Geosferaren Konposizioa eta Mineralen Ezaugarriak

Geosferaren konposizioa

Geosferaren % 98,6 8 elementuk osatzen dute: O, Al, Ca, K, Si, Fe, Na eta Mg. Elementu hauek ez dira forma askean aurkitzen, elkarren artean lotuta baizik.

Mineralak eta haien sorrera

Elementu ezberdinak lotzean mineralak sortzen dira, eta mineralak elkartzean, berriz, arrokak.

Mineralen propietateak

• Solidoa da.
• Ez-organikoa da.
• Prozesu natural baten bidez eratzen da.
• Konposizio kimiko homogeneoa du.
• Baldintza tarte jakin batean egonkorra da.
• Kristal-egitura du.

Kristalizazioa eta egitura

Minerala hazten denean, bere elementuak ahalik eta gertuen jartzen saiatzen dira, espazio txikiena hutsiz. Atomoen tamainaren arabera, elementuak era batera edo bestera antola daitezke.

Kristal-egitura

Atomo, ioi edo molekulen dimentsio-ordenamendu simetrikoa da:

• Kuboa
• Oktaedroa
• Tetraedroa

Kanpoko itxura barneko egiturarekin guztiz lotuta dago.

Mineral polimorfiko eta isomorfikoak

• Mineral polimorfikoak: Kristalizazio-prozesuan baldintza fisikokimikoak oso desberdinak direnean, elementu berdinak era desberdinean kristaliza daitezke.
• Mineral isomorfikoak: Mineralaren kristalizazioan, elementu batzuk oso antzekoak direnez, beste batzuengandik ordezkatuak izan daitezke.

Mineralen propietate fisikoak

• Zartadura: Mineralak bere lotura ahulen planoekiko paralelo apurtzeko joera.
• Gogortasuna: Mohs-en eskalan kalkulatzen da.
• Kolorea: Mineral baten osagai nagusiek baldintzatzen dute. Benetako kolorea lortzeko, minerala apurtu behar da.
• Marra: Birrindutako mineralak duen kolorea.
• Dentsitatea: Mineralaren elementuek baldintzatzen dute.
• Urtze-puntua: Mineraleko kristalak desegiten diren puntua.
• Magnetismoa: Burdina duten substantziak.
• Luminiszentzia: Mineralak argia sortzeko duen gaitasuna.
• Distira: Argiarekiko erantzuna.

Mineralen sailkapena: Silikatuak

• Nesosilikatuak: Isolatuta dauden silikatu-tetraedroak.
• Sorosilikatuak: Bi silikaturen arteko lotura.
• Ziklosilikatuak: Silikatuen ziklo txikiak.
• Kate bakarreko silikatuak.
• Kate bikoitzeko silikatuak.
• Filosilikatuak: Silikatuen xaflak.
• Tektosilikatuak: Filosilikatuetan dauden oxigenoek 3 lotura egiten dituztenean, baina oxigeno bat lotu gabe geratzen denean.