko hilkortasun-baldintzak aldaketarik gabe mantenduz gero, belaunaldi horrek bizi ahal izango duen batez besteko urte kopuruaren kalkulua da. Gaur egun, Espainiako bizi-itxaropena 78,9 urtekoa da gizonentzat eta 85,4 urtekoa emakumeentzat.
Biztanleriaren Zahartzea
Pertsona adinekoen gehikuntza erlatiboa da. Adinekoen (60 urtetik gorakoak) kopuruaren gehikuntza eta gazteen (15 urtetik beherakoak) garrantziaren galera erlatiboa dakar. Hau da, gero eta adineko gehiago eta gazte gutxiago egotea. Jaiotza-tasaren gutxitzea da arrazoi nagusia.
Migrazio-Saldoa
Immigrazioaren eta emigrazioaren arteko emaitza da. Positiboa bada, immigranteen eskualdea dela esaten da (biztanleria hazten da); negatiboa bada, emigranteen eskualdea dela (migrazioak biztanleria jaisten du).
Migrazio-Saldoa = Immigrazioa - Emigrazioa
Landa-Exodoa
Landa-guneetatik hirietara ematen den migrazio-mugimendua da. 1950 eta 1975 bitartean, Espainian Gaztela bietatik, Extremaduratik eta Andaluziako zenbait eskualdetatik Euskadiko, Kataluniako eta Madrilgo industria-aldeetara eta kostaldeko gune turistikotara gertatu zen, batez ere industria-jarduerari lotuta. Horrek landa-eremuko herrien hustea eragiten du. Eskualde baten barruan ere gertatzen dira mugimendu hauek.
Biztanleria Aktiboa
16 urtetik gorakoen artean ondasun eta zerbitzuen ekoizpenerako lan-eskua ematen duten edo ekoizpen-prozesuari gehitzeko egoeran eta aukeran dauden pertsonak dira. Bestela esanda, lanean daudenak eta lan egin nahi dutenak dira. Beraz, bai lanean ari direnak (landunak) zein lan bila ari direnak (langabetuak) sartzen dira bertan.
Biztanleria Ez-Aktiboa
Biztanleria aktiboaren aurkako egoera da. Ondasun eta zerbitzuen ekoizpenerako lan-eskua emateko moduan ez daudenek osatzen dute, hau da, lan egin nahi ez dutenek. Erretiratuak, pentsiodunak, 16 urtetik beherakoak eta ikasleak sartzen dira bertan, besteak beste.