Giza Zirkulazio-aparatua: Osagaiak, Funtzionamendua eta Gaixotasunak

Biologia2,83 KB

Odolaren osagaiak

  • Globulu gorriak (Eritrozitoak): Nukleorik gabeko disko itxurako zelulak; oxigenoa garraiatzen dute.
  • Globulu zuriak (Leukozitoak): Nukleodunak dira eta antigorputzak sortzen dituzte.
  • Plaketak (Tronbozitoak): Zelula zatiak dira; odolaren koagulazioan parte hartzen dute.

Odol-hodiak

  • Arteriak: Odola bihotzetik gorputzeko beste ataletara eramaten duten hodiak dira.
  • Kapilarrak: Kontaktu zuzena dute zelulekin; bertan gertatzen da substantzia-trukea.
  • Zainak: Odola gorputzeko ataletatik bihotzera eramaten dute.

Bihotz-zikloa

  • Sistole aurikularra: Aurikulak uzkurtu egiten dira eta odola bentrikuluetara pasatzen da.
  • Sistole bentrikularra: Bentrikuluak uzkurtu egiten dira eta odola arterietara bultzatzen dute.

Zirkulazio-sistema

  • Zirkulazio bikoitza:
    • Itxia: Odola beti hodietan barrena zirkulatzen du.
    • Osoa: CO2 eta O2 duten odola ez dira nahasten.
    • Bikoitza: Ibilbide osoa egiteko bi aldiz pasatzen da bihotzetik.
  • Birika-zirkulazioa: CO2 duen odola eskuin bentrikulutik biriketara doa gas-trukea egitera, eta birika-zainen bidez ezker aurikulara itzultzen da.
  • Zirkulazio orokorra: O2 duen odola ezker bentrikulutik gorputz osora doa aorta-arteriaren bidez, eta kaba-zainen bidez eskuin aurikularra itzultzen da.

Sistema linfatikoa

  • Likido interstiziala: Zelulen artean dago eta substantzien trukea ahalbidetzen du.
  • Linfa: Likido interstizialaren soberakinak jasotzen ditu.
  • Hodi linfatikoak: Diametro txikiko hodiak, balbulak dituztenak.
  • Gongoil linfatikoak: Hodi linfatikoetan tartekatutako organoak.

Gaixotasunak

Odolekoak

  • Anemia: Globulu gorrien murrizketa (burdin eskasiagatik); ahuldadea eta nekea eragiten ditu.
  • Leuzemia: Leukozitoen gehiegizko igoera; odoleko minbizia da.

Odol-hodietakoak

  • Arteriosklerosia: Arteriaren barneko geruza gogortu eta loditu egiten da, elastikotasuna galduz.
  • Iktusa: Bururako odol-garraioaren asaldura.

Bihotzekoak

  • Arritmia: Bihotzaren sistema elektrikoaren asaldura.
  • Miokardioko infartua: Arteria koronarioen buxaduragatik miokardioak jasaten duen kalte larria.

Nerbio-sistema

  • Sinapsia: Nerbio-bulkada neurona batetik bestera igarotzeko prozesua. Neuronak ez dira elkar ukitzen.

Deskargatu

PDF Word HTML